Άρης Δημοκίδης
Πόσο προβλέψιμα όλα (εδώ και 40 περίπου χρόνια).
Η Μαντόνα θα κάνει κάτι προκλητικό ή τρελό, τα μίντια θα τρέξουν δήθεν σοκαρισμένα να το μεταδώσουν. Τώρα τελευταία έχουν και την δήθεν δικαιολογία ότι «οι φανς ανησυχούν», επειδή κάποιοι από κάτω -ανάμεσα στους εκατοντάδες χιλιάδες που θα βάλουν καρδούλες- θα γράψουν «μα τι έπαθες; γιατί τα κάνεις αυτά;».
Βέβαια τώρα είναι διαφορετικά τα πράγματα. Δεν είναι η Νο1 τραγουδίστρια της εποχής, κι ας πήγε Νο1 ο πιο πρόσφατος δίσκος της Madame X. Είναι εκτός μόδας και ό,τι κάνει -πολλά απ’ αυτά είναι απίθανες σαχλαμάρες- μοιάζει ακόμα πιο παράταιρο και περίεργο και απεγνωσμένο.
Η ψυχική υγεία
Όταν κάνεις τρέλες και εκκεντρικότητες στα 20 σου, φαίνεται πως δικαιολογείσαι. Όταν κάνεις τα ίδια στα 65, πρέπει να «τρελάθηκες ξαφνικά», δεν γίνεται να υπάρχει άλλη εξήγηση. Όμως η Μαντόνα είναι συνεπής στην «τρέλα» της. Δεν μιλάμε για την περίπτωση που η Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ που είναι σοβαρή και ξαφνικά στα γεράματα θα φωτογραφιζόταν να γλείφει το μπολάκι του σκύλου, αλλά για κάποιαν που σε εκατοντάδες περιστάσεις είχε γλείψει δημοσίως ένα σωρό πράγματα – από πατούσες και μπουκάλια μέχρι πέη και μπότες.
Ό,τι κάνει τώρα βέβαια θεωρείται «meltdown» που ντροπιάζει τον εαυτό της.
Το ότι ήταν απόσπασμα από βίντεο από φωτογράφησή της, αποσιωπάται εντέχνως, καθώς πουλάει πολύ περισσότερο το να υπονοηθεί ότι ήταν στο σπίτι της αραχτή και άρχισε να πίνει νερό απ’ το μπολ σκύλου – σαν να είναι κάτι που κάνει στην καθημερινότητά της, και η αποκάλυψή του να την «ντρόπιασε».
Χαίρομαι που η LIFO σχολιάζοντας το θέμα το έβαλε στις σωστές του διαστάσεις:
Το τελευταίο βίντεο της διάσημης τραγουδίστριας έρχεται μετά από μια σειρά αλλόκοτων ποστ στα social media που κάποιοι φανς της βρήκαν «ενοχλητικά», αν και οι περισσότεροι δεν εξεπλάγησαν ιδιαίτερα, αναγνωρίζοντας απλώς το επιμελώς και σκόπιμα προβοκατόρικο στιλ που υιοθετεί όλα αυτά τα χρόνια.
***
Τα ίδια ακριβώς έκανε και νεότερη (αξέχαστη η αλλόκοτη «διάλεξή» της στα ’90s στο σόου του Λέτερμαν για το πώς είναι καλό να κατουράς τα πόδια σου ως αντισηπτική πράξη!) όμως τότε θεωρούνταν ταυτόχρονα πρωτοποριακά ή και αστεία, καθώς η καριέρα της ήταν πιο hot.
Τώρα που δεν είναι, η ίδια ακριβώς νοοτροπία χλευάζεται. Κι όμως η Μαντόνα δεν άλλαξε, παρά μόνο η πρόσληψη όσων κάνει.
Κι αυτό, κυρίως, επειδή «δεν ταιριάζουν με την ηλικία της».
Βάζει φίλτρα που ενίοτε είναι αυτοσαρκαστικά, κάνει ακραίο χιούμορ, και -ω θεοί!- συνεχίζει να έχει σεξουαλική ζωή και να μιλάει γι’ αυτήν.
Αγγίζει -και ξεπερνά συχνότατα- τα όρια της γελοιότητας, και προφανώς το ξέρει. Και δεν νοιάζεται. Όπως δεν νοιαζόταν ποτέ. Αν όμως παλιότερα δικαιολογούνταν, τώρα θεωρείται «γιαγιά που το παίζει πιπίνι».
«Χαλάρωσε γιαγιά»
Η μισογυνική και γεμάτη ηλικιακό ρατσισμό επίθεση του 50 Cent (που δεν κοιτάει τα δικά του τα χάλια) ήρθε σε συνέχεια προηγούμενων επιθέσεων του ράπερ, που ήταν πάλι στο ίδιο πουριτανικό στυλ: «Γιατί κάνει οτιδήποτε σεξουαλικό στην ηλικία της;»
Τώρα έγραψε: «Σας το ‘πα ότι η γιαγιά κάνει βλακείες, σαν παρθένα στα 64» σαφές υπονοούμενο για το δημοφιλές τραγούδι της Like a virgin.
Χρησιμοποιώντας το grandma (γιαγιά) ήθελε να την γελοιοποιήσει για την ηλικία της, όμως προφανώς δεν υπολόγισε πόσο συνηθισμένη είναι η Μαντόνα σε κάτι τέτοια.
Εξάλλου, όπως εύστοχα έγραψε κάποιος όταν έκλεισε τα 60, «τα γενέθλιά της σηματοδοτούν πως πλέον έπρεπε να απαντά σε ερωτήσεις για την ηλικία της τη μισή της ζωή».
Υπερβολή; Καθόλου.
Η ίδια ακριβώς λέξη, grandma, την ακολουθεί απ’ τα 30 της!
Κι όχι μόνο η ίδια λέξη, αλλά και η ίδια νοοτροπία πίσω απ’ τη χρήση της: Ότι είναι πολύ μεγάλη για να χρησιμοποιεί τη σεξουαλικότητά της.
Πάνω είναι αυτό που είχε γράψει το περιοδικό Smash Hits κριτικάροντας την περιοδεία της Girlie Show το 1993, επειδή ήταν «τολμηρή». (Σήμερα ΤΙΠΟΤΑ απ’ όσα έκανε στη συναυλία δεν θα θεωρούνταν τολμηρό.)
«Χαλάρωσε γιαγιά», είχε γράψει το περιοδικό για μια γυναίκα που δεν είχε κλείσει ακόμα τα 35 της χρόνια! Και 3-4 χρόνια αργότερα, στην εποχή της Εβίτας και κατόπιν του Ray Of Light, όταν οι Spice Girls και τα ψευδώνυμά τους (Baby Spice, Posh Spice κλπ) ήταν της μόδας, οι εφημερίδες της είχαν δώσει το περιπαικτικό παρατσούκλι Old Spice.
Έτσι, όπως την αντιμετωπίζει σήμερα ο 50 Cent αλλά και πολύς κόσμος, την αντιμετώπιζαν αρκετοί και πριν από 30 ολόκληρα χρόνια. Ως γιαγιά που αυτογελοιοποιείται.
Και μπορεί τώρα όντως κάποιες φορές να αυτογελοιοποιείται -συνήθως αυτοσαρκαζόμενη– και να είναι όντως σε ηλικία που θα μπορούσε να είναι γιαγιά (η μεγαλύτερη κόρη της είναι πλέον 25 ετών), όμως, ποιος ξέρει αν σε 30 χρόνια θα θεωρούνται όλα τα παιχνίδια που κάνει στα social τόσο ντροπιαστικά ή μακριά απ’ την ηλικία της. Ποιος θα περίμενε ότι η «τολμηρή» περιοδεία της του 1993 σήμερα μοιάζει με Άρλεκιν κατάλληλο για παιδιά;
Άλλαξε το πώς αντιμετωπίζονται οι γυναίκες «μεγαλύτερης» ηλικίας
Η Μαντόνα ξέρει ότι την κοροϊδεύουν – και προφανώς δεν τη νοιάζει. Ξέρει -ως μανούλα στο μάρκετινγκ- ότι με κάθε τρέλα της γίνεται είδηση. Και επίσης ξέρει πως αν «φερόταν όπως αρμόζει στην ηλικία της» θα γινόταν πολύ πιο αποδεκτή και αγαπητή από όλους.
Όμως όπως δεν φέρθηκε όπως άρμοζε σε μια 30ρα, ούτε σε μια 40ρα, ούτε σε 50ρα, έτσι και τώρα συνεχίζει να σπρώχνει τα όρια.
Και έτσι άλλαξε ήδη το πώς αντιμετωπίζει η κοινωνία τις «μεγαλύτερες» γυναίκες -παλιά το να είσαι τριάντα σήμαινε συχνά το τέλος μιας καριέρας στην ποπ. Σήμερα είναι αποδεκτό για μια 30ρα ή και 50ρα (βλέπε J-Lo) να είναι σέξι, επειδή κάποια άνοιξε τις πόρτες, δεχόμενη -αγόγγυστα μάλιστα- απίστευτο bullying και μίσος και χλευασμό.
Γι’ αυτό υποστηρίζω πως, παρότι με ξενερώνει σε πολλά, η Μαντόνα δεν άλλαξε. Πάντα έσπρωχνε τα όρια του τι μπορεί να κάνει μια γυναίκα, και δεν δείχνει να έχει όρεξη να σταματήσει να το κάνει.
Κι ας την κοροϊδεύουν, όπως την κορόιδευαν και τότε. Κι ας την κοροϊδεύουν ακόμα περισσότερο κι από ό,τι τότε.
Μάλιστα, στην πιο πρόσφατη περιοδεία της, χρησιμοποίησε το «Χαλάρωσε γιαγιά» που είχαν γράψει γι’ αυτήν το μακρινό 1993 στο μοντάζ της έναρξης.
Απέδειξε όντως ότι ήταν συνεπής στον πόλεμο που είχε κηρύξει ενάντια στον ηλικιακό ρατσισμό, απ’ όταν ήταν ακόμα πραγματικά νέα.
[+]
Κάτι πολύ ενδιαφέρον σχετικό με τον ηλικιακό ρατσισμό (αλλά και για τη συνάντησή της με τη Μαντόνα) μου είπε η Ρούλα Κορομηλά τις προάλλες στη συνέντευξή μας. Νομίζω η κουβέντα έχει ενδιαφέρον.
OK boomer…
Ζούμε σε μια εποχή που τα ΜΜΕ αποθεώνουν, συχνάκις χωρίς κανένα λόγο, την ανωριμότητα (όχι απαραίτητα τη νεότητα) άλλα μετά άμα θιχτεί η Μαντόνα τότε ανακαλύπτουμε εξαίφνης ηλικιακό ρατσισμό (γενικώς όλων των ειδών οι ρατσισμοί είναι πολύ της μοδός, φοριώνται, φοριώνται).
Η Μαντόνα έχει κάθε δικαίωμα να είναι walking click bait, attention whore ή οτιδήποτε άλλο σχετικό. Και “δικαιούται” να είναι τόσο στο απυρόβλητο όσο και ο Σεφερλής. Γενικά, όταν για μισόν αιώνα κάνεις τα ίδια και τα ίδια είτε είσαι σταθερός είτε κολλημένος. It’s a matter of point of view.
Πάντα θα υπάρχουν αντιδραστικοί μισογύνηδες που θεωρούν ότι οι γυναίκες χάνουν την έμπνευση, τη δημιουργικότητα και τη σεξουαλικότητά τους, και ότι θα πρέπει να αποσύρονται μετά τα εξήντα. Πόση σημασία, όμως, να δώσεις σε αυτούς τους ανθρώπους; Είναι τόσο σημαντικό, από φεμινιστική άποψη, να βρίσκεσαι σε διαρκή πόλεμο μαζί τους και να προσπαθείς μονίμως να τους αλλάξεις τα μυαλά; Ανέκαθεν η Μαντόνα πήγαινε κόντρα σε όλους και όλα, αλλά πλέον το πείσμα και ισχυρογνωμοσύνη της έχει πάψει να αποτελεί πηγή δημιουργικότητας και έχει καταντήσει βαρίδι που τη βουλιάζει στον πάτο. Έχει σχεδόν αποσυρθεί από το επάγγελμα και το ταλέντο της… Διαβάστε περισσότερα »
Πάντως αντιδρώντας κέρδισε (για τις υπόλοιπες γυναίκες) ό,τι κέρδιζε εδώ και δεκαετίες. Θα φανεί σε κάποια χρόνια αν η τωρινή τακτική της ήταν και πάλι σωστή, ή όχι.
Όμως σε καμία περίπτωση δεν έχει αποσυρθεί απ’ το επάγγελμα. Βγάζει αρκετά καλούς δίσκους όσο συχνά έβγαζε και παλιότερα, και κάνει περιοδείες όσο τακτικά έκανε και παλιά. Η διαφορά είναι πως ενώ κάνει την ποπ καριέρα της κι αξιοποιεί το ταλέντο της εκεί, έχει και τα σόσιαλ -τη δυνατότητα καθημερινής επαφής με το κοινό- που δεν τα είχε στην καριέρα της μέχρι το 2010, οπότε δυστυχώς αυτά κλέβουν την παράσταση…
Εγώ νομίζω ότι μέχρι και το τέλος της δεκαετίας του 00 αυτά που έκανε είχαν ενδιαφέρον, από καλλιτεχνική άποψη. Είχε βγάλει το Music και το American Life, που ήταν ωραίοι δίσκοι. Mετά άρχισε να βγάζει κάτι τραγούδια που στην κυριολεξία δεν ακούγονταν. Δεν είχαν ούτε μελωδία, ούτε μουσική, τίποτα. Ο τελευταίος της δίσκος, πάντως, ήταν αισθητά καλύτερος.
Δεν το ήξερα ότι οι συνδικαλιστικοί φορείς που ζητάνε σύνταξη στα 60 σχετίζονται με “μισογυνιστική αντίδραση”… Γενικά, στις μέρες μας οι έννοιες έχουν γίνει πολτός. Είναι προφανώς καλό, και για τον Άρη επικροτητέο, ένας 60plus άνθρωπος να συμπεριφέρεται σαν εκκεντρικός (aka attention whore) 20άρης αν το κάνει για τα $$$. Σχετίζεται με κάποιου είδους φεμινιστική πρωτοπορία. Αν ο Καρατζαφέρης έσκαγε μύτη με μαγιό και το έπαιζε μπόντυ μπήλντερ, όπως ήταν τη δεκαετία του 60, όλοι θα γελούσαν. Αν ο Σεφερλής κάνει τα ίδια αστεία που έκανε πριν από 30 χρόνια τότε είναι ένας κολλημένος που δεν καταλαβαίνει ότι άλλαξε η… Διαβάστε περισσότερα »
Ευχαριστούμε Άρη για το άρθρο. Συμφωνώ με αυτά που γράφεις. Βέβαια δεν ανήκω στη γενιά που ξεκίνησε η Μαντόνα την καριέρα της ούτε και δηλώνω φανατική φαν παρόλου που την άκουσα λίγο στα 2000s. Θα κατατάξω τη μητέρα μου σε αυτή τη γενιά που την άκουγε στα 80s. Ήταν τόσο επιδραστική αυτή η γυναίκα που διαμόρφωσε μια γενιά γυναικών. Ακόμα και αυτές που δεν την ακούγαν ούτε ήταν φαν επηρεάστηκαν τόσο στο ντύσιμο και γενικά στην απελευθέρωση. Στα 80s αν κάποια γυναίκα της διπλανής πόρτας 50+ έβγαινε έξω με animal print κολάν έτρωγε κράξιμο. Τώρα πάω σουπερ μάρκετ και τις… Διαβάστε περισσότερα »