Γιώργος Τσαγκόζης
Παρά το ημερολόγιο που γράφει 1η Δεκεμβρίου, η Αθήνα συνεχίζει να αντιμετωπίζει… θερινές επισκέψεις από κουνούπια και μύγες. Το φαινόμενο που παρατηρούν πολλοί κάτοικοι δεν είναι τυχαίο, αλλά αποτέλεσμα ενός συνδυασμού ήπιων θερμοκρασιών, καθυστερημένων βροχοπτώσεων και αυξημένης υγρασίας σε συγκεκριμένες περιοχές της πόλης.
Ρωτήσαμε το ChatGPT να μας εξηγήσει αναλυτικά γιατί – μέσα στον Δεκέμβριο – εξακολουθούμε να κυνηγάμε κουνούπια πάνω στο χριστουγεννιάτικο δέντρο.
Οι ασυνήθιστα ζεστές ημέρες του φθινοπώρου, με θερμοκρασίες που κινήθηκαν συχνά πάνω από τους 20 βαθμούς, δεν επέτρεψαν στα έντομα να εισέλθουν στον κανονικό «χειμέριο λήθαργο» τους. Κουνούπια και μύγες παραμένουν ενεργά όσο η θερμοκρασία δεν πέφτει σταθερά κάτω από τους 12–13°C, κάτι που φέτος συνέβη ελάχιστα. Παράλληλα, η περιορισμένη βροχή μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου δημιούργησε μικρές, στάσιμες εστίες νερού – από αυλές και μπαλκόνια μέχρι φρεάτια και ανοιχτά δοχεία – όπου τα κουνούπια συνεχίζουν να πολλαπλασιάζονται.
Ειδικοί επισημαίνουν ότι η παρουσία εντόμων τον Δεκέμβριο συνδέεται άμεσα με τη γενικότερη τάση της κλιματικής αλλαγής, η οποία επιμηκύνει τη θερμή περίοδο και επιτρέπει στα έντομα να διατηρούν κύκλους ζωής μεγαλύτερης διάρκειας. Το αποτέλεσμα γίνεται πιο έντονο στα αστικά κέντρα, όπου η πυκνή δόμηση και η έλλειψη καθαρισμού σε ορισμένα σημεία δημιουργούν «καταφύγια» για τα είδη αυτά.
Σύμφωνα με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, τα δεδομένα των τελευταίων δεκαετιών δείχνουν ξεκάθαρη άνοδο της μέσης θερμοκρασίας την 1η Δεκεμβρίου. Ενδεικτικά:
1975–1985
• Συνήθεις μέγιστες: 10–14°C
• Πιο ψυχρές χρονιές: 8–9°C
• Ελάχιστες συχνά κάτω από 6°C
1986–1995
• Μάξιμουμ κυρίως 12–15°C
• Πρώτες χρονιές με έως και 17°C
1996–2005
• Πλειονότητα των max 14–17°C
• Ελάχιστες κάτω από 5°C γίνονται σπάνιες
2006–2015
• Συχνές ήπιες 1ες Δεκεμβρίου
• Πολλές χρονιές με 16–18°C
• Μέση δεκαετίας: ~13°C
2016–2024
• Η μεγαλύτερη απόκλιση από το παλιό κλίμα
• Συχνές μέγιστες 17–19°C
• Ελάχιστες χρονιές κάτω από 12°C
Η εικόνα αυτή εξηγεί γιατί η παρουσία κουνουπιών παραμένει ανησυχητικά έντονη: ο «χειμώνας» της Αθήνας καθυστερεί πλέον αισθητά. Οι ειδικοί συνιστούν στους κατοίκους να αδειάζουν δοχεία με νερό, να καθαρίζουν υδρορροές και να αερίζουν συχνά τους χώρους, μέχρι η πτώση της θερμοκρασίας να περιορίσει φυσικά τον πληθυσμό των εντόμων.
