Βάνα Κράβαρη
Πριν σχεδόν δυο χρόνια, καθώς ξεκινούσε η σεζόν AW22 της Εβδομάδας Μόδας του Μιλάνου, η Ρωσία εξαπέλυσε πόλεμο στην Ουκρανία. Ενώ η βία εξαπλωνόταν σε ολόκληρη τη χώρα της Ανατολικής Ευρώπης και οι κάτοικοι άρχισαν να εγκαταλείπουν τα σπίτια τους εν μέσω νυχτερινών βομβαρδισμών, η μόδα έκανε σαφή την αντίδρασή της εκδίδοντας ειλικρινείς δηλώσεις αλληλεγγύης, γεμίζοντας τις σημειώσεις των επιδείξεων με μηνύματα υποστήριξης, ακυρώνοντας πάρτι και βάζοντας φρένο σε μεγάλα show μόδας, ως ένδειξη σεβασμού στην κατάσταση. Στον οίκο Balenciaga, ο Demna Gvasalia αφιέρωσε ολόκληρο show στην Ουκρανία, αφήνοντας t-shirts με τα χρώματα της σημαίας της στα καθίσματα, γράφοντας ένα συγκλονιστικό σημείωμα για τη δική του εμπειρία πολέμου και εκτοπισμού. “Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αναβιώσει τον πόνο ενός παρελθοντικού τραύματος που κουβαλάω μαζί μου από το 1993, όταν το ίδιο πράγμα συνέβη στη δική μου πατρίδα και έγινα για πάντα πρόσφυγας. Για πάντα, γιατί αυτό είναι κάτι που μένει μαζί σου. Ο φόβος, η απόγνωση, η συνειδητοποίηση πως δεν σε θέλει κανείς. Αλλά επίσης συνειδητοποίησα πως αυτό που στα αλήθεια μετράει στη ζωή, τα πιο σημαντικά πράγματα, όπως η ίδια η ζωή και η ανθρώπινη αγάπη και συμπόνοια”, έγραφε μεταξύ άλλων το γράμμα.
Διαδηλωτές, συμπεριλαμβανομένων μοντέλων από την Ουκρανία, παρατάχθηκαν έξω από τις επιδείξεις, κρατώντας πανό και η γενικότερη διάθεση κατά τη διάρκεια των εβδομάδων μόδας που ακολούθησαν ήταν οριακά εκστατική – συνήθης ενθουσιασμός μιας νέας εποχής έμπνευσης αμβλύνθηκε από το μέγεθος της κατάστασης και τη βαρύτητα του ανθρώπινου πόνου.
Fast forward στην πρώτη σεζόν μόδας για το 2023, τα shows μόδας AW2024 βρίσκονται σε εξέλιξη σε Φλωρεντία, Μιλάνο και Παρίσι και ένας άλλος πόλεμος έχει ξεσπάσει. Αυτή τη φορά στην Παλαιστίνη, ενάντια στη Χαμάς, αφήνοντας έναν τεράστιο αριθμό νεκρών, τραυματιών αλλά και ξεριζωμένων. Η διαφορά, αυτή τη φορά, είναι πως η μόδα έχει παραμείνει σιωπηλή, συνεχίζοντας τη ροή της, με ελάχιστες έως καθόλου αναφορές στο ζήτημα. Με εξαίρεση τον Rick Owens, ο οποίος μετέφερε το show του από το Palais De Tokyo στο ησυχαστήριο του σπιτιού του στο Παρίσι στο φως τον “βάρβαρων” εποχών στους οποίους βρίσκουμε τους εαυτούς μας και μερικές ακόμα περιπτώσεις οίκων, οι δηλώσεις και η υποστήριξη που είδαμε στις αρχές του 2022, λείπουν, γεγονός που προκαλεί από απορία μέχρι αγανάκτηση σε κάποιους.
Ένα label, το οποίο έκανε τη διαφορά και προχώρησε σε μια τολμηρή πολιτική δήλωση ήταν οι Benjamin Huseby και Serhat Işık του GmbH, οι οποίοι έκλεισαν τα ανδρικά shows με μια ισχυρή έκκληση για ειρήνη στη Μέση Ανατολή και πέραν αυτής. Πριν από την έναρξη της επίδειξης, καθώς ο κόσμος καθόταν στις θέσεις του, οι δυο σχεδιαστές -και οι δυο μετανάστες δεύτερης γενιάς, των οποίων οι γονείς άφησαν πίσω την Τουρκία και το Πακιστάν για να ξεκινήσουν μια νέα ζωή στη Γερμανία- βγήκαν στο catwalk φορώντας παλαιστινιακά μαντήλια Keffiyeh. Εκεί, διάβαζαν εναλλάξ μια σειρά από σημειώσεις. “Όταν μας ρώτησαν στα παρασκήνια αν φοβόμασταν να γίνουμε political, απαντήσαμε ‘όχι’”, δήλωσε ο Işık. “Όχι γιατί μας ενδιαφέρουν οι πολιτικές και τυπικές δυνατότητες της μόδας ως μέσο διαπολιτισμικής ανταλλαγής. Ως σχεδιαστές μόδας, συνήθως μας αφήνουν να εκφράσουμε τις σκέψεις μας μέσω των ρούχων και αφήνουμε τα υπόλοιπα στη φαντασία. Ζούμε, όμως, σε επικίνδυνους καιρούς, όπου η ακρίβεια των λέξεων είναι απαραίτητη”.
“Εμείς, ως παιδιά μουσουλμάνων μεταναστών στην Ευρώπη, δεν είμαστε τρομοκράτες”
“Τα τελευταία έξι χρόνια, η GmbH είχε ως στόχο να δείξει την ομορφιά της κληρονομιάς μας, ή με απλά λόγια, να δείξει την ανθρωπιά μας και να πει με διάφορους τρόπους ότι εμείς, ως παιδιά μουσουλμάνων μεταναστών στην Ευρώπη, δεν είμαστε τρομοκράτες”, συνέχισε ο Huseby. Συνεχίζοντας να περιγράφει λεπτομερώς πώς και οι δυο πέρασαν τους τελευταίους μήνες συναντώντας συμμάχους “ως ένα είδος συλλογικής θεραπείας και τρόπου αντιμετώπισης αυτών των έντονων συναισθημάτων και της απελπισίας” και διαμαρτυρώμενοι σχεδόν σε εβδομαδιαία βάση σε Βερολίνο, Λονδίνο και Παρίσι, ο Işık πρόσθεσε: “Δεν είμαστε άνετοι ομιλητές, αλλά οι τελευταίοι μήνες μας ανάγκασαν να κάνουμε πολλά πράγματα που κανονικά δεν θα κάναμε. Όπως και τόσοι άλλοι, είχαμε πολλές άγρυπνες νύχτες αφού γίναμε μάρτυρες των πιο βίαιων, εφιαλτικών εικόνων που έχουμε δει ποτέ, οι οποίες για πρώτη φορά μεταδίδονται ζωντανά στα τηλέφωνά μας”.
Οι δυο τους συνέχισαν επισημαίνοντας την παράλληλη άνοδο του αντισημιτισμού που σαρώνει τον πλανήτη από τις 7 Οκτωβρίου 2023. “Καθώς η ακροδεξιά, και οι πραγματικοί ναζί και φασίστες, κερδίζουν και πάλι την εξουσία σε όλη την Ευρώπη και σε πολλά άλλα μέρη του κόσμου, ο αντισημιτισμός και η ισλαμοφοβία αυξάνονται επίσης”, ανέφερε ο Huseby. “Πόσο βολικό είναι, λοιπόν, να μας αποσπάσουν την προσοχή, να μας κάνουν να πιστέψουμε ότι υπάρχει πραγματικά ένας αγώνας μεταξύ δυο ήδη περιθωριοποιημένων λαών, ενώ στην πραγματικότητα ο αγώνας είναι μάλλον μεταξύ της εξουσίας και της δικαιοσύνης, του εθνικισμού που αποκλείει και της αληθινής παγκόσμιας ανθρωπότητας, της καταπίεσης και της ελευθερίας”.
“Καθώς η ακροδεξιά, και οι πραγματικοί ναζί και φασίστες, κερδίζουν και πάλι την εξουσία σε όλη την Ευρώπη και σε πολλά άλλα μέρη του κόσμου, ο αντισημιτισμός και η ισλαμοφοβία αυξάνονται επίσης”
Η ίδια η συλλογή ήταν πολιτικά φορτισμένη με παρόμοιο τρόπο, συνδυάζοντας την κλασική ραπτική της GmbH με διακοσμητικά στοιχεία που έδειχναν πού ήταν σαφώς το μυαλό τους όταν δούλευαν στο στούντιο αυτή τη σεζόν. Σε μερικές εμφανίσεις, το Keffiyeh μετατράπηκε σε σακάκια με αυστηρά πατρόν και σε γιλέκα με τα χρώματα της παλαιστινιακής σημαίας. Σε άλλο look, ένα φούτερ με κουκούλα έφερε το λογότυπο των Ηνωμένων Εθνών. Εν τω μεταξύ, ένα γιλέκο με πολλές τσέπες στο WWD θύμισε κάτι που θα μπορούσε να φορέσει “ένας βομβιστής αυτοκτονίας”, αλλά στην πραγματικότητα το λες εξαιρετικά λειτουργικό και εύχρηστο για ψάρεμα ή κάμπινγκ. Στο τέλος της μέρας, αν το φορούσε ένα λευκό μοντέλο σε ένα show Prada ή Louis Vuitton, κανείς δεν θα έκανε αυτή τη σκέψη.
Το casting αντανακλούσε, όπως -σχεδόν- πάντα, τα βιώματα των σχεδιαστών, με τη σύνθεση να συγκεντρώνει μια “κοινότητα” μοντέλων με μεταναστευτικό υπόβαθρο. Η Τουρκάλα σχεδιάστρια και φίλη εδώ και πολλά χρόνια του duo, περπάτησε με ένα ασύμμετρο μαύρο φόρεμα, ενώ ο Edward Buchanan του Perfect mag, ο οποίος εδώ και καιρό χρησιμοποιεί την πλατφόρμα του για να μιλήσει για την Παλαιστίνη και γενικότερα για τις πολιτικές ταυτότητας και τις διακρίσεις στη μόδα, εμφανίστηκε με ένα τυπωμένο μεταξωτό πουκάμισο.
TikTok – Make Your Day
No Description
Στο τέλος της ομιλίας τους, οι σχεδιαστές ξέσπασαν σε κλάματα. “Ζητήσαμε κατάπαυση πυρός τώρα, απελευθέρωση όλων των ομήρων, μια ελεύθερη Παλαιστίνη και τον τερματισμό της κατοχής -όλα τα αιτήματα που πιστεύουμε ότι θα έπρεπε να είναι αδιαμφισβήτητα”.
______
Με πληροφορίες από Dazed, Vogue