Δημήτρης Καβατζικλής
Ίσως έχετε ακούσει για το Vantablack, την μπογιά υψηλής τεχνολογίας που ανακάλυψε η βρετανική εταιρεία Surrey NanoSystems, η οποία απορροφά πάνω από το 99% του φωτός και κάνει τα τρισδιάστατα αντικείμενα να μοιάζουν με μαύρες τρύπες. Εκτός από την αποκλειστική χρήση τους από τον καλλιτέχνη Anish Kapoor, τα κατάμαυρα χρώματα έχουν αποδειχθεί μέχρι στιγμής πιο αποτελεσματικά και στο διάστημα. «Οι άνθρωποι φαντάζονται το διάστημα εξαιρετικά μαύρο και σκοτεινό», εξηγεί ο υπεύθυνος της Surrey NanoSystems, Ben Jensen. «Αλλά στην πραγματικότητα είναι απίστευτα φωτεινό επειδή ο Ήλιος είναι σαν μια τεράστια λάμπα που αντανακλά φως στη Γη και το φεγγάρι», λέει το openculture.
Το ηλιακό φως κάνει ορισμένα μέρη του πλανήτη υπερβολικά ζεστά για τους ανθρώπους, ένα φαινόμενο που έχει επιδεινωθεί χάρη στην κλιματική αλλαγή, για την οποία ευθύνονται και τα κλιματιστικά, μεταξύ άλλων. Από τη δεκαετία του ’70 οι επιστήμονες προσπάθησαν να σπάσουν τον φαύλο κύκλο βάφοντας τα κτίρια με ανοιχτά χρώματα που αντανακλούν το φως του ήλιου στις επιφάνειές τους και τα κάνουν πιο δροσερά. «Τα λευκά κτίρια είναι πολύ συνηθισμένα στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες», σημειώνει η Washington Post, «ενώ πόλεις όπως η Νέα και το Σικάγο έχουν ειδικά προγράμματα να βάφουν λευκές τις στέγες των κτιρίων για την καταπολέμηση της αστικής θερμότητας.»
Το πρόβλημα είναι ότι «το λευκό χρώμα του εμπορίου γίνεται πιο ζεστό και όχι πιο δροσερό», γράφει το Πανεπιστήμιο Purdue. «Τα χρώματα που κυκλοφορούν στην αγορά και έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να αποβάλλουν τη θερμότητα, αντανακλούν μόνο το 80 – 90% του ηλιακού φωτός με αποτέλεσμα να μην κάνουν τις επιφάνειες πιο δροσερές από το περιβάλλον τους», αφού απορροφούν την υπεριώδη ακτινοβολία. Αυτό μπορεί να αλλάξει σύντομα, με την ανακάλυψη ενός εξαιρετικά λευκού χρώματος από την ομάδα των ερευνητών του Purdue που «έχει πάει το λευκό χρώμα στα όρια του».
Το Πανεπιστήμιο Purdue περιγράφει την ανακάλυψη ως εξής:
Δύο χαρακτηριστικά δίνουν στο χρώμα την λευκότητά του: το ένα είναι η πολύ υψηλή συγκέντρωση μιας χημικής ένωσης που ονομάζεται θειικό βάριο, η οποία χρησιμοποιείται επίσης για στην κατασκευή χαρτιού εκτύπωσης και καλλυντικών.
Το δεύτερο χαρακτηριστικό είναι ότι τα σωματίδια θειικού βαρίου έχουν διαφορετικά μεγέθη στη βαφή. Το πόσο κάθε σωματίδιο διασκορπίζει το φως εξαρτάται από το μέγεθός του. Έτσι, σωματίδια με μεγαλύτερο μέγεθος επιτρέπουν στο χρώμα να αντανακλά περισσότερο ηλιακό φως.
Αυτός ο τύπος χρώματος «αντανακλά ως και το 98,1% του ηλιακού φωτός, σε σύγκριση με το 95,5% του φωτός που αντανακλάται από μια προηγούμενη ένωση που περιείχε ανθρακικό ασβέστιο αντί θειικού βαρίου. Η διαφορά του 3% είναι αρκετά σημαντική.
Ο Xiulin Ruan, καθηγητής μηχανολόγων μηχανικών, περιγράφει τις δυνατότητες του νέου χρώματος: «Αν επρόκειτο να χρησιμοποιήσετε αυτό το χρώμα για να καλύψετε μια οροφή περίπου 100m2, εκτιμούμε ότι θα μπορούσατε να αποκτήσετε ισχύ ψύξης 10 kilowatt, δηλαδή ισχύ μεγαλύτερη από τα κλιματιστικά που χρησιμοποιούν τα περισσότερα σπίτια. Αν λάβουμε υπόψη μας την εξοικονόμηση ενέργειας και την ισχύ ψύξης που προσφέρει αυτό το χρώμα, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι είναι πραγματικά συναρπαστικό.»
Θα υπάρξει «πόλεμος» μεταξύ των μεγάλων παικτών στον κόσμο της τέχνης για την απόκτηση του; «Ιδανικά», γράφει ο Kait Sanchez στο The Verge, «οτιδήποτε θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη βελτίωση της ζωής των ανθρώπων, μειώνοντας παράλληλα την ενέργεια που χρησιμοποιεί θα πρέπει να είναι δωρεάν και ευρέως διαθέσιμο». Ιδανικά.
Μάθετε περισσότερα για την λευκή λευκή βαφή εδώ ή από την δημοσίευση των ερευνητών στο περιοδικό ACS Applied Materials & Interfaces.
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ