Δημήτρης Καβατζικλής
Πολλοί από εμάς έχουμε βραχυπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους που είναι φιλόδοξοι, και θεωρητικά επιτεύξιμοι. Γιατί λοιπόν αναβάλλουμε αυτούς τους στόχους και πώς μπορούμε να κάνουμε το 2022 τη χρονιά που θα τους επιτύχουμε τελικά; γράφει η Elle Hunt στον Guardian.
Εστιάστε στη διαδικασία, όχι στην τελειότητα
«Είναι ένα πολύ ανθρώπινο πρόβλημα», λέει η Fuschia Sirois, Καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Sheffield. Η Sirois μελετά την αναβλητικότητα και την τελειομανία καθώς και τον αντίκτυπό που έχουν στη ζωή μας. Λέει ότι και οι δύο παράγοντες συμβάλλουν στην αποτυχία μας να ξεκινήσουμε κάτι καινούργιο.
«Όταν προσπαθείς για κάτι και δεν έχεις φτάσει ακόμη το στόχο σου, όλα είναι πιθανά. Μπορείς να φανταστείς πόσο επιτυχημένο θα είναι το αποτέλεσμα», λέει. «Αλλά ξέρουμε ότι κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει στην πραγματική ζωή». Με άλλα λόγια, το να κάνω μόνο ένα βήμα προς τον στόχο μου είναι μια απογοητευτική υπενθύμιση του τεράστιου δρόμου που έχω μπροστά μου.
Άρα η θέληση και το σχέδιο δεν αρκούν. Η Sirois λέει ότι χρονοτριβούμε σε μια εργασία για να αποφύγουμε τα δύσκολα συναισθήματα. Η αναβλητικότητα μπορεί στη συνέχεια να προσθέσει ένα επιπλέον επίπεδο αυτοκριτικής – ενώ η τελειομανία μπορεί να μας ξεγελάσει ώστε να σκεφτούμε ότι υπάρχει καλύτερη περίοδος για να ξεκινήσουμε.
Η Sirois προτείνει, αντ ‘αυτού, να προσπαθήσουμε να διεισδύσουμε σε αυτά τα συναισθηματικά εμπόδια. Η λύση, λέει η Sirois, είναι να αναζητήσουμε νόημα από τη διαδικασία, όχι το αποτέλεσμα. Μια πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι οι άνθρωποι που σκέφτονταν γιατί ο στόχος τους ήταν σημαντικός για αυτούς ξόδεψαν πολύ λιγότερο χρόνο από εκείνους που σκέφτονταν μόνο πόσο καλό θα ήταν να τον πετύχουν.
Πληρώστε τον εαυτό σας
Η Katy Milkman, επιστήμονας ανάλυσης συμπεριφοράς στο Wharton School του Πανεπιστημίου της Pennsylvania, λέει ότι το εμπόδιο στην πρόοδο είναι συχνά η προκατάληψη μας προς το να νιώθουμε καλά. Ένας τρόπος για να το ξεπεράσουμε είναι να συνδέσουμε την εργασία με κάτι ευχάριστο – για παράδειγμα, να τρώμε τα αγαπημένα μας σνακ μόνο όταν εργαζόμαστε στον υπολογιστή ή να βλέπουμε τηλεόραση μόνο όταν είμαστε στον διάδρομο.
Ένας άλλος τρόπος είναι τα χρήματα. Η Milkman διεξήγαγε πρόσφατα μια μελέτη σε περισσότερα από 60.000 μέλη ενός γυμναστηρίου των ΗΠΑ, η οποία διαπίστωσε ότι η απονομή πόντων ανταμοιβής σε άτομα που επέστρεψαν στο γυμναστήριο αφού έχασαν μια προγραμματισμένη προπόνηση αύξησε τις επισκέψεις κατά περίπου 16%.
Έτσι, αν θέλετε να τρέξετε στον μαραθώνιο, δοκιμάστε να βάζετε στην άκρη ένα ευρώ για κάθε μέρα που ακολουθείτε το πρόγραμμα προπόνησης σας. Αυτή η στρατηγική μπορεί να εφαρμοστεί ως ραβδί, όχι μόνο ως καρότο, λέει η Milkman: «ζητήστε από ένα αγαπημένο σας πρόσωπο να σας χρεώνει για κάθε προπόνηση που χάνετε. Αυτό προσθέτει μια επιπλέον υποχρέωση». Μπορεί να βρείτε αυτή τη στρατηγική αποτελεσματική αν υπάρχει «κάτι που ξέρετε ότι πρέπει να κάνετε, θέλετε πραγματικά να κάνετε, ξέρετε σίγουρα ότι μπορείτε να κάνετε, αλλά δεν το κάνετε».
Σταματήστε να ονειροπολείτε
Μία από τις πιο κοινές στρατηγικές για την απόκτηση της επιτυχίας είναι να την οραματιστείτε. Όμως, λέει η Gabriele Oettingen, καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, αυτό θα μπορούσε στην πραγματικότητα να είναι αντιπαραγωγικό.
«Όσο πιο θετική είναι η ονειροπόληση για το μέλλον, τόσο λιγότερο προσπαθούμε να το πραγματοποιήσω», εξηγεί. Με άλλα λόγια, η φαντασίωση των στόχων μας μας κάνει να νιώθουμε καλά βραχυπρόθεσμα – σε σημείο να μειώνουμε την αρτηριακή μας πίεση – αλλά μας εξαντλεί την ενέργεια που χρειαζόμαστε για να αναλάβουμε δράση. «Οι άνθρωποι αισθάνονται ολοκληρωμένοι σαν να τα έχουν ήδη καταφέρει».
Αυτή η αδράνεια θα μπορούσε με την πάροδο του χρόνου να οδηγήσει ακόμη και σε κατάθλιψη, κάνοντας μια συσχετιστική σχέση μεταξύ της φαντασίωσης για το μέλλον και μιας πιο αρνητικής διάθεσης. Η Oettingen υποστηρίζει ότι δεν αρκεί απλώς να φαντασιώνεστε την επιτυχία, αλλά να συγκρίνετε την αφηρημάδα σας με την πραγματικότητα για να αποκαλύψετε τι σας εμποδίζει να πετύχετε αυτό που θέλετε. Μόλις καταλάβετε ξεκάθαρα ποια είναι τα εμπόδια που στέκονται στο δρόμο σας, μπορείτε να τα ξεπεράσετε με ένα καλό σχέδιο.
Μόλις καταλάβετε τι σας κρατάει πίσω, θα διαπιστώσετε ότι έχετε κίνητρο να εργαστείτε για την επίτευξη του στόχου σας – ή ότι δεν έχετε επενδύσει σε αυτόν όσο νομίζατε. Σε αυτή την περίπτωση, λέει ο Oettingen, μπορείτε να εγκαταλείψετε αυτό το όνειρο χωρίς ενοχές.
Δοκιμάστε τους στόχους σας
Ο Dave Evans ήταν ένας από τους πρώτους υπάλληλος της Apple υπό τον Steve Jobs και ηγήθηκε του σχεδιασμού του πρώτου της ποντικιού. Σήμερα είναι λέκτορας στο πανεπιστήμιο του Stanford. Προτείνει ένα σημείο αντίστροφης μηχανικής: προσπαθώ να ξαναπλαισιώσω το πρόβλημά μου με το να φαντάζομαι τον εαυτό μου έξι μήνες μετά την ολοκλήρωση του σχεδίου μου. Γιατί είμαι χαρούμενος; Πώς είναι η ζωή μου διαφορετική; «Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνετε είναι να είστε πραγματικά συμπονετικοί με τον εαυτό σας και με το άτομο που νομίζετε ότι προσπαθείτε να γίνετε». Από εκεί μπορείς να δουλέψεις ανάποδα.
«Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα με τους μεγάλους στόχους είναι το ανέφικτο. Είναι απίστευτα αποδυναμωτικό και οι άνθρωποι τα παρατάνε. Οπότε βάλτε τον πήχη χαμηλά: «Κι αν έγραφα για μια εβδομάδα; Δεν γράφω ένα μυθιστόρημα, γράφω ένα κεφάλαιο. Και κάντε το ξανά. Δώστε στον εαυτό σας μια ευκαιρία να πετύχει», λέει ο Evans.
Αν επανεξετάσετε τον στόχο σας και διαπιστώσετε ότι δεν είναι πλέον εφικτός, μπορείτε να τον δείτε ως κάτι που ήταν σημαντικό για τον εαυτό σας στο παρελθόν, το οποίο σας οδήγησε κάπου και πλέον μπορείτε να προχωρήσετε μπροστά. Οι άνθρωποι που δοκιμάζουν τον «μεγάλο στόχο» τους αναφέρουν ότι αισθάνονται δύο πράγματα, λέει ο Evans: «Αισθάνονται πιο αισιόδοξοι και πιστεύουν ότι είναι εφικτό».
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΤΕΣΤ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ: Πόσο σίγουρος/η αισθάνεσαι για τον εαυτό σου;