Δημήτρης Καβατζικλής
Έγραψε χτες ο Guardian:
Meraki: Η νέα λέξη θα σας κάνει πιο ευτυχισμένους (και θα εξοικονομήσετε χρόνο ντυσίματος)
Μετά από το lagom, το còsagach και το ikigai, μια άλλη ιδέα αυτοβοήθειας (;) , αυτή τη φορά από την Ελλάδα, είναι εδώ για να μας πουλήσει ρούχα.
Αν έχουμε μάθει κάτι από τις συνήθειες που δανειστήκαμε από άλλους λαούς είναι ότι έχουν πολύ βάθος και ιστορία. Πολλές λέξεις έχουν προσπαθήσει να έχουν την επιτυχία της δανέζικης λέξης για την «τέχνη του να απολαμβάνεις τις απολαύσεις της ζωής και να αισθάνεσαι ικανοποιημένος» ή απλά “hygge”. Το “lagom”, μια σουηδική λέξη που σημαίνει «τα πάντα με μέτρο» πλησίασε, αλλά έχει έκτοτε ξεπεραστεί.
Τώρα, υπάρχει νέος υποψήφιος. Έχει περάσει καιρός από τότε που βρήκαμε μια λέξη από άλλη γλώσσα που δεν μπορεί να μεταφραστεί με ακρίβεια και περιγράφει έναν τρόπο ζωής ο οποίος είναι επιθυμητός αλλά συχνά αδύνατος να εφαρμοστεί και τον οποίο έχουμε καταφέρει να εισάγουμε στην καθημερινή γλώσσα.
Μπορεί να μην έχετε ακούσει ακόμα για το μεράκι, αλλά μάλλον το έχετε δει χωρίς να το ξέρετε. Είναι μια ελληνική λέξη που σημαίνει «να κάνεις κάτι με αγάπη, πάθος και φροντίδα». Είναι επίσης ένα φεστιβάλ στο St Albans, μερικά καταστήματα ομορφιάς σε όλο το Ην. Βασίλειο, μια ντουζίνα ελληνικά εστιατόρια και τώρα πια και μια σειρά ρούχων από την Amazon.
Η ιδέα, λέει ο Harri Crosby σχεδιαστής ανδρικών ενδυμάτων στο Amazon Fashion Private Brands, δημιουργήθηκε για μια συλλογή κομματιών, εμπνευσμένων από τα ’90ς, που είναι προσεκτικά σχεδιασμένα σε μια βασική χρωματική παλέτα. Η χρήση τους είναι τόσο απλή που κάθε γυναίκα που θα τα φοράει θα σώζει κάποια από τα 16 λεπτά που υποτίθεται ότι ξοδεύει η μέση γυναίκα για να ντυθεί κάθε πρωί. Χρόνος που, αν χρησιμοποιηθεί σωστά, θα μπορούσε να αφιερωθεί για κάτι πιο σημαντικό.
Η Δρ. Μυρτώ Χατζημιχάλη, λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, δεν είναι πεπεισμένη:
«Αναρωτιόμουν αν διάλεξαν κάποια τουρκική λέξη, επειδή έχει ένα ελαφρώς διαφορετικό νόημα», λέει. «Η λέξη εισήχθη στην ελληνική γλώσσα από τα τουρκικά, αλλά η σημασία της έχει εξελιχθεί. Στην τουρκική σημαίνει μέριμνα, ανησυχία ή ακόμα και χόμπι. Στα ελληνικά είναι πιο δύσκολο να μεταφραστεί. Σημαίνει να χαίρεται κάποιος τη δουλειά του. Να κάνει κάτι με χαρά και προσοχή στη λεπτομέρεια, δίνοντας το κάτι παραπάνω. Για κάτι χειροποίητο σημαίνει ότι γίνεται με αγάπη, φροντίδα και υπερηφάνεια».
Για την Χατζημιχάλη, η ιδέα φαίνεται αυθαίρετη εκτός αν προσπαθούν να τονίσουν τη φροντίδα που δίνεται σε κάτι χειροποίητο. Το θέμα της όμως δεν είναι τόσο με τη μετάφραση.
Παρόλο που πολλές ελληνικές λέξεις είναι αμετάφραστες, διαφωνεί περισσότερο με τη χρήση της εν προκειμένω λέξης συνολικά. «Δεν είναι έννοια όπως το hygge», λέει, «ωστόσο, επειδή είναι καλό να αυξήσουμε το ενδιαφέρον για τον ελληνικό πολιτισμό, δεν είμαι εναντίον».
Η Amazon επίλεξε τη λέξη για μια ιδέα τόσο παλιά όσο και το ίδιο το μερακι- το συλλογικό branding- κι αν είναι να είμαστε κυνικοί απέναντι του, τουλάχιστον μπορούμε να το προφέρουμε.