Δημήτρης Καβατζικλής
Τα ακραία καιρικά φαινόμενα είναι συνηθισμένα στις τροπικές περιοχές. Οι πιο σοβαρές καταιγίδες εμφανίζονται γύρω από τον ισημερινό: σχηματίζονται πάνω από τον ωκεανό, παίρνουν τη μορφή σπείρας και παράγουν ισχυρές, καταστροφικές ριπές ανέμου. Αλλά ανάλογα με το πού προέρχονται, αυτές οι καταιγίδες έχουν διαφορετικά ονόματα. Οι λέξεις τυφώνας, κυκλώνας και τροπικός κυκλώνας, περιγράφουν όλες τον ίδιο τύπο καιρικού συστήματος, άλλα υπάρχουν ορισμένες βασικές διαφορές στους ορισμούς τους, λέει το Mentalfloss.
Τι είναι ο κυκλώνας;
Ένας κυκλώνας δεν είναι απαραίτητα τυφώνας, αλλά όλοι οι τυφώνες είναι κυκλώνες. Ο κυκλώνας είναι ένας ευρύς όρος για ένα σύστημα καταιγίδων που περιστρέφεται γύρω από ένα κέντρο χαμηλής ατμοσφαιρικής πίεσης, γνωστό και ως «το μάτι της καταιγίδας». Αυτές οι μάζες αέρα παράγουν βροχή, άνεμο και κεραυνούς. Οι καταιγίδες που προέρχονται από τροπικά ή υποτροπικά κλίματα ονομάζονται τροπικοί κυκλώνες και είναι μερικές από τις ισχυρότερες καταιγίδες στη Γη. Όταν ο ζεστός και υγρός αέρας ανεβαίνει από την επιφάνεια του ωκεανού, αφήνει πίσω του μια περιοχή χαμηλής πίεσης. Ο περιβάλλοντας αέρας που γεμίζει το χώρο τελικά θερμαίνεται κι αυτός. Αυτός ο υγρός αέρας σχηματίζει σύννεφα και καθώς ο κύκλος συνεχίζεται, τα σύννεφα στροβιλίζονται σε μια τεράστια σπείρα που τροφοδοτείται από τα ζεστά νερά από κάτω.
Οι τροπικοί κυκλώνες με ανέμους κάτω από τα 38 μίλια / ώρα ονομάζονται επίσημα τροπικές βροχές. Όταν οι ριπές του ανέμου πέφτουν μεταξύ 39 και 73 μίλια / ώρα, γίνονται τροπικές καταιγίδες. Οι ισχυρότεροι τροπικοί κυκλώνες παράγουν άνεμους που ξεπερνούν τα 74 μίλια / ώρα.
Τι είναι ο τροπικός κυκλώνας;
Είναι το όνομα ενός ισχυρού κυκλώνα που προέρχεται αποκλειστικά από τον Βόρειο Ατλαντικό, τον κεντρικό Βόρειο Ειρηνικό ή τον ανατολικό Βόρειο Ειρηνικό ωκεανό. Έτσι, αν ακούσετε για μια τροπική καταιγίδα που προκαλεί άνεμους άνω των 74 μιλίων / ώρα πάνω από τη Βόρεια Αμερική ή την Κεντρική Αμερική, είναι ένας τροπικός κυκλώνας. Η Φλόριντα, το Μεξικό, η Χαβάη και η Καραϊβική είναι μερικά μέρη όπου εμφανίζονται τροπικοί κυκλώνες.
Οι τροπικοί κυκλώνες κατηγοριοποιούνται σύμφωνα με την κλίμακα Saffir-Simpson, την οποία επινόησε ο μηχανικός Herbert Saffir και ο διευθυντής του National Hurricane Center Robert Simpson στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και στις αρχές της δεκαετίας του ’70. Μια καταιγίδα κατηγορίας 1 είναι ο ασθενέστερος τύπος τροπικού κυκλώνα, με ταχύτητες ανέμου που κυμαίνονται από 74 έως 95 μίλια / ώρα. Η κλίμακα ανεβαίνει στην Κατηγορία 5, η οποία περιγράφει καταιγίδες με ισχυρούς ανέμους 157 μίλια / ώρα και πάνω.
Η Παγκόσμια Μετεωρολογική Ένωση χρησιμοποιεί ένα σύστημα ονοματοδοσίας για να παρακολουθεί τους τροπικούς κυκλώνες που σχηματίζονται κάθε εποχή. Χρησιμοποιούν έξι καταλόγους με 21 ονόματα, τους οποίους αναλύουν κάθε έξι χρόνια. Τα ονόματα ιδιαίτερα ισχυρών και καταστροφικών καταιγίδων συνήθως αποσύρονται από το σύστημα.
Τι είναι ο τυφώνας;
Μετεωρολογικά, οι τυφώνες είναι παρόμοιοι με τους τροπικούς κυκλώνες. Η μεγαλύτερη διαφορά έγκειται στο πού συμβαίνουν. Τυφώνας είναι το όνομα που δίνεται στις τροπικές καταιγίδες με συνεχείς ταχύτητες ανέμου πάνω από 74 μίλια / ώρα που σχηματίζονται στον Βορειοδυτικό Ειρηνικό Ωκεανό. Οι τυφώνες είναι ισχυρότεροι από τους τροπικούς κυκλώνες επειδή σχηματίζονται πάνω από θερμότερα νερά και επηρεάζουν χώρες της Ανατολικής Ασίας όπως η Ταϊβάν, η Ιαπωνία, η Κίνα και οι Φιλιππίνες. Αν και μπορούν επίσης να μετρηθούν με την κλίμακα Saffir-Simpson, γενικά εμπίπτουν σε δύο κατηγορίες: τυφώνες με ισχυρούς ανέμους από 74 έως 149 μίλια / ώρα και σούπερ τυφώνες, με ανέμους που ξεπερνούν τα 150 μίλια / ώρα.
Όπως οι τροπικοί κυκλώνες έτσι και οι τυφώνες έχουν το δικό τους σύστημα ονοματοδοσίας. Η Ιαπωνική Μετεωρολογική Υπηρεσία δίνει τα ονόματα από έναν μεγάλο κατάλογο που διαθέτει.
Ακόμη και από το διάστημα, οι τυφώνες και οι τροπικοί κυκλώνες φαίνονται ίδιοι. Και οι δύο σχηματίζονται στο βόρειο ημισφαίριο, πράγμα που σημαίνει ότι περιστρέφονται αριστερόστροφα. Οι τροπικές καταιγίδες που συμβαίνουν νότια του ισημερινού στροβιλίζονται δεξιόστροφα και όταν χτυπούν χώρες όπως η Αυστραλία, ονομάζονται απλώς κυκλώνες.