Βάνα Κράβαρη
Πόσα πράγματα μπορούν να είναι πιο σοκαριστικά και βαθιά τραυματικά από το να συνδέεσαι σαν προσωπικότητα online με μια υπόθεση στην οποία δεν εμπλέκεσαι; Και πόσο χειρότερο γίνεται όταν ψήγματα της ντιτζιταλικής παρουσίας σου, όπως φωτογραφίες και αναρτήσεις σου, συνδέονται με μια έκρηξη με έναν νεκρό και τρομοκρατικό, από ό,τι δείχνουν τα πράγματα, χαρακτήρα; Σε αυτά, δυστυχώς, μπορεί να απαντήσει με εμπειρική ακρίβεια η Μαριάννα Μητροπούλου, η οποία τα τελευταία εικοσιτετράωρα βλέπει το όνομά της και τις φωτογραφίες της να εμπλέκονται στην υπόθεση της έκρηξης στους Αμπελόκηπους. Οι χρήστες του πιο τοξικού social medium, ναι, του Χ/Twitter, είναι πεπεισμένοι πως η Μαριάννα είναι η «Μαριάννα Μ.», η 30χρονη εμπλεκόμενη στην υπόθεση, που που νοσηλεύεται και θα απολογηθεί αύριο στο νοσοκομείο. .
Μέσα σε λίγες ώρες, και αδυνατώντας να το πάρει στα σοβαρά όλο αυτό εξαρχής, η Μαριάννα είδε, με αφορμή τη διερευνώμενη υπόθεση τρομοκρατίας στους Αμπελόκηπους, το όνομά της, της φωτογραφίες της, τα προφίλ της σε διάφορες πλατφόρμες, να συνδέονται με την υπόθεση. Απλώς και μόνο επειδή ένας ξεχασμένος λογαριασμός της στο YouTube έχει καταχωρηθεί υπό το όνομα «Μαριάννα Μ.». Ακόμα και φιλικά της πρόσωπα, γνωστοί και παλιοί συμφοιτητές, τής τηλεφωνούσαν πεπεισμένη πως πράγματι πρόκειται για την ίδια.
Έτσι ξαφνικά το Χ γέμισε με τη φωτογραφία μου, το ονοματεπώνυμό μου, και φυσικά όλα αυτά με τη συνοδεία ακραίων σχολίων μίσους
«Ξεκίνησε από μια ανάρτηση, όμως πολύ γρήγορα άρχισαν να ξεφυτρώνουν νέες σαν μανιτάρια. Όλες ήταν από ψεύτικα προφίλ που είχαν ακροδεξιό τρολ ύφος», μου λέει. «Από όσα γράφτηκαν κατάλαβα ότι η θεωρία τους βασίστηκε στο ότι στο προφίλ μου στο Χ είχα αναρτήσεις από παλιότερες πορείες, και φωτογραφίες με αντιφασιστικό περιεχόμενο, κι επίσης είχα έναν λογαριασμό στο YouTube, ο οποίος είναι χρόνια ανενεργός, με φωτογραφία εξωφύλλου που είχε ένα αντιφασιστικό πανό, αλλά βέβαια και στο ότι το όνομα του προφίλ ήταν Μαριάννα Μ. Και η ηλικία μου ταίριαζε. Έτσι ξαφνικά το Χ γέμισε με τη φωτογραφία μου, το ονοματεπώνυμό μου, και φυσικά όλα αυτά με τη συνοδεία ακραίων σχολίων μίσους». Παλιά βίντεο στο YouTube της, ξεχασμένα ακόμα και από την ίδια, γέμισαν με σχόλια μίσους.
Προφανώς και ήταν περίεργο για εκείνη. «Ομολογώ πως στην αρχή ένιωσα πολύ περίεργα. Μούδιασα, είχα σοκαριστεί. Ειδικά όταν διάβαζα τόσο χυδαία σχόλια, κατάρες, κείμενα -σεντόνια με εκφράσεις που δεν μπορώ καν να ξεστομίσω, μου ερχόταν να βάλω τα κλάματα», παραδέχεται.
«Παρότι ήξερα ότι δεν αφορούν εμένα, ένιωσα να με επηρεάζει πολύ όλο αυτό, γιατί σκεφτόμουν ότι εντάξει και να μην αφορούν εμένα, αφορούν έναν άνθρωπο που βρίσκεται σε πολύ κακή κατάσταση στο Νοσοκομείο. σκεφτόμουν πως δεν είναι δυνατόν να εύχεται τόση δυστυχία ένας άνθρωπος σε έναν άλλον, ό,τι κι αν έχει κάνει, και τονίζω το αν, γιατί είναι μια υπόθεση που είναι ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο, κι όμως στα social media, για ακόμη μια φορά στήνονται λαϊκά δικαστήρια. Έτσι, από τη δεύτερη-τρίτη μέρα που αντιλαμβάνομαι ότι συνεχίζεται δίχως έλεος ο παροξυσμός, αποφάσισα να ηρεμήσω, να το πάρω ψύχραιμα και να εστιάσω όντως στα “αστεία” σημεία της όλης κατάστασης, όπως για παράδειγμα η θεωρία συνωμοσίας ότι οι αναρτήσεις που έγραψα δημόσια στο προφίλ μου, πως “δεν είμαι εγώ η Μαριάννα Μ.” δεν γράφτηκαν από εμένα, αλλά από “συντρόφους” μου με σκοπό τον αποπροσανατολισμό. Απίστευτα πράγματα. Δεν γινόταν λοιπόν να συνεχίσω ούτε να τους απαντώ, ούτε να ταράζομαι. Άλλωστε, από τη στιγμή που δεν έβγαλα και άκρη δυστυχώς με τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, τι λόγος θα υπήρχε να συνεχίσω να ασχολούμαι; Όπως μου εξήγησαν, πρέπει να στοιχειοθετείται κακούργημα για να παρέμβουν και η συκοφαντία είναι απλώς πλημμέλημα». Απλώς πλημμέλημα το να χρησιμοποιούνται τα στοιχεία σου μεταδίδοντας ψευδείς ειδήσεις για εσένα. Κάτι χρειάζεται αλλαγή εδώ, έτσι;
Ένα ακόμα ιδιαίτερο στοιχείο της υπόθεσης είναι πως η Μαριάννα Μητροπούλου είναι δημοσιογράφος και δυστυχώς είδε από πρώτο χέρι πώς γεννιούνται και μεταδίδονται ψευδείς πληροφορίες. Πώς χωνεύονται και μεταβολίζονται σε μίσος και χυδαιότητα. «Είναι απογοητευτικό και ανησυχητικό, καθώς παραβιάζει βασικές αρχές της ενημέρωσης και της αλήθειας, στις οποίες πιστεύω βαθιά. Βλέπουμε πως μπορεί να κλονίσει έναν άνθρωπο ή και πολλούς περισσότερους, κι έχουμε δει ανά περιόδους να έχει ακόμα πιο σοβαρές κοινωνικές συνέπειες -όπως, η παραπληροφόρηση στην εποχή του Covid επί παραδείγματι. Δυστυχώς, η ταχύτητα με την οποία διαδίδονται οι ψευδείς ειδήσεις στα κοινωνικά δίκτυα, λόγω των αλγορίθμων και της εύκολης πρόσβασης στην πληροφορία, είναι μια πραγματικότητα που μπορεί τελικά να αντιμετωπίσει ο καθένας μας, και θεωρώ πως ειδικά όσοι είμαστε δημοσιογράφοι, έχουμε μια ευθύνη να εντοπίζουμε αυτές τις πηγές παραπληροφόρησης, να καταδεικνύουμε τι συμβαίνει και να βοηθάμε το αναγνωστικό κοινό να ξεχωρίσει τι είναι αλήθεια και τι όχι, να συνδράμουμε στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης», τονίζει.