Γιώργος Τσαγκόζης
Στη δημοφιλή υποομάδα του Reddit /askBalkans, κάτοικοι των Βαλκανίων μοιράζονται γνώσεις για την περιοχή με κυρίως δυτικό κοινό και –όπως συχνά συμβαίνει– διαφωνούν μεταξύ τους, αυτή τη φορά ευτυχώς μόνο διαδικτυακά και περισσότερο για τον χαβαλέ.
Πέρα από το φαγητό, που αποτελεί μόνιμη πηγή βαλκανικών διαμαχών, τις τελευταίες ώρες άνοιξε μια νέα συζήτηση γύρω από το όνομα του αλβανικού νομίσματος, του lek.
Οι Έλληνες ισχυρίζονται ότι πήρε το όνομα του από τον Μέγα Αλέξανδρο, ο οποίος στην αλβανική λαϊκή παράδοση είναι γνωστός ως Leka i Madh («Λέκα ο Μέγας»). Όπως υποστηρίζουν, το όνομα Leka είχε περάσει ήδη από παλιά στη βαλκανική προφορική παράδοση ως σύμβολο ισχύος και ηγεσίας, πολύ πριν από τη σύσταση του αλβανικού κράτους.
Επιπλέον, ως ενισχυτικό επιχείρημα αναφέρουν ότι στα πρώτα αλβανικά νομίσματα του lek απεικονιζόταν ο Μέγας Αλέξανδρος, γεγονός που, κατά την άποψή τους, δείχνει πως η σύνδεση με τον Αλέξανδρο υπήρχε τουλάχιστον σε συμβολικό επίπεδο από τα πρώτα χρόνια κυκλοφορίας του νομίσματος.
Οι Αλβανοί (και το Wikipedia πάλι) γράφουν ότιτονίζουν ότι η επίσημη ετυμολογία του νομίσματος είναι διαφορετική. Σύμφωνα με αυτήν, το lek πήρε το όνομά του από τον Lekë Dukagjini, Αλβανό ευγενή του 15ου αιώνα, γνωστό κυρίως ως συντάκτη του Κανόνα του Λέκα (Kanun i Lekë Dukagjinit).
Όπως επισημαίνεται, το 1922, κατά τις συζητήσεις στο Parliament of Albania, αποφασίστηκε το νέο εθνικό νόμισμα να ονομαστεί lek, με το όνομα να συνδέεται επισήμως με τον Dukagjini ως ιστορικό και πολιτικά αποδεκτό εθνικό σύμβολο.
Όπως εξηγεί πάντως ένας Αλβανός χρήστης στη συζήτηση, στην αλβανική γλωσσική παράδοση θεωρείται ότι το όνομα Αλέξανδρος συνδέεται με παλαιότερη μορφή της λέξης Alehndander, η οποία –σύμφωνα με την ερμηνεία του– σημαίνει «γεννήθηκε στα όνειρά μου». Παράλληλα, σημειώνει ότι τα ονόματα Lek / Leka ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένα κατά τη μεσαιωνική περίοδο.
Ο ίδιος προσθέτει ότι ακόμη και ο εθνικός ήρωας της Αλβανίας, ο Σκεντέρμπεης, έφερε όνομα εμπνευσμένο από τον Αλέξανδρο, καθώς το προσωνύμιο Skanderbeg προέρχεται από το Iskander — την περσική και οθωμανική απόδοση του ονόματος Αλέξανδρος.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση, όπως τονίζεται και από άλλους χρήστες, αντανακλά περισσότερο λαϊκές και γλωσσικές παραδόσεις και όχι απαραίτητα τεκμηριωμένη ετυμολογική ανάλυση, συμβάλλοντας ωστόσο στην κατανόηση του γιατί το όνομα Leka έχει τόσο έντονο ιστορικό και συμβολικό βάρος στα Βαλκάνια.
Και κάπως έτσι, μια ακόμα γνώριμη βαλκανική διαφωνία συνεχίζεται — αυτή τη φορά στην «αρένα« του Reddit.
