Βάνα Κράβαρη
Οι δημιουργοί περιεχομένου φαίνεται να έχουν μια προτίμηση στο TikTok. Σχεδόν σε όλα, αλλά και σε ό,τι αφορά το να τονίζουν τις διαφορές μεταξύ Boomers, Millennials και Gen Z. Μια νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι τα TikTok reels ενισχύουν τόσο τα αρνητικά όσο και τα θετικά χαρακτηριστικά των Boomers – πρόκειται για μια έκφανση του ageism που, σύμφωνα με τους συντάκτες της μελέτης, βλάπτει άμεσα την ψυχική υγεία των στόχων του. Πρόσφατα μάθαμε πως ένας διακριτικός τρόπος να δηλώσεις παιδί της γενιάς σου είναι το μήκος των καλτσών σου, με τη Gen Z να προτιμά να τις φορά στο ύψος της γάμπας. Πλέον, ωστόσο, γίνεται σαφές πως και η χρήση των emojis μπορεί να προσδώσει ένα κάπως γλυκόπικρο vibe στις συζητήσεις μεταξύ ανθρώπων διαφορετικών ηλικιών. Να το θέσουμε κάπως έτσι: ο manager σας ολοκληρώνει τα e-mails του με ένα emoji που χαμογελάει; Η μαμά σας σάς απαντά με thumbs-up σε ένα -ακόμα και συναισθηματικό- μήνυμά σας; Μη θίγεστε. Δεν ξέρουν τι κάνουν.
Το emoji που έχει αρχίσει να μετατρέπεται σε red flag είναι το thumbs-up, το οποίο οι εκπρόσωποι της Gen Z θεωρούν passive-aggressive, ενώ οι μεγαλύτεροι πιστεύουν στο αρχικό νόημά του: την ένδειξη επιβεβαίωσης και συμφωνίας. Σύμφωνα με μια έρευνα της Perspectus Global, τα άτομα μεταξύ 16 και 19 ετών θεωρούν αυτομάτως γέρο όποιον τους στέλνει το συγκεκριμένο emoji. Φαίνεται πως το να δείξει κανείς τους αστραγάλους του ή το να στείλει έναν σηκωμένο αντίχειρα είναι πιο τρανταχτό σημάδι γήρατος και από εκείνο το σημείο της συσκευασίας της ενυδατικής του που γράφει «για τις πρώτες ρυτίδες».
Πώς άλλαξε τόσο ριζικά η σημασία ενός απλού thumbs-up;
Ο γλωσσολόγος Adam Aleksic εξηγεί στα social media του: «Τώρα χρησιμοποιείτε αυτό το emoji στο τέλος ενός μηνύματος, φαίνεται κάπως ωμό, επειδή δείχνει ότι η συζήτηση έχει τελειώσει. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ορισμένοι άνθρωποι πιστεύουν ότι η χρήση του είναι passive-aggressive. Δεν ήταν πάντα έτσι, γιατί οι άνθρωποι συνήθιζαν να το χρησιμοποιούν με απόλυτη ειλικρίνεια. Ένας Καναδός δικαστής έκρινε μάλιστα ότι το emoji “thumbs-up” μπορεί να αναγνωριστεί ως έγκυρο μέσο για τη σφράγιση μιας σύμβασης, αλλά όταν η χειρονομία χρησιμοποιείται υπερβολικά, γίνεται ανειλικρινής και χάνει το νόημά της». Προσθέτει επίσης ότι αυτό ακριβώς συνέβη με το emoji που γελάει, το οποίο κατέληξε να έχει μια σαρκαστική χροιά – τώρα είναι η σειρά του thumbs-up.
«Παρά το γεγονός ότι έχουν ένα αρχικό νόημα που καθορίζεται από το Unicode, τα emojis είναι εικονογράμματα που ενισχύουν, συμπληρώνουν ή μαλακώνουν το κείμενο», λέει στην EL PAÍS ο Pavel Sidorenko Bautista, καθηγητής και ερευνητής στο Διεθνές Πανεπιστήμιο της La Rioja. «Το νόημά τους προσαρμόζεται ανάλογα με το πλαίσιο, το κοινό και τις περιστάσεις. Για παράδειγμα, η μελιτζάνα έχει καταλήξει να σημαίνει πέος. Το ροδάνικο, κώλος. Ο λόγος είναι ότι οι αλγόριθμοι πολλών πλατφορμών λογοκρίνουν αυτές τις λέξεις και δεν υπάρχουν ρητά emojis για να τις αντικαταστήσουν. Ωστόσο, μεταξύ των σεφ ή των νοικοκυρών, μια μελιτζάνα και ένα ροδάκινο εξακολουθούν να είναι μια μελιτζάνα και ένα ροδάκινο».
Ο Bautista λέει ότι η Gen Z θέλει να ξεφύγει από τις προηγούμενες ηλικιακές δημοσιογραφικές ομάδες. «Το παραδοσιακό χαμογελαστό πρόσωπο, όπως και το thumbs up, έχει αρνητική χροιά για αυτή την ομάδα χρηστών, οπότε για να εκφράσουν χαρά, χρησιμοποιούν το κρανίο». Θεωρεί ότι ο λόγος για τον οποίο οι Millennials και η Gen Z χρησιμοποιούν στην πραγματικότητα τα emojis με διαφορετικό τρόπο είναι ότι οι Millennials ήταν εκείνοι που ξεκίνησαν τη δημιουργία και την εφαρμογή της στην ψηφιακή επικοινωνία.
«Συνοδεύουν τη διαδικασία και, σε πολλές περιπτώσεις, είναι οι πρωταγωνιστές. Ωστόσο, όταν η Gen Z άρχισε να χρησιμοποιεί το διαδίκτυο, τα κοινωνικά δίκτυα βρίσκονταν σε πλήρη ανάπτυξη. Τα emojis ήταν αρκετών γενεών, και στο πλαίσιο αυτό, δεν υπήρχε ακόμη σύμβαση σχετικά με την αισθητική τους, οπότε κάθε τεχνολογία και κάθε πλατφόρμα ανέπτυξε τις δικές της εκδοχές», λέει, προσθέτοντας ότι η Gen Z δεν έχει κάποιο rulebook νοημάτων, οπότε ουσιαστικά χρησιμοποιεί τα emojis όπως τη βολεύει. «Η χρήση τους έχει ήδη περιφρονηθεί σε ορισμένα μέσα, όπως το WhatsApp, όπου το sticker -μια απλοποίηση του meme- ταιριάζει καλύτερα στις ιδιαιτερότητές τους».
Ενώ μπορεί να φαίνεται ότι η κατανόηση της σημασίας των emojis είναι διαισθητική, στην πραγματικότητα η αφομοίωση τόσο της σημασίας τους όσο και του υποκειμένου τους μπορεί να μην είναι τόσο εύκολη. Όπως εξηγεί ο Jieun Kiaer στο “Emoji Speak: Communication and Behaviours on Social Media”, δεν υπάρχει λεξικό που να μπορεί να συμπεριλάβει όλες τις σημασίες των emojis με τρόπο που να λαμβάνει υπόψη τα συμφραζόμενα. «Οι έννοιες των emoji πρέπει να εξετάζονται προσεκτικά ανάλογα με τα συμφραζόμενα. Ενώ το emoji “thumbs up” μπορεί να θεωρηθεί ως θετικό σημάδι επιδοκιμασίας σε πολλούς πολιτισμούς, θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως προσβλητική χειρονομία στην Ελλάδα και τη Μέση Ανατολή. Ως εκ τούτου είναι χρήσιμο να έχουμε κάποιες πολιτισμικές γνώσεις όταν τα χρησιμοποιούμε», επισημαίνει ο Kiaer.
Ο Keith Broni, ο πρώτος μεταφραστής emoji στον κόσμο, εξήγησε στη Daily Mail τη σημασια του να λαμβάνονται υπόψη οι άνθρωποι των νεότερων γενιών. «Στην πραγματικότητα, κάποιος από τη Gen Z θα μπορούσε να δει το πρόσωπο που δείχνει ένα ελαφρύ χαμόγελο ως ελαφρώς passive aggressive», τόνισε. Παρόλο που πιστεύει ότι στις μέρες μας η χρήση emojis σε emails είναι αποδεκτή, μιας και θεωρεί πως αποτελούν δείκτες συναισθηματικής έκφρασης, βοηθούν και στη δημιουργία μιας αίσθησης συντροφικότητας μέσα σε μια σχέση, για τον ίδιο είναι ζωτικής σημασίας να λαμβάνονται υπόψη οι διαφορές από γενιά σε γενιά για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο ένα thumbs-up, ας πούμε, να μετατραπεί σε οριστικό αντίο ή για αφορμή για τσακωμό. Βέβαια, όπως και να έχει, αν κάποια στιγμή το απαιτούμενο είναι μια πιο απλή επικοινωνία, ούτε ένα smiley face δεν μπορεί να ξεφύγει από την παγίδα του να αποτελέσει mixed signal διάθεσης και ακόμα μιας απόδειξης πως ένας από τους δύο συνομιλητές είναι απλώς πιο «γέρος».
___
Με πληροφορίες από EL PAÍS
