Δημήτρης Καβατζικλής
Ως άσκηση σχεδιάστε μια ζωγραφιά με θέμα το φόβο και τη θλίψη. Μην ασχολείστε με τις λεπτομέρειες, απλά πείτε την ιστορία σας σε μερικές γραμμές. Στη συνέχεια, δείξτε τη ζωγραφιά σε κάποιον φίλο, συγγενή ή συνάδελφο σας και ρωτήστε τον αν μπορεί να σας πει τι εννοείτε. Σύντομα θα μάθετε πώς να τον κάνετε να πει την ιστορία του.
– Pamela Colman-Smith, Should the Art Student Think?, Ιούλιος 1908
Ένα χρόνο μετά τη δημοσίευση του παραπάνω αποσπάσματος στο περιοδικό τέχνης The Craftsman, η Pamela Colman-Smith, πέρασε έξι μήνες φτιάχνοντας την πιο δημοφιλή τράπουλα ταρώ στον κόσμο. Οι αποδόσεις καρτών όπως ο Μάγος, ο Πύργος και ο Κρεμασμένος βοήθησαν τους αναγνώστες να χειριστούν καλύτερα την ιστορία κάθε κάρτας, λέει το openculture.
Ήταν ο αποκρυφιστής λόγιος και συγγραφέας Arthur E. Waite, μέλος της βρετανικής αποκρυφιστικής οργάνωσης το Ερμητικό Τάγμα της Χρυσής Αυγής, που της ανέθεσε τη δημιουργία μιας τράπουλας ταρώ.
Σε μια χιουμοριστική επιστολή προς τον φωτογράφο Alfred Stieglitz, η Colman-Smith περιέγραψε τις 80 εικονογραφήσεις της ως «πολλή δουλειά για πολύ λίγα χρήματα», αν και δήλωσε ότι χάρηκε που θα ήταν «έγχρωμα τυπωμένες με λιθογραφία.»
Παρόλο που ο Waite είχε συγκεκριμένες ιδέες σχετικά με την «αστρολογική σημασία» των καρτών, η Colman-Smith είχε αρκετή δημιουργική ελευθερία, ειδικά για τον σχεδιασμό των καρτών της Μικρής Αρκάνα.
Αυτές οι 56 αριθμημένες κάρτες χωρίζονταν σε ραβδιά, κύπελλα, σπαθιά και πεντάκτινα. Πριν την Colman-Smith, το μόνο παράδειγμα πλήρως εικονογραφημένης Μικρής Αρκάνας ήταν η τράπουλα Sola Busca που χρονολογείται από τις αρχές του 1490. Μερικές από τις κάρτες, όπως τα 3 σπαθιά και τα 10 ραβδιά, κάνουν εμφανή αναφορά σε αυτή.
Οι εικόνες ήταν έμπνευση της ίδιας της Colman-Smith, που είχε συναισθησία ήχου-χρώματος και συνήθιζε να ακούει κλασική μουσική την ώρα που σχεδίαζε. Η εμπειρία της στον σχεδιασμό θεατρικών κοστουμιών ίσως τη βοήθησε να μεταδώσει καλύτερα τα νοήματα μέσα από τις φορεσιές και τη φυσική στάση των προσώπων.
Ο Moe Bowstern του Pacific Northwest γράφει σχετικά με το 3 πεντάκτινα της Smith:
«Τα πεντάκτινο είναι αντιπροσωπευτικό της δημιουργίας και των θεμελίων. Τα σχέδια της Colman-Smith έχουν επηρεαστεί ξεκάθαρα από το θέατρο και εδώ δείχνουν τρεις μορφές που στέκονται σε μια αψίδα ενός καθεδρικού ναού: ένας ξυλουργός με εργαλεία στο χέρι, ένας αρχιτέκτονας που δείχνει τα σχέδια του και ένας μοναχός. Η συνολική εντύπωση είναι η οικοδόμηση από κοινού είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο από την ατομικότητα.
Η ειδική πινελιά της Smith είναι η φυσική ανύψωση του ξυλουργού, ο οποίος θα είχε τοποθετηθεί στο χαμηλότερο επίπεδο των ιεραρχιών της μεσαιωνικής κοινωνίας. Η Smith τον έβαλε πάνω σε ένα πάγκο, αναδεικνύοντας τη σημασία του.»
Για χρόνια, οι κάρτες της Colman-Smith αναφέρονταν ως τράπουλα Rider-Waite, από το όνομα του εκδότη του οίκου William Rider & Son, αλλά πρόσφατα, οι λάτρεις των ταρώ έχουν αναλάβει να αλλάξουν το όνομα της τράπουλας σε Rider Waite Smith (RWS) ή Waite Smith (WS), ως φόρο τιμής στην καλλιτέχνιδα.
Πέρα από τις κάρτες ταρώ η Colman-Smith ήταν επίσης γνωστή ως συγγραφέας και εικονογράφος παιδικών βιβλίων. Συνέγραψε μια συλλογή λαϊκών παραμυθιών της Τζαμάικα, θεατρικά έργα, ενώ έφτιαξε και εικονογραφήσεις για το κίνημα των Σουφραζετών και για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Εκτός από τη φιλία της με τον Stieglitz, τον συγγραφέα Bram Stoker, την ηθοποιό Ellen Terry και τον ποιητή William Butler Yeats, ορισμένες λεπτομέρειες για την προσωπική της ζωή – συγκεκριμένα η καταγωγή και ο σεξουαλικός της προσανατολισμός της – είναι δύσκολο να τις προσδιορίσουμε, ενώ τον τελευταίο καιρό η ζωή της έχει γίνει θέμα πολλών βιογραφιών και αναρτήσεων σε blog του διαδικτύου.
Είναι λυπηρό, αλλά όχι εντελώς σοκαριστικό, το ότι αυτή η ενδιαφέρουσα, πολύ ταλαντούχα γυναίκα πέθανε υπό συνθήκες φτώχειας το 1951. Οι πίνακες και τα σχέδιά της δημοπρατήθηκαν, με τα έσοδα να πηγαίνουν προς τα χρέη της. Το πιστοποιητικό θανάτου της δεν έγραφε καλλιτέχνης αλλά «άγαμη ελεύθερη επαγγελματίας». Λόγω έλλειψης χρημάτων, θάφτηκε σε έναν απλό τάφο χωρίς σήμανση.
Εξερευνήστε περισσότερες από τις εικονογραφήσεις της εδώ.
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
15 εικόνες: Πες μας τι βλέπεις πρώτο και θα σου πούμε τι άνθρωπος είσαι