Δημήτρης Καβατζικλής
Τον περασμένο Ιούνιο, μια ομάδα ερασιτεχνών αρχαιολόγων στην Αγγλία ανακάλυψε ένα μυστηριώδες αρχαίο τεχνούργημα που ονομάζεται δωδεκάεδρο. Το δωδεκάεδρο είναι ένα κυκλικό αντικείμενο από κράμα χαλκού μεταξύ του μεγέθους μιας μπάλας του γκολφ και ενός γκρέιπφρουτ που χαρακτηρίζεται από τη 12πλευρη μορφή του, με διάφορες τρύπες και πόμολα, αναφέρει το NPR.
Όμως η λειτουργία του παραμένει ασαφής. Παρόλο που έχουν βρεθεί περισσότερα από 100 σε όλη την Ευρώπη, η Norton Disney History and Archaeology Group – η οργάνωση πίσω από το τελευταίο εύρημα – περιγράφει το δωδεκάεδρο ως ένα από τα «μεγάλα αινίγματα της αρχαιολογίας». Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο ότι δεν υπάρχουν γνωστές γραπτές περιγραφές των δωδεκάεδρων στη ρωμαϊκή λογοτεχνία, λέει ο ιστότοπος της ομάδας.
Σύμφωνα με τη Lorena Hitchens, που μελετά τα ρωμαϊκά δωδεκάεδρα της Ευρώπης, υπάρχουν πολλές αναπόδεικτες θεωρίες σχετικά με τη χρήση του δωδεκάεδρου – ως μετρητής, αποστασιόμετρο, κηροπήγιο, ζάρι, παιχνίδι ή κουβαρίστρα, για παράδειγμα. Ωστόσο, καμία από αυτές τις θεωρίες δεν υποστηρίζεται από στοιχεία.
«Χρειάστηκε πολύς χρόνος, ενέργεια και δεξιότητα για να δημιουργηθεί αυτό το δωδεκάεδρό, επομένως δεν πρέπει να χρησιμοποιήθηκε για κοσμικούς σκοπούς», αναφέρει ο ιστότοπος του Norton Disney. Λένε ότι πιθανότατα χρησιμοποιήθηκε για τελετουργικούς και θρησκευτικούς σκοπούς. «Η ρωμαϊκή κοινωνία ήταν γεμάτη δεισιδαιμονίες. Πιθανότατα υπήρχε μια σύνδεση με την τοπική θρησκευτική πρακτική. Ωστόσο, απαιτείται περισσότερη έρευνα».
Αυτό που κάνει αυτή την τελευταία ανακάλυψη μοναδική δεν είναι μόνο ότι το αντικείμενο βρέθηκε πλήρως άθικτο σε άριστη κατάσταση, αλλά και ότι είναι το μοναδικό δείγμα που βρέθηκε στην κεντρική περιοχή της Αγγλίας, γνωστή ως Midlands.
Τα περισσότερα από τα δωδεκάεδρα έχουν βρεθεί σε κομμάτια. Επιπλέον, βρέθηκε «εκεί που τοποθετήθηκε σκόπιμα πριν από 1.700 χρόνια για οποιονδήποτε λόγο», λέει ο Richard Parker, γραμματέας της Norton Disney.
«Πολλά από τα γνωστά παραδείγματα βρέθηκαν μακριά από την αρχική τους τοποθεσία, αφού έχουν εκτιμηθεί από τους συλλέκτες τουλάχιστον από τον 18ο αιώνα», λέει η Hitchens. «Στη βικτωριανή εποχή γινόταν εμπόριο αυτών των αντικειμένων».
Η αρχαιολογική ομάδα αποκάλυψε το εύρημα σε ένα πρόγραμμα του BBC με τίτλο «Digging for Britain» νωρίτερα αυτό το μήνα. Αυτή τη στιγμή εκτίθεται στο Εθνικό Κέντρο Εμφυλίου Πολέμου στο Μουσείο του Newark στην Αγγλία. Η ομάδα θα επιστρέψει στο χώρο των ανασκαφών φέτος για να μάθει περισσότερα για το δωδεκάεδρο.
