Άρης Δημοκίδης
Ήταν άβολο το να βλέπεις, έστω και για λίγα λεπτά, τον Λιάγκα να προσπαθεί να κάνει χιούμορ στη νέα του εκπομπή. Δεν είναι κακό να μην έχεις ιδιαίτερο χιούμορ, γι’ αυτό και σε τέτοιες εκπομπές τα δίνει όλα το τιμ των συγγραφέων-κωμικών που γράφουν τα αστεία.
Στην Ελλάδα βέβαια όλοι θεωρούν πως μπορούν να τα κάνουν όλα, και κανένας δεν θα προσλάβει έναν stand-up κωμικό (πόσω μάλλον περισσότερους!) για να γράψει μερικά αστεία της προκοπής για να τα πει ο Λιάγκας, ο Αρναούτογλου, ο Κωστόπουλος. «Θα αυτοσχεδιάσουμε και ό,τι γίνει» σκέφτονται συνήθως, και αυτό που γίνεται είναι ότι ντρεπόμαστε για λογαριασμό τους.
Τώρα λοιπόν, ένας Έλληνας stand-up κωμικός, ο Giuseppe Vieri, μοιράζεται με τα Μικροπράγματα τις σκέψεις του για το θέμα.
Μακάρι να τον ακούσουν:
Πονάει πολύ να είσαι stand-up κωμικός στην Ελλάδα και να μην μπορείς να δεις (πόσο μάλλον να δουλέψεις ως writer σε) ένα Late Night Show της προκοπής.
Τα μεγαλοστελέχη των ελληνικών καναλιών που αποφασίζουν κάθε χρόνο να εντάξουν στο πρόγραμμά τους εκπομπές στη φόρμα του Late Night Show, πρέπει να είναι άνθρωποι φτιαγμένοι από την ίδια πάστα που κατασκευάζονται οι βλαχοδήμαρχοι με κρυφή εναλλακτική γκόμενα, η οποία τους τράβηξε σε μυστικό ταξίδι στη Νέα Υόρκη κι έτσι όταν επέστρεψαν, αποφάσισαν να αναγείρουν στην πλατεία της κοινότητας, ομοίωμα του αγάλματος της Ελευθερίας, γιατί έτσι λένε (όλως τυχαίως) την κρυφή εναλλακτική τους γκόμενα.
Το τηλεοπτικό αποτέλεσμα είναι ακριβώς ίδιο με τη φάτσα των περαστικών στην πλατεία του χωριού. «Αυτή δεν είναι η Ελευθερίτσα του κυρ Κώστα;». Κι αυτό, γιατί ο τυφλωμένος από τον έρωτα βλαχοδήμαρχος, δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ να μάθει από τί υλικό είναι φτιαγμένο συνήθως ένα άγαλμα (Late Night Show), τι ειδικότητας είναι συνήθως οι άνθρωποι που επιμελούνται, σχεδιάζουν και κατασκευάζουν αγάλματα (stand-up κωμικοί) και κυρίως ότι η Ελευθερίτσα δεν είναι δεξιόχειρας.
Το αποτέλεσμα είναι ένα γύψινο ανδρείκελο – κακέκτυπο, φιλοτεχνημένο από τον ξάδερφο Παντελή με τo μαγαζί Επιγραφές – Πινακίδες – Ταμπέλες «Ο Παντελής», που παίρνει εργολαβικά όλες τις δουλειές στο χωριό και ταυτόχρονα διατηρεί σουβλατζίδικο με κρυφά φρουτάκια στο υπόγειο, δίπλα από τις φιάλες γκαζιού.
Πλέον στην πλατεία μας (ελληνική τηλεόραση), έχουμε κάτι που θυμίζει άγαλμα. Έχουμε κάτι που θυμίζει την Ελευθερία (της έκφρασης) αλλά πάνω απ’όλα το σημαντικότερο: βρήκαμε θέση να χώσουμε με σύμβαση τον ανεπρόκοπο ανιψιό του βλαχοδήμαρχου, στο πόστο του καθαριστή αγάλματος (παρουσιαστής ελληνικού Late Night Show) γιατί τώρα χώρισε και πρέπει να ξεχαστεί το παλικάρι. Κρίμα είναι.
Ο παρουσιαστής σε αυτά τα σόου πρέπει να ακτινοβολεί χιούμορ, άποψη και εκκεντρικότητα.
Πρέπει να είναι πιο επίκαιρος, πιο αστείος και πιο προοδευτικός από τους συνεργάτες και το κοινό του.
Δεν υπάρχει αμφιβολία. Η αντιγραφή είναι συνηθισμένη πρακτική στην ελληνική τηλεόραση. Αυτό που ενοχλεί είναι το κίνητρο πίσω από την αντιγραφή. Όλοι θέλουν να κάτσουν πίσω από ένα σαραβαλιασμένο ξύλινο γραφείο, όπως ο Λέτερμαν, ο Λένο και ο Ο’ Μπράιεν. Αλλά ακόμα και σε αυτή τη λεπτομέρεια, τα κάνουμε σκατά. Μπαίνει το απαράμιλλο ελληνικό στοιχείο. «Ξέρεις τι; Φτιάξε μου μια γραφειάρα, δεν θέλω να φαίνομαι παρουσιαστής αλλά μεγαλοδικηγόρος για πρεζέμπορες».
Κι έρχεται το γραφείο. Στήνεται στο στούντιο, δίπλα από πολυθρόνες κι ένα καναπεδάκι για τους καλεσμένους. Και τοποθετούνται και οι προβολείς. Και βάζουν και το αυτοκόλλητο background με φώτα της πόλης. Και του φοράνε του κυρίου παρουσιαστή και μια γραβάτα γιατί έτσι κάνουν στην Αμερική. Βάζουν κι ένα ψεύτικο ρετρό μικρόφωνο και μια κούπα που δεν έχει καφέ αλλά ένα τριπλό ουίσκι για να ξεχάσει ο παρουσιαστής ότι δεν έχει το πιο βασικό πράγμα: ΧΙΟΥΜΟΡ.
Έλα τώρα πώς κάνετε έτσι. Δεν θα λέει δικά του. Θα βρούμε κάποιον να τα γράφει. ΚΑΠΟΙΟΝ;
Σοβαρά τώρα; ΚΑΠΟΙΟΝ; Μόνο έναν; Οι καιροί είναι δύσκολοι. Δεν μπορούμε να πληρώνουμε ένα team από ανθρώπους που ξέρουν να γράφουν αστεία. Ας βάλουμε δικά μας παιδιά από τη σχολή του καναλιού. Ή κάποιον διαφημιστή. Ή έναν ξεπεσμένο ηθοποιό που για να μην αυτοκτονήσει άρχισε να γράφει ποίηση. Ή μία φώκια που μπορεί να στηρίξει μία μπάλα στη μουσούδα της . Ή έναν ελέφαντα που ξέρει να κεντάει βελονάκι. Ή θα δείξουμε βυζιά. Αυτό είναι. Τα βυζιά, ο σεξισμός και μισό κιλό κλαρινογαμπρίνη θα σώσουν την παρτίδα.
Ο παρουσιαστής σε αυτά τα σόου πρέπει να ακτινοβολεί χιούμορ, άποψη και εκκεντρικότητα.
Πρέπει να είναι πιο επίκαιρος, πιο αστείος και πιο προοδευτικός από τους συνεργάτες και το κοινό του. Δεν μπορεί να είναι ο Παντελής από τις επιγραφές- πινακίδες – ταμπέλες. Οφείλει να παρουσιάσει ενδιαφέροντες καλεσμένους, ανθρώπους με χιούμορ και να τους κάνει να φανούν ακόμα πιο λαμπεροί και δημιουργικοί. Και τέλος, έχει τη δύσκολη αποστολή να υποστηρίξει τα κείμενα που γράφονται για αυτόν και να τα κάνει να περάσουν στο τηλεοπτικό κοινό, όχι για να φανεί χαβαλές και πανηγυρτζής. Αλλά για να τους ανοίξει την αντίληψη με έξυπνο και αστείο τρόπο. Δεν προσκαλεί κόσμο επειδή πουλάνε εκείνη την περίοδο προκαλώντας με μια εμφάνισή τους, για παράδειγμα «δεν το πιστεύω έβαψες το μαλλί σου λαχανί;;;»
Αυτή τη στιγμή στη χώρα μας, ζουν και δουλεύουν περισσότεροι από 50 stand-up κωμικοί. Δοκιμάζονται καθημερινά απέναντι στον πιο σκληρό κριτή που είναι το κοινό, κάθε 7 δευτερόλεπτα. Ξοδεύουν χρόνια από τη ζωή τους γράφοντας αστεία και τα παρουσιάζουν μπροστά σε κόσμο κάθε βράδυ. «Μα δεν έχουν πείρα από τηλεόραση» θα πουν οι καναλάρχες. Και έχουν δίκιο. Αλλά δεν έχουν πείρα και σε κάτι άλλο: τον πιθηκισμό και την αντιγραφή. Τι λέτε; Μήπως να δοκιμάζαμε να σχολιάσουν αυτοί την επικαιρότητα; Να αγγίξουν ίσως και πιο καυτά θέματα της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής ατζέντας;
Από την άλλη, οι stand-up κωμικοί έχουν τριφτεί με την απόρριψη. Έχουν μάθει να γράφουν κάθε μέρα και καλύτερα αστεία και να τα παρουσιάζουν χωρίς φόβο και πάθος. Να ταυτίζονται και να συνδέονται με το κοινό με έναν άγριο και πρωτόγονο τρόπο. Γι’αυτό και στο Αμέρικα που τόσο πολύ λατρεύετε εκεί στα κανάλια, οι stand-up κωμικοί μονοπωλούν τις θέσεις των writers σε τέτοια shows.
Για την ώρα, θα αρκεστούμε να χαζεύουμε το γύψινο ξόανο της Ελευθερίτσας στην πλατεία του χωριού. Στην τελική, τα αστεία μας θα γίνουν βαριοπούλες και θα το γκρεμίσουν μια μέρα, για να φτιάξουμε ένα όμορφο άγαλμα, που θα είναι και αριστερόχειρο, όπως η Ελευθερία του κυρ- Κώστα.
*Ο Giuseppe Vieri είναι stand-up και μέλος του θεσσαλονικιώτικου Comedy Club Μαιευτήριο