Γιώτα Κωνσταντινίδου
Με πλήθος διθυραμβικών κριτικών στα μεγαλύτερα έντυπα των ΗΠΑ (όπως είναι οι New York Times), θα κάνει την εμφάνισή του το βιβλίο «The Rabbit Listened» της εικονογράφου και συγγραφέα Cori Doerrfeld. Ένα βιβλίο, όχι μόνο για παιδιά, αλλά για τον άνθρωπο που επαναπροσδιορίζει τις σχέσεις του, εκφράζει τα συναισθήματά του και διαχειρίζεται τις κρίσεις της ζωής του μέσα από τη δύναμη της ενσυναίσθησης και της συμπαράστασης στο διπλανό. H Cori Doerrfeld με συμμάχους την απλότητα των λέξεων και τη λιτότητα των εικόνων, αφηγείται μια συμβολική ιστορία με το μικρό Τέιλορ (Άλκη στα ελληνικά) μέσα από τις καθημερινές προκλήσεις της ζωής.
«Νομίζω ότι οι άνθρωποι δεν συνηθίζουν να ακούν τον άλλους τόσο συχνά όσο χρησιμοποιούν τις άλλες τους αισθήσεις κι αυτό γιατί το να ακούς απαιτεί χρόνο, ενεργή σκέψη και συμμετοχή», μας λέει η συγγραφέας του βιβλίου. «Είναι γεγονός ότι συχνά δίνουμε προτεραιότητα στις άλλες μας αισθήσεις και βάζουμε σε δεύτερη μοίρα την ακοή μας, την ικανότητά μας, δηλαδή, να ακούμε τους άλλους. Για παράδειγμα, όταν παρατηρείς κάποιον δεν είναι απαραίτητο να αλληλοεπιδράς μαζί του και μπορείς να σκεφτείς ό,τι θες γι’ αυτόν, κρίνοντας αυτό που απλά βλέπεις. Αλλά για να ακούσεις κάποιον, πρέπει να κάνεις ένα βήμα πιο πέρα και να αφουγκραστείς αυτό που θέλει ο άλλος να μοιραστεί μαζί σου για τον εαυτό του, τα συναισθήματα και τις ανάγκες του. Το να ακούμε σημαίνει ότι βάζουμε στην άκρη αυτό που θέλουμε για μια στιγμή και απλά επικεντρωνόμαστε σε κάποιον άλλο. Ο καθένας θέλει να αισθάνεται ότι ακούγεται, έτσι ανοίγοντας τα αυτιά μας σε όσους είναι γύρω μας προσφέρουμε ένα θαυμάσιο δώρο.»
Η Cori Doerrfeld είναι μητέρα δύο παιδιών και όπως η ίδια ομολογεί, η οικογένειά της και κυρίως οι καθημερινές της εμπειρίες ως μαμά αποτελούν αστείρευτη πηγή έμπνευσης.
«Το να είσαι γονιός σε φέρνει αντιμέτωπο με πολλά συναισθήματα» τονίζει. «Τα μικρά παιδιά δεν ανησυχούν τόσο για το τι θα σκεφτούν οι άνθρωποι, αισθάνονται και μιλούν πολύ ανοιχτά. Το να είσαι μαμά είναι πάντα μια υπενθύμιση για να επιβραδύνεις και να σκεφτείς τι νιώθει κάποιος άλλος. Όταν βάζω τα παιδιά μου στο κρεβάτι, πάντα προσπαθώ να αφιερώνω χρόνο στο να ακούω τι έχουν να πουν για την ημέρα τους.»
Αν οι εικόνες ισοδυναμούν με χίλιες λέξεις, οι λέξεις με τη σειρά τους προτάσσουν τη δική τους παντοδυναμία. Η Cori, συγγραφέας και εικονογράφος φαίνεται να έχει βρει τη μαγική τους τομή στο βιβλίο της, «The Rabbit Listened», (Το Κουνελάκι Άκουγε):
«Λατρεύω τα βιβλία εικόνων επειδή συνδυάζουν λέξεις και εικόνες. Νομίζω ότι τα καλά φωτογραφικά βιβλία χρησιμοποιούν τόσο τις λέξεις όσο και τις εικόνες για να περάσουν το δικό τους μήνυμα στον αναγνώστη. Τα λόγια είναι σαν ένας οδηγός μέσα από ένα δάσος, αλλά οι εικόνες είναι αυτό που βλέπετε στο δάσος. Οι λέξεις και οι εικόνες δημιουργούν μαζί μια εμπειρία. Χρησιμοποιώ πολλά οπτικά σύμβολα στο “The Rabbit Listened” όπως τους κύβους και τα διάφορα ζώα. Το πιο σημαντικό για μένα εδώ, είναι ότι οι εικόνες, όχι οι λέξεις, δείχνουν πώς φαίνεται και αισθάνεται ο μικρός Τέιλορ.»
Ο μικρός Τέιλορ γίνεται Άλκης και ταξιδεύει στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό με την πρόσφατη ελληνική έκδοση του βιβλίου: «Είναι το πρώτο μου βιβλίο στα ελληνικά, και ήμουν τόσο ενθουσιασμένη από την απήχηση του βιβλίου στο ελληνικό κοινό. Περισσότερο από κάθε άλλη χώρα, ο λαός της Ελλάδας με προσέγγισε στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης για να μου μιλήσει για το βιβλίο και αυτό μου άρεσε πολύ! Είναι τιμή για μένα που ο Τέιλορ-Άλκης απέκτησε ελληνικό χρώμα. Ευχαριστώ!»
Πίσω από τις γραμμές ενός φαινομενικά παιδικού βιβλίου, θα αναγνωρίσουμε βαθύτερα ζητήματα απώλειας, πένθους, φιλίας, μοναξιάς. «Νομίζω ότι η κατανόηση της απώλειας είναι κάτι με το οποίο ακόμη και οι ενήλικες αγωνίζονται. Ένας από τους λόγους για τους οποίους έγραψα αυτό το βιβλίο είναι για να δώσω το έναυσμα να ξεκινήσουν αυτού του είδους οι συζητήσεις σε ένα πιο πρώιμο στάδιο για τα παιδιά. Γνωρίζω ότι στην αμερικανική κουλτούρα, μερικές φορές δεν μιλάμε για δύσκολα θέματα, όπως το θάνατο ή την απώλεια μέχρι να αναγκαστούμε να το κάνουμε και τότε είναι συχνά αδύνατο. Νομίζω ότι τα παιδιά είναι ανοιχτά σε ό, τι τους διδάσκουμε. Εάν η απώλεια διδάσκεται ως μέρος της ζωής, τα παιδιά θα καταλάβουν. Πάνω απ’ όλα, τα παιδιά πρέπει να διδάσκονται ότι δεν είναι μόνοι, έχουν υποστήριξη και ότι ακόμα και μετά από μια απώλεια, μπορούν να ξανανιώσουν και πάλι καλά.»
Η εκπαίδευση σε παγκόσμιο επίπεδο επικεντρώνει στην επιστημονική μάθηση αμελώντας τη συναισθηματική αγωγή, γεγονός που επισημαίνεται και από τη συγγραφέα σχετικά με τα αμερικάνικα σχολεία. «Οι άνθρωποι αρχίζουν σιγά-σιγά να συνειδητοποιούν ότι η διδασκαλία του τρόπου αντιμετώπισης των συναισθημάτων είναι εξίσου σημαντική» λέει η Doerrfeld. «Μαθαίνοντας να εκφράζουμε τον εαυτό μας και να κατανοούμε πώς οι άλλοι αισθάνονται, οδηγεί σε καλύτερη επικοινωνία, καλύτερες δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων και φυσικά καλύτερες σχέσεις για όλους.»
Εκμυστηρεύομαι στη συγγραφέα ότι αποφάσισα να κάνω ένα πείραμα με το βιβλίο. Να το δώσω σε παιδιά διαφορετικών ηλικιών να το διαβάσουν και να μου πουν τι αποκομίζουν από αυτό. Οι απαντήσεις τους ήταν όλες διαφορετικές, όπως και οι ηλικίες τους (5, 7 και 11 ετών).
«Τι σπουδαίο πείραμα!» λέει η συγγραφέας. «Προσπάθησα πραγματικά να γράψω αυτό το βιβλίο με τρόπο που τον άφηνε ανοιχτό για να το διαβάσει κάποιος. Ο Τέιλορ δεν έχει κανένα φύλο ή συγκεκριμένη κουλτούρα, δεν υπάρχει συγκεκριμένο μέρος και τα υλικά με τα οποία κατασκευάζει μπορούν να αντιπροσωπεύουν οποιαδήποτε αντικείμενα. Αγαπώ το γεγονός ότι τα παιδιά βρίσκουν στην ιστορία κάτι διαφορετικό να σημαίνει γι’ αυτά. Αυτό ακριβώς ήθελα να συμβεί. Με πλησίασαν πολλοί άνθρωποι μετά την ανάγνωση του βιβλίου. Μερικούς τους βοήθησε να αντιμετωπίσουν την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, άλλοι να καταλάβουν τη ζωή μετά το διαζύγιο. Λόγω του βιβλίου, άρχισα να δουλεύω με μια ομάδα στο μέρος που ζω, που χρησιμοποιεί πραγματικά ζωντανά κουνέλια ως ζώα θεραπείας. Τις περισσότερες φορές απλά μου λένε: “Σας ευχαριστώ που γράψατε αυτό το βιβλίο”.»
Αυτό που έχει σημασία για την ίδια, είναι οι ιστορίες της να βοηθούν τους ανθρώπους να είναι πιο ανοιχτοί και ευγενικοί. Αυτό ακολουθεί πιστά και στα μελλοντικά βιβλία της: «Αυτή τη στιγμή εργάζομαι σε ένα βιβλίο που εξετάζει την αλλαγή και λέει αντίο. Νομίζω ότι ποτέ δεν θα υπάρχουν αρκετά βιβλία για την αντιμετώπιση της απώλειας και του πώς να διατηρούμε υγιείς σχέσεις με τους άλλους.»
Λίγο πριν το τέλος της ιστορίας, διαβάζουμε στην ελληνική έκδοση “και όλη αυτή την ώρα, το κουνελάκι δεν έφυγε στιγμή”. «Το αγαπημένο μου μέρος στο “The Rabbit Listened”», μας λέει η Cori Doerrfeld, «είναι η σελίδα όπου γράφει: “Through it all, the rabbit never left”. Λατρεύω αυτό το βασικό μήνυμα, να μην εγκαταλείψω ποτέ κάποιον που έχει ανάγκη. Λατρεύω τη σχετική εικόνα κάτω από τις λέξεις, επειδή το κουνέλι απλά υποστηρίζει τον Τέιλορ, παρόλο που ο Τέιλορ έχει απομακρυνθεί. Αγαπώ, επίσης, ότι αυτή είναι η στιγμή ακριβώς πριν ο Τέιλορ είναι έτοιμος να ξαναχτίσει, να δημιουργήσει. Αυτή η φράση εμπεριέχει το πώς είναι να στέκεται κάποιος δίπλα σε έναν που τον έχει ανάγκη στον πόνο του, τη δύσκολη στιγμή του.»
*Η Cori Doerrfeld είναι απόφοιτος της Σχολής Καλών Τεχνών του κολεγίου St. Olaf με μεταπτυχιακό τίτλο στο κολέγιο Minneapolis, δραστηριοποιείται στον χώρο του παιδικού βιβλίου περισσότερο από μια δεκαετία, εικονογραφώντας παιδικά βιβλία, ανάμεσα στα οποία και η επιτυχημένη σειρά της Μπρουκ Σιλντς. Πρόσφατα έχει γράψει και εικονογραφήσει τρία δικά της βιβλία. Ζει στη Μινεάπολη με τον σύζυγό της και τα δύο παιδιά τους. Από τις εκδόσεις Διόπτρα κυκλοφορεί το βιβλίο στην ελληνική έκδοση με τον τίτλο «Το Κουνελάκι Άκουγε».