Δημήτρης Καβατζικλής
Ο Josh Dury είναι φωτογράφος, κινηματογραφιστής και οικολόγος από το Ηνωμένο Βασίλειο. Είναι επίσης παθιασμένος με την προστασία του νυχτερινού ουρανού: «Ο νυχτερινός ουρανός είναι πολύ σημαντικός για μένα», εξηγεί. «Είμαι αστρονόμος εδώ και 16 χρόνια (ξεκίνησα να σπουδάζω αστρονομία σε ηλικία επτά ετών), αλλά στην περιοχή όπου ζω, έχω παρατηρήσει πρόσφατα μια δραματική αλλαγή στην ποιότητα του νυχτερινού ουρανού λόγω της εγκατάστασης εξωτερικού φωτισμού», λέει ο ίδιος στο cpre.
«Οι επιπτώσεις του τεχνητού φωτός γίνονται ακόμη πιο εμφανείς τη νύχτα. Αυτός είναι ο λόγος που κάνω ό,τι μπορώ για να προωθήσω το κίνημα προστασίας του νυχτερινού ουρανού εδώ στην πόλη του Μπρίστολ. Κάνω την εκστρατεία με σκοπό να ενδιαφερθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι άνθρωποι για την αστρονομία, για πέντε βασικούς λόγους», εξηγεί.
Αυτοί είναι:
1. Η σχέση μας με τον κόσμο
Ο νυχτερινός ουρανός είναι μέρος της ανθρώπινης κληρονομιάς μας. Είναι το μέρος που ενέπνευσε τις προσπάθειες μας για την κατανόηση της θέσης μας και της σημασίας μας στο σύμπαν. Όταν κοιτάμε τον ουρανό και συνειδητοποιούμε την απόσταση των αντικειμένων στο διάστημα, νιώθουμε μια αίσθηση μαγείας.
Οι αστρονόμοι εργάζονται σε καθορισμένες τοποθεσίες. Πρόκειται για προστατευόμενες περιοχές όπου τα επίπεδα φωτορύπανσης είναι χαμηλά. Από αυτά τα μέρη, δεν είναι καν δυνατό να αναγνωρίσουν κάποιους από τους αστερισμούς, ενώ η φωτορύπανση τους εμποδίζει να παρατηρήσουν με ακρίβεια τον νυχτερινό ουρανό, λόγω των τεχνητών φώτων που λάμπουν πέρα από την οριζόντια, δημιουργώντας το λεγόμενο «skylight» πάνω από τις μεγάλες πόλεις. Το φαινόμενο αυτό εμποδίζει την αντανάκλαση των ουράνιων αντικειμένων καθιστώντας την παρατήρηση των ουράνιων σωμάτων δυσκολότερη.
2. Η διατήρηση της άγριας ζωής
Τα τεχνητά φώτα επηρεάζουν την άγρια ζωή, συμπεριλαμβανομένων προστατευόμενων ειδών όπως οι κουκουβάγιες, οι νυχτερίδες και οι σκαντζόχοιροι. Η διαρροή φωτός επηρεάζει τους μεταναστευτικούς διαδρόμους. Η προστασία του νυχτερινού ουρανού θα βοηθήσει αυτά τα ήδη απειλούμενα είδη, διατηρώντας το φυσικό τους περιβάλλον.
Οι πληθυσμοί των εντόμων έχουν επίσης επηρεαστεί σημαντικά από τη φωτορύπανση: μια μόνο λάμπα σκοτώνει κατά μέσο όρο 150 έντομα κάθε βράδυ. Φανταστείτε τι γίνεται παγκοσμίως. Είναι σαφές ότι τα τεχνητά φώτα αλλάζουν τον τρόπο συμπεριφοράς των ζώων και γι’ αυτό πρέπει να αλλάξουμε άμεσα τον τρόπο χρήσης τους.
3. Ανθρώπινη υγεία
Νέες μελέτες δείχνουν ότι η άμεση έκθεση στο τεχνητό φως κατά τη διάρκεια της νύχτας μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία. Επηρεάζει ιδιαίτερα τις ορμόνες του σώματός μας, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής μελατονίνης, που είναι υπεύθυνη για τη σωστή λειτουργία του ύπνου. Υπάρχουν επίσης στοιχεία που δείχνουν άμεση σχέση με την ανάπτυξη καρκίνων, όπως του καρκίνου του θυρεοειδούς. Επιπλέον, το φως που εισέρχεται στα σπίτια μπορεί να θεωρηθεί ως δημόσια ενόχληση γι’ αυτό και ο σωστός φωτισμός των δρόμων θα πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη όσον αφορά την προστασία της ιδιωτικής ζωής.
4. Η κλιματική αλλαγή
Λόγω της κλιματικής αλλαγής, η φωτορύπανση έχει εξελιχθεί σε μείζον περιβαλλοντικό ζήτημα. Για την παραγωγή τεχνητού φωτισμού απαιτείται αρκετή ενέργεια, γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα την απελευθέρωση μεγάλων ποσοτήτων διοξειδίου του άνθρακα. Περίπου 830.000 τόνοι CO2 παράγονται μόνο από την ενέργεια που καταναλώνουν τα φώτα των δρόμων του Ηνωμένου Βασιλείου. Επίσης, κοστίζει πολύ. Το εκτιμώμενο κόστος του χαμένου φωτός ανέρχεται σε 1 δισεκατομμύριο λίρες ετησίως, χρήματα που θα μπορούσαν να δαπανηθούν για την αντιμετώπιση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
5. Οι μελλοντικές γενιές
Ο νυχτερινός ουρανός είναι ζωτικής σημασίας για τις μελλοντικές γενιές. Καθώς η εμφάνιση των μεγα-δορυφόρων αλλάζει την άποψή μας για το διάστημα, τώρα είναι η πιο κατάλληλη στιγμή για να κοιτάξουμε ψηλά, το παράθυρο μας προς το σύμπαν. Αν μπορέσουμε να κάνουμε τους νέους να ενδιαφερθούν για τον νυχτερινό ουρανό, θα αισθανθούν υποχρεωμένοι να τον προστατέψουν. Γι’ αυτό έχω δημιουργήσει έναν οργανισμό που ονομάζεται Space4All, με στόχο την προώθηση της αστρονομίας και την ενεργή συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων.
Μάθετε περισσότερα για την πρωτοβουλία του Josh στο Facebook του και το προσωπικό του σάιτ.
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΦΩΤΟΚΟΥΙΖ: Μπορείς να αναγνωρίσεις τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος;