Δημήτρης Καβατζικλής
Καθώς η αγελάδα με αριθμό 2073 βγαίνει από το υπόστεγο και περνά μπροστά από μια κάμερα, ο υπολογιστής την αναγνωρίζει και παρακολουθεί κάθε της βήμα. Εμφανίζεται μόνο για λίγο στην οθόνη, αλλά υπάρχει μια μικρή ανομοιομορφία στο βάδισμά της, την οποία προσπαθεί να κρύψει. Ένας άνθρωπος μπορεί να μην παρατηρήσει ότι κάτι δεν πάει καλά, αλλά το μηχάνημα το βλέπει, διαβάζουμε στο BBC.
«Θέλουμε να αντικαταστήσουμε πλήρως κάθε χειροκίνητη παρακολούθηση των ζώων», λέει ο Terry Canning, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της CattleEye. Η εταιρεία του χρησιμοποιεί τεχνολογία που ανιχνεύει αυτόματα πρώιμα σημάδια χωλότητας στα βοοειδή. Προς το παρόν, περιορίζεται σε μικρές μονάδες, αλλά ήδη διατίθεται και σε μεγάλες φάρμες γαλακτοπαραγωγής, κυρίως στις ΗΠΑ και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Περίπου 20.000 αγελάδες βρίσκονται υπό την παρακολούθηση του συστήματος.
Τα αγροκτήματα στρέφονται όλο και περισσότερο στην αυτοματοποίηση για πολλούς λόγους – μεταξύ αυτών, για να καλύψουν τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού. Αλλά η νέα τεχνολογία προσφέρει επίσης βελτιώσεις για την καλύτερη διαβίωση των ζώων και την μείωση των εκπομπών αερίων, λέει ο Canning.
«Έχουμε υπολογίσει ότι αν μειώσουμε τη χωλότητα κατά 10%, υπάρχει εξοικονόμηση μισού τόνου άνθρακα ανά αγελάδα ετησίως», εξηγεί. Η χωλότητα προκαλείται από τραυματισμούς ή μολύνσεις και μπορεί να είναι πολύ επώδυνη. Οι κουτσές αγελάδες παράγουν λιγότερο γάλα και αν δεν αντιμετωπιστεί σύντομα, θανατώνονται.
Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Λίβερπουλ μελέτησαν το σύστημα του CattleEye σε τρεις φάρμες για να ελέγξουν την ακρίβειά του. Σε έρευνα που χρηματοδοτήθηκε από την εταιρεία, ο καθηγητής Γιώργος Οικονόμου και η ομάδα του συνέκριναν τα αποτελέσματα και διαπίστωσαν ότι η τεχνολογία ήταν περίπου 80-90% σε συμφωνία με τους ειδικούς.
Όταν 84 από τις αγελάδες ελέγχθηκαν για προβλήματα στα πόδια, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης είχε ελαφρώς καλύτερη απόδοση.
Μια ξεχωριστή μελέτη, με επικεφαλής επίσης τον κο Οικονόμου και με χρηματοδότηση από το πρόγραμμα Farming Connect της κυβέρνησης της Ουαλίας, διαπίστωσε ότι η εισαγωγή του CattleEye σε ένα γαλακτοκομείο της Ουαλίας με 300 αγελάδες, είδε το ποσοστό των ζώων με προβλήματα κινητικότητας να μειώνεται από 25,4% σε 13,5% μετά από έξι μήνες.
Άλλες συσκευές για την παρακολούθηση της υγείας των αγελάδων είναι οι αισθητήρες Moocal. Είναι δεμένοι στην ουρά μιας αγελάδας και δείχνουν πότε πρόκειται να γεννήσουν. Οι αισθητήρες καταγράφουν μια χαρακτηριστική κίνηση της ουράς της αγελάδας που συμβαίνει πριν τον τοκετό.
Ωστόσο, υπάρχουν πολλά αγροκτήματα που δεν έχουν υιοθετήσει ακόμη αυτές τις τεχνολογίες. Η Sarah Lloyd και ο σύζυγός της διατηρούν μια φάρμα στο Ουισκόνσιν των ΗΠΑ με περίπου 400 αγελάδες. Όλο το γάλα που παράγουν πηγαίνει στην παραγωγή τυριού.
«Το κόστος της τεχνολογίας είναι πολύ υψηλό», λέει. Ο σύζυγός της Nels Nelson προτιμά να εργάζεται «με τα μανίκια του σηκωμένα» αντί να βασίζεται σε μηχανές, προσθέτει. Δεν είναι κατά της τεχνολογίας αλλά δεν βλέπει το όφελος να επενδύσει σε συστήματα που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη.
Άλλοι έχουν διαφορετική άποψη. Ο Δρ. Jeffrey Bewley είναι επιστήμονας ανάλυσης και καινοτομίας στο Holstein Association USA. Μεγάλωσε σε μια φάρμα γαλακτοκομικών στο Κεντάκι και έχει μελετήσει τη βιομηχανία «όλη του τη ζωή».
Λέει ότι υπάρχουν ενδεικτικά σημάδια χωλότητας στα βοοειδή που εντοπίζουν οι εκτροφείς, αλλά είναι κάτι που οι αγελάδες προσπαθούν να κρύψουν επειδή έχουν εξελιχθεί ως θηράματα. Έτσι, η τεχνολογία που βοηθά τον αγρότη να εντοπίσει τα πρώιμα σημάδια χωλότητας θα μπορούσε να είναι χρήσιμη, εξηγεί.
Η φιλανθρωπική οργάνωση για τα ζώα RSPCA λέει ότι καλωσορίζει τις νέες τεχνολογίες για την παρακολούθηση των βοοειδών, καθώς ο εντοπισμός της χωλότητας μπορεί να είναι αρκετά υποκειμενικός για τους ανθρώπους και έτσι τέτοια συστήματα θα μπορούσαν να κάνουν τη μέθοδο πιο ακριβή. Ωστόσο, ο οργανισμός λέει ότι επειδή πρόκειται για νέες τεχνολογίες «δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την κανονική βαθμολογία».
Η τεχνητή νοημοσύνη θα διαδραματίσει σταδιακά μεγαλύτερο ρόλο στις φάρμες, αλλά είναι ακόμη ασαφές σε ποιο βαθμό και αν θα βελτιώσει πραγματικά τις συνθήκες για τα ίδια τα ζώα;
Δεν είναι αναγκαίο όλες οι παρεμβάσεις να είναι υψηλής τεχνολογίας. «Η απλή προσθήκη αυλακώσεων στην είσοδο της μονάδας, μπορεί να βελτιώσει τη σταθερότητά τους και να μειώσει την πιθανότητα να χωλώσουν», λέει. Ωστόσο, προβλέπει ότι σε 50 χρόνια το 90% της ανθρώπινης εργασίας στα αγροκτήματα θα αντικατασταθεί από μηχανές.
Δεν είναι κάτι που συμμερίζεται η Δρ Lloyd. Αν και δέχεται ότι μπορεί να είναι δύσκολο να βρει εργάτες σε αγροκτήματα, θα προτιμούσε να συνεχίσει να προσπαθεί παρά να στραφεί στις μηχανές. «Θα προτιμούσα να έχω περισσότερους ανθρώπους να δουλεύουν στα αγροκτήματα και να βγάζουν τα προς το ζην. Είναι σημαντικό για την οικονομική και κοινωνική ζωή της κοινότητάς μας», λέει.