Βάνα Κράβαρη
Νέα μελέτη του Ινστιτούτου Ίντερνετ της Οξφόρδης αφαιρεί ένα μπούλετ από τη λίστα με όλα όσα κατηγορούμε ευρέως για την όχι ακριβώς ιδανική ψυχική μας υγεία. Σε άλλα νέα, τα social media, και ειδικά το Facebook και το Instagram, τα οποία κατηγορούνται συχνά για τις επιπτώσεις τους στην ευεξία και τη γενικότερη ψυχική υγεία των χρηστών τους, μάλλον είναι αθώα.
Εν τω μεταξύ, τη στιγμή που η έρευνα ανατρέπει τη θεωρία που θέλει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως Facebook και Instagram, να βλάπτουν την υγεία μας, η Μεγάλη Βρετανία -μεταξύ άλλων χωρών- μελετά την ψήφιση νομοσχεδίων για την προστασία των χρηστών από τους κινδύνους που ενέχουν αυτές οι εφαρμογές.
Η έρευνα του Ινστιτούτου Ίντερνετ της Οξφόρδης επικεντρώθηκε κυρίως στις κοινωνικές πλατφόρμες της Meta, το Facebook και το Instagram, με τον καθηγητή Άντριου Πριμπίλσκι να εξηγεί πως «καθώς οι χώρες του κόσμου αρχίζουν να νιώθουν κορεσμένες από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η κοινή λογική θα μας έκανε να υποθέσουμε ότι η ψυχική υγεία των κατοίκων θα υφίστατο πλήγμα. Τα στοιχεία που συγκεντρώσαμε και αναλύσαμε δεν οδηγούν σε τέτοιο συμπέρασμα».
Να αναφέρουμε κάπου εδώ πως προηγούμενες μελέτες του καθηγητή Πριμπίλσκι δεν εντόπισαν σχέση μεταξύ των τεχνολογικών μέσων που χρησιμοποιούν οι έφηβοι και της αύξησης της εμφάνισης ψυχικών νοσημάτων σε αυτές τις ηλικίες. Επιπλέον, η μελέτη εστίασε μόνο στο πώς επηρεάζει το Facebook τους Βρετανούς και επίσης δεν εξέτασε το τι συμβαίνει με αναρτήσεις που προάγουν ακραίο περιεχόμενο, επί παραδείγματι αυτοτραυματισμό.
Ο Πριμπίκσι θεωρεί πως αυτό που δείχνει η μελέτη είναι ότι οι μελετητές θα πρέπει να αποκτήσουν πρόσβαση σε καλύτερα και περισσότερα δεδομένα από τις εταιρείες τεχνολογίας. «Έχουμε εδώ μια περίπτωση στην οποία κάποιοι προειδοποιούν και μιλούν για απειλές από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δεν διαθέτουμε, όμως, επαρκή δεδομένα για να εντοπίσουμε ποιοι από αυτούς είναι υπερβολικοί και πόσοι ανησυχούν δικαίως», τονίζει.
Οι αντιδράσεις
Την ίδια στιγμή, η βρετανική κυβέρνηση ολοκληρώνει την εκπόνηση νομοσχεδίου που αφορά την ασφάλεια στο Διαδίκτυο. Η Σόνια Λίβινγκστον, καθηγήτρια του Πανεπιστημίου LSE θεωρεί πως η αξία της μελέτης της Οξφόρδης είναι περιορισμένη. «Η διαπίστωση του συντάκτη της μελέτης, ότι δεν υπάρχει επιστημονική βάση για τον ισχυρισμό ότι η επίμονη χρήση εφαρμογών κοινωνικής δικτύωσης οδηγεί σε ψυχικά νοσήματα, είναι ορθή. Η μελέτη όμως είναι τόσο ασαφής, που είναι δεν είναι χρήσιμη για τις ρυθμιστικές αρχές. Θυμήθηκα συνέδριο που είχα παρακολουθήσει με θέμα, 50 χρόνια τηλεόρασης. Πώς μπορεί να υπάρξει μία απάντηση σε τόσο περίπλοκα κοινωνικά φαινόμενα;», αναρωτιέται.
Η έρευνα του Πριμπίλσκι στηρίχθηκε σε πληθώρα δεδομένων που προσέφερε η εταιρεία του Facebook. Τα στοιχεία αυτά αφορούσαν τον αριθμό και την αύξηση των χρηστών μεταξύ του 2008 και του 2019.
Σε ό,τι αφορά τη ρητορική μίσους τα πράγματα είναι γνωστά
Μάλλον δεδομένο θεωρείται πως το Facebook ως πλατφόρμα ενισχύει την εξάπλωση του μίσους. Στα τέλη του 2021, πρώην υπάλληλος της διεύθυνσης ασφαλείας του Facebook, Φράνσις Χόγκεν, είχε αποκαλύψει ή μάλλον παραδεχτεί πως οι υπηρεσίες ασφαλείας περιεχομένου της πλατφόρμας ήταν επικίνδυνα υπερστελεχωμένες και ανίκανες να ανασχέσουν την εξάπλωση τόσο της ρητορικής μίσους όσο και του ρατσισμού.
