Γιώργος Τσαγκόζης
Σας τυχαίνει να χτυπάει το τηλέφωνο και να σας πιάνει κάποιου είδους παβλόφικός τρόμος; Αν ναι, δεν είστε οι μόνοι, είμαστε πολλοί!
Για ένα μεγάλο κομμάτι κυρίως της νεότερης γενιάς, το απροειδοποίητο τηλεφώνημα σημαίνει αυτόματα «κάτι δεν πάει καλά». Σύμφωνα με στοιχεία της Uswitch, περίπου ένας στους τέσσερις ανθρώπους ηλικίας 18 έως 34 ετών δεν απαντά ποτέ σε φωνητικές ή ηχητικές κλήσεις. Όχι επειδή δεν θέλει την επικοινωνία — αλλά επειδή θέλει να ξέρει τι τον περιμένει.
Μια κλήση που έχει προηγηθεί μήνυμα, ένα «να σε πάρω;», ένα «μπορούμε να μιλήσουμε αργότερα;» μοιάζει ασφαλής, μια αναπάντεχη κλήση όμως ενεργοποιεί την αίσθηση του κινδύνου. Δεν είναι τυχαίο ότι η πλειονότητα των νέων δηλώνει πως προτιμά τα προγραμματισμένα τηλεφωνήματα. Το αυθόρμητο χτύπημα του τηλεφώνου κουβαλά πια βάρος.
Η επικοινωνία, φυσικά, δε μειώθηκε ούτε εξαφανίστηκε. Μετακινήθηκε. Τα γραπτά μηνύματα, τα social media, τα voice notes είναι ο νέος κανόνας. Όχι επειδή είναι πιο απρόσωπα, αλλά επειδή δίνουν χρόνο. Χρόνο να σκεφτείς, να απαντήσεις, να μη βρεθείς εκτεθειμένος μέσα σε μια κουβέντα που δεν διάλεξες.
Υπάρχει και ένας ακόμη λόγος που το τηλέφωνο μένει αναπάντητο: η καχυποψία. Οι άγνωστοι αριθμοί, οι απάτες, τα spam τηλεφωνήματα έχουν κάνει πολλούς να μη σηκώνουν το κινητό αν δεν ξέρουν ποιος βρίσκεται από την άλλη πλευρά. Θέλουν πρώτα να «δουν», να ελέγξουν, να νιώσουν ασφαλείς.
Πολλοί εξακολουθούν να απολαμβάνουν μια απλή κουβέντα στο τηλέφωνο, ειδικά όταν πρόκειται για κάτι ευχάριστο. Ένα καλό νέο, μια χαρά, μια ανθρώπινη στιγμή που δεν χωρά σε μήνυμα. Υπάρχουν ακόμη περιπτώσεις που το τηλεφώνημα θεωρείται απαραίτητο: όταν κάποιος περνά δύσκολα, όταν πρέπει να ειπωθεί κάτι σοβαρό, όταν τα λόγια χρειάζονται φωνή.
Αυτό που αλλάζει δεν είναι η ανάγκη για επικοινωνία, αλλά η ανοχή στην πίεση. Κάποιοι ειδικοί μιλούν για τηλεφοβία — μια μορφή άγχους που σχετίζεται με τον φόβο της κριτικής, της αμηχανίας ή της απόρριψης. Δεν αφορά όλους, αλλά εξηγεί γιατί για πολλούς το τηλέφωνο δεν είναι πια ουδέτερο αντικείμενο.
Ίσως τελικά το πρόβλημα να μην είναι ότι δεν απαντάμε. Ίσως απλώς να ζούμε σε μια εποχή που θέλουμε να ξέρουμε γιατί χτυπάει το τηλέφωνο πριν το σηκώσουμε.
