Γιώργος Τσαγκόζης
Οι περισσότεροι που θα διαβάσατε τον τίτλο του άρθρου, θα σκεφτήκατε “τι λένε μωρέ; εδώ 9 Δεκεμβρίου και έχουμε ακόμα κουνούπια και μύγες στο σπίτι.. σιγά που εξαφανίζονται τα έντομα” και όμως η σταδιακή μείωση των εντόμων λόγω της κλιματικής αλλαγής και των φυτοφαρμάκων είναι ένα, σύμφωνα με τους επιστήμονες, αδιαμφισβήτητο γεγονός.
Πολλές μελέτες δείχνουν ότι τα είδη υποχωρούν με ρυθμό που σε ορισμένες περιοχές ξεπερνά το 40% μέσα σε λίγες δεκαετίες. Τα αίτια αυτής της πτώσης είναι πολυπαραγοντικά, με κυριότερα την απώλεια ενδιαιτημάτων, τη χρήση χημικών και την κλιματική αλλαγή.
Η εντατική γεωργία, οι μονοκαλλιέργειες και η απομάκρυνση φυσικής βλάστησης μειώνουν δραστικά τους χώρους όπου τα έντομα μπορούν να τραφούν, να αναπαραχθούν και να ολοκληρώσουν τον κύκλο ζωής τους. Τα φυτοφάρμακα –ιδίως τα νεονικοτινοειδή– δεν δρουν μόνο θανατηφόρα, αλλά και υπονομευτικά, επηρεάζοντας τη μνήμη, τον προσανατολισμό και τη γονιμότητα πολλών ειδών. Παράλληλα, η κλιματική κρίση αλλάζει θερμοκρασίες, υγρασίες και εποχικότητες, δημιουργώντας περιβάλλοντα στα οποία πολλά είδη αδυνατούν να προσαρμοστούν.
Οι συνέπειες αυτής της μείωσης είναι βαθιές. Τα έντομα αποτελούν κρίσιμους επικονιαστές για καλλιέργειες όπως φρούτα, καρποί και λαχανικά. Η απώλειά τους μπορεί να μειώσει την παραγωγικότητα, να αυξήσει το κόστος τροφίμων και να οδηγήσει σε επισιτιστική αβεβαιότητα. Επιπλέον, βρίσκονται στη βάση πολλών τροφικών αλυσίδων, επομένως η μείωσή τους πλήττει πουλιά, αμφίβια και μικρά θηλαστικά. Παίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο στη διάσπαση οργανικής ύλης και στον εμπλουτισμό του εδάφους· η απουσία τους επιβραδύνει τη φυσική ανακύκλωση θρεπτικών στοιχείων και υποβαθμίζει τα οικοσυστήματα.
Στην Ελλάδα, αν και δεν υπάρχουν ακόμα μακροχρόνιες εθνικές μετρήσεις, επιμέρους έρευνες δείχνουν μειώσεις σε τοπικούς πληθυσμούς επικονιαστών, κυρίως λόγω εντατικής γεωργίας και παρατεταμένων ξηρασιών. Η μεσογειακή βιοποικιλότητα, πιο εύθραυστη λόγω κλιματικής πίεσης, καθιστά τη χώρα ιδιαίτερα ευάλωτη στις μελλοντικές απώλειες.
Για περισσότερες πληροφορίες για το τι συμβαίνει με τα έντομα τσεκάρετε το παρακάτω βίντεάκι:
