Δημήτρης Καβατζικλής
Όσο ζούσε η Elizebeth Friedman, ο τύπος της εποχής επικεντρωνόταν περισσότερο στη γυναικεία της υπόσταση και στα καθήκοντά της ως νοικοκυρά πάρα στην καριέρα της ως αυτοδίδακτη κρυπτογράφος, χρησιμοποιώντας τίτλους όπως «Η όμορφη γυναίκα που προστατεύει τις Ηνωμένες Πολιτείες και «Λύθηκε από γυναίκα», λέει το openculture.
Αυτό όμως την έκανε την πιο αναγνωρίσιμη κρυπτογράφο της Αμερικής, με αποτέλεσμα να γίνει πιο διάσημη ακόμη και από τον σύζυγο της, επίσης κρυπτογράφο William Friedman, ο οποίος συνέβαλε στην ίδρυση της Υπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.
Ωστόσο, παρά την αναγνωρισιμότητα της, ήταν ο διευθυντής του FBI J. Edgar Hoover που πήρε τα εύσημα για την αποκρυπτογράφηση περίπου 50 κωδικών ραδιοκυκλωμάτων των ναζί που προστατεύονταν από μηχανές Enigma.
Στην προσπάθεια του να προωθήσει την καριέρα του, ο Hoover επιτέθηκε σε πληροφοριοδότες στη Νότια Αμερική καταστρέφοντας την αποστολή της Friedman και αναγκάζοντας το Βερολίνο να σταματήσει όλες τις μεταδόσεις στην περιοχή.
Οι Γερμανοί πράκτορες χρησιμοποίησαν τους ίδιους κωδικούς με την Consolidated Exporters Corporation, μιας εταιρείας παραγωγής αλκοόλ που ανήκε σε μέλη της μαφίας, της οποίας τους κωδικούς είχε αποκρυπτογραφήσει η Friedman ως επικεφαλής του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ την περίοδο της Ποτοαπαγόρευσης.
Ως ειδικός μάρτυρας στη δίκη του Bert Morrison και των συνεργατών του, ισχυρίστηκε με μετριοπάθεια ότι «ήταν πολύ εύκολο να αποκωδικοποιήσεις τα μηνύματά τους αν ξέρεις που να ψάξεις». Ωστόσο, τα στοιχεία που έδωσε στο δικαστήριο έκαναν σαφές ότι η δουλειά της απαιτούσε τεράστιες ικανότητες. Ο Jeff Burbank, του Mob Museum, λέει χαρακτηριστικά:
«Διάβαζε ένα μήνυμα που είχε να κάνει με μια μάρκα ουίσκι: «Out of Old Colonel in Pints» και ανακάλυπτε πώς τα τρία «o» και το «l» στη λέξη «Colonel» είχαν παρόμοιους κωδικούς. Από τους κωδικούς των γραμμάτων στη λέξη «Colonel» μπορούσε να καταλάβει ποιο ψηφίο θα χρησιμοποιούσαν για το «e», το πιο συχνό γράμμα στην αγγλική γλώσσα, με βάση άλλες μάρκες ποτών που ανέφεραν σε άλλα μηνύματα τους. Έτσι, κατέληγε ότι το «o» και «l» στη λέξη «alcohol», περιείχαν τα ίδια κρυπτογραφημένα γράμματα με τη λέξη «Colonel».
Δείτε το τρέιλερ του ντοκιμαντέρ του PBS The Codebreaker
Ο βιογράφος της, Jason Fagone, σημειώνει ότι αποκρυπτογραφώντας τα μηνύματα του αρχηγού του γερμανικού κατασκοπευτικού δικτύου Bolívar, Johannes Siegfried Becker, «πέτυχε αυτό που δεν είχε καταφέρει καμιά άλλη υπηρεσία πληροφοριών. Έκανε αυτό που δεν μπορούσε να κάνει το FBI.»
Η κριτική του William Friedman προς την Εθνική Υπηρεσία Ασφαλείας για την ταξινόμηση εγγράφων, τα οποία πίστευε ότι θα έπρεπε να είναι θέμα δημόσιου αρχείου, οδήγησε σε ρήξη με αποτέλεσμα τη δήμευση δεκάδων εγγράφων από το σπίτι του ζευγαριού.
Αυτό, μαζί με τον χαρακτηρισμό των αρχείων του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ως «TOP SECRET ULTRA», εξασφάλισε ότι η ζωή της θα συνεχιζόταν κάτω από ένα «πέπλο σιωπής.»
Ωστόσο, η αναγνώριση της συνεχίζεται.
Σχεδόν 20 χρόνια μετά το θάνατό της το 1980, αναγνωρίστηκε από την Εθνική Υπηρεσία Ασφαλείας των ΗΠΑ ως «πρωτοπόρος στην παραβίαση κωδικών».
Ένα κτήριο της υπηρεσίας φέρει το όνομα της, ενώ η ακτοφυλακή των ΗΠΑ σκοπεύει να προσθέσει στον στόλο της ένα σκάφος με το όνομα USCGC Friedman.
Εκτός από τη βιογραφία του Fagone, φέτος δημοσιεύθηκε και το βιβλίο Code Breaker, Spy Hunter: How Elizebeth Friedman Changed the Course of Two World Wars.
Από όσο γνωρίζουμε, δεν υπάρχουν βιβλία αφιερωμένα στο έργο του J. Edgar Hoover.
Δείτε ολόκληρο το ντοκιμαντέρ εδώ.
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ