Γιώργος Τσαγκόζης
Σάλος έχει προκληθεί τις τελευταίες ημέρες με τις αποκαλύψεις που αφορούν το στέγαστρο του ΟΑΚΑ, το λεγόμενο και στέγαστρο Καλατράβα.
Όπως διαβάσαμε στην τελευταία ανάρτηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη:
“Η είδηση είναι πως το ΟΑΚΑ έκλεισε διότι έγινε έλεγχος στατικότητας του στεγάστρου Καλατράβα. Γιατί έγινε αυτός ο έλεγχος; Γιατί πολύ απλά προχωράμε στην ανάπλαση του Ολυμπιακού Πάρκου. Γιατί το εντάξαμε στο Ταμείο Ανάκαμψης, και επενδύουμε 57 εκ. ευρώ για τη συντήρησή του. Για να γίνει η συντήρηση έπρεπε να γίνει η μελέτη. Είναι η πρώτη φορά που γίνεται έλεγχος στατικότητας από το 2004. Και για κάποιο λόγο, αυτό αρκεί για να μας εγκαλούν κάποιοι. Επειδή προχωράμε σε μελέτες και μεριμνούμε για την ασφάλεια. Είναι γνωστό ότι το ΟΑΚΑ δεν είχε συντηρηθεί επί δύο δεκαετίες. Ποιος δεν αισθάνεται απογοήτευση όταν βλέπει τις εικόνες τόσο σημαντικών εγκαταστάσεων που έχουν αφεθεί στην τύχη τους τόσα χρόνια; Αυτό ακριβώς αλλάζουμε. Γι’ αυτό επενδύουμε, γι’ αυτό έχουμε δρομολογήσει την ανάπλαση αυτή, γι’ αυτό γίνονται μελέτες.”
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Τάσου Τέλλογλου στον ΑΝΤ1, ο Καλατράβα είχε αφήσει στην Αθήνα ένα αναλυτικό εγχειρίδιο συντήρησης των στεγάστρων το οποίο εξαφανίστηκε.
Η σύμβαση συντήρησης των Ολυμπιακών εγκαταστάσεων υπογράφηκε με τη Hochtief το 2006-2007 και υλοποιήθηκε μόνο εν μέρει και με την απουσία του ΟΑΚΑ. Το 2008 -2009 τον έλεγχο διεξάγει η εταιρεία Bung η οποία και έδωσε αναλυτικά, με τη μορφή εγχειριδίου, οδηγίες, που προέβλεπαν συντήρηση ανά εξάμηνο, δύο φορές τον χρόνο.
Τις συντηρήσεις έκανε μόνο το 2014 ο περιφερειάρχης Γιάννης Σγουρός, με την περιφέρεια Αττικής να εγκρίνει ένα ποσό μερικών εκατομμυρίων για να αντιμετωπισθούν οι ζημιές στο περίφημο «Τείχος των Εθνών»
Όταν το ΟΑΚΑ εντάσσεται στο Ταμείο Συνοχής και Ανθεκτικότητας από την κυβέρνηση, το 2021 προβλέπονταν συνολικές δαπάνες ύψους 53,8 εκατομμυρίων ευρώ με τα 22,3 εκατ. ευρώ από αυτά να αφορούν στην συντήρηση και επισκευή της στέγης Καλατράβα, πράγμα που αποδεικνύει ότι το κράτος ήξερε όλα αυτα τα χρόνια ότι εκεί υπάρχει πρόβλημα. Το πρόβλημα εντόπισαν οι Γερμανοί ειδικοί και εναερίτες που ήρθαν την άνοιξη και το αποτύπωσαν καθώς υπήρχαν χρήματα πλέον για να πληρωθούν.”
Ας πιάσουμε την ιστορία της δουλειάς του Καλατράβα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 από την αρχή, μέσα από δημοσιεύματα της εποχής.
Εν αρχήν ην το άγχος, το 2003 φαινότανε ότι τα πράγματα δεν πάνε καλά με τον προγραμματισμό, όπως διαβάζουμε στα ΝΕΑ στις 2 Δεκεμβρίου
Αναλυτικότερα:
Αναλυτικότερα:“H επίσκεψη Καλατράβα στο εργοτάξιο του ΟΑΚΑ χθες, συνοδεία της προέδρου του
«ΑΘΗΝΑ 2004» κ. Γιάννας Αγγελοπούλου, του υπουργού Πολιτισμού E. Βενιζέλου και
του υφυπουργού κ. Νάσου Αλευρά, ουσιαστικά «έκλεισε» τη σεναριολογία περί
κατασκευής ή μη της στέγης. «Φυσικά θα είναι έτοιμη η στέγη στην ώρα της, δεν
θα ρίσκαρα τη φήμη μου ποτέ αν δεν ήμασταν σίγουροι», δήλωσε ο διάσημος
αρχιτέκτονας.
Ο κ. Καλατράβα ήταν κατηγορηματικός. «Όλα βρίσκονται εντός του καθορισμένου
χρονοδιαγράμματος και καθημερινά κάνουμε πρόοδο. Υπάρχουν βασικά στοιχεία που
αποδεικνύουν ότι είμαστε εντός των προθεσμιών. Αυτά τα στοιχεία δείχνουν ότι
το 95%-100% του χαλύβδινου σκελετού έχει συναρμολογηθεί και το πιο δύσκολο
μέρος της ανέγερσης είναι έτοιμο. H πλατεία είναι σχεδόν έτοιμη, η φύτευση
δέντρων έχει ανατεθεί στους εργολάβους, ενώ υπάρχουν και πολλά άλλα ακόμη έργα
που δεν είναι ορατά, αλλά προχωρούν».
Σύμφωνα με πληροφορίες πάντως, η Οργανωτική Επιτροπή – όπως για τα περισσότερα
προγράμματα – επεξεργάζεται εναλλακτικά σχέδια, κυρίως για την πραγματοποίηση
των δοκιμών της Τελετής Έναρξης, στην περίπτωση που υπάρξει καθυστέρηση στο
έργο Καλατράβα.
Τα δύσκολα φαίνεται πάντως ότι τώρα τελειώνουν στο εργοτάξιο του ΟΑΚΑ. H στέγη
αποτελείται από δύο «μισά» συμμετρικά κομμάτια, η «ραχοκοκαλιά» των οποίων
είναι δύο τόξα (συνολικά 4). Αυτά τα «τόξα» έχουν ήδη στηθεί δίπλα στο
Ολυμπιακό Στάδιο. «Είναι εκτός τόπου και χρόνου να συζητάμε για το αν θα γίνει
η όχι το έργο», επισήμανε ο κ. Νάσος Αλευράς. «Αυτό μπορεί να απασχολούσε ένα
χρόνο πριν, αλλά τα τεχνικά θέματα τα λύσαμε εγκαίρως. Τώρα βρισκόμαστε στη
φάση όπου όλα τα μικρά και μεγάλα έργα που χρειάζεται να γίνουν παράλληλα στο
ΟΑΚΑ πρέπει να “κουμπώσουν” μεταξύ τους».”
Στις 17 Απριλίου του 2004 στα Νέα πάλι, διαβάζουμε το πόσο δύσκολο είναι το έργο της κατασκευής του στεγάστρου αλλά και το πόσο ανθεκτικό είναι:
“H συναρμολόγηση της Στέγης Καλατράβα στο Ολυμπιακό Στάδιο είναι έργο
για ρεκόρ Γκίνες. «Ποτέ ξανά δεν έγινε κάτι τόσο πολύπλοκο, και χωρίς ανάλογο
προηγούμενο, τόσο σύντομα» επισημαίνει ο εκ των συνεργατών του Σαντιάγκο
Καλατράβα στην Αθήνα, κ. Λεωνίδας Κίκηρας, αναφερόμενος συνολικά στη
δημιουργία της στέγης.
Τα μυστικά της στέγης
H στέγη θα έχει επάνω της 500 μόνιμους προβολείς φωτισμού και 2.000
προσωρινούς. Ο φωτισμός του γηπέδου κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων θα
είναι 5.000 κιλοβάτ! Τόση ηλεκτρική ενέργεια καταναλώνει ένα αεροδρόμιο ή μια
μικρή πόλη περίπου δύο χιλιάδων κατοίκων.
Το 80% των κτιρίων της Αθήνας είναι κατασκευασμένα για να αντέχουν σεισμό με
επιτάχυνση 4%g. H στέγη Καλατράβα είναι κατασκευασμένη για 24%! Αυτό σημαίνει
θα είναι στη θέση της ακόμα κι αν γίνει σεισμός με μεγάλη επιτάχυνση πάνω από
7-8 Ρίχτερ.
Μοντέλο της στέγης δοκιμάστηκε σε wind tunnel test που έγινε στο London
University, του Οντάριο στον Καναδά. Αντέχει σε άνεμο ταχύτητας 120 χλμ την
ώρα.
Τα δύο τόξα αποτελούνται από χαλύβδινους κυλίνδρους, οι οποίοι
ηλεκτροσυγκολλήθηκαν στα εργοστάσια κατασκευής τους. 1.800 χιλιόμετρα
ηλεκτροσυγκολλήσεων έγιναν στον… αέρα, στο εργοτάξιο του ΟΑΚΑ.
Για την κατασκευή χρησιμοποιήθηκαν 500 τόνοι βίδες κάθε μεγέθους.
H στέγη θα έχει στα εξωτερικά και εσωτερικά άκρα, αλλά κι επάνω στην επιφάνεια
του χαμηλότερου τόξου, εναέριες γέφυρες με κιγκλιδώματα (40 μέτρα από το
έδαφος) όπου θα μετακινούνται άνθρωποι.
Για την ανύψωση των κομματιών των τόξων χρησιμοποιήθηκαν συνολικά 15
γερανοί, οι οποίοι ήρθαν από το εξωτερικό. Δύο από αυτούς έχουν δυνατότητα 500
τόνων και τέσσερις, 450 τόνων! H μεταφορά τους στην Ελλάδα ήταν από μόνη της
ένα εγχείρημα.
H κατασκευή είναι τέτοια ώστε το νερό της βροχής θα συλλέγεται στο κάθε μισό
της στέγης και θα οδηγείται μόνο στις τέσσερις βάσεις δημιουργώντας έναν
εντυπωσιακό καταρράκτη σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο.
Οι ειδικοί διαβεβαιώνουν πως δεν υπάρχει ενδεχόμενο να «συντονιστεί» η
στέγη ακόμα κι αν περνάει αεροσκάφος πολύ χαμηλά.
Συστολή – διαστολή υλικών. H στέγη αντέχει +-30 βαθμούς Κελσίου σε σύγκριση με
τη θερμοκρασία την περίοδο κατασκευής της. Αν το καλοκαίρι του 2003 η μέγιστη
θερμοκρασία στο εργοτάξιο ήταν 39 βαθμοί, η στέγη αντέχει σε θερμοκρασία 79
βαθμών Κελσίου”
Τον Ιούλιο του ίδιου έτους, και ενώ υπάρχουν διαμαρτυρίες, κυρίως από την αριστερή αντιπολίτευση, για το τεράστιο κόστος των κατασκευών του Καλατράβα, ο ίδιος ο Ισπανός αρχιτέκτονας απάντησε σε συνέντευξη τύπου που δόθηκε για τα έργα στο ΟΑΚΑ λέγοντας ότι…:
“H Ελλάδα πλήρωσε πολλά για την ανάπλαση του συγκροτήματος του Ολυμπιακού Σταδίου, αλλά το έργο αξίζει τα χρήματα που καταβλήθηκαν» υποστήριξε χθες ο Ισπανός αρχιτέκτονας Σαντιάγο Καλατράβα. O κ. Καλατράβα, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, απέφυγε να αναφερθεί στο ακριβές κόστος, υποστηρίζοντας ότι θα υπάρξουν ανακοινώσεις την επόμενη εβδομάδα οπότε και έχει προγραμματιστεί νέα συνέντευξη, παρουσία της ηγεσίας του υπουργείου Πολιτισμού. Πάντως, σύμφωνα με τα στοιχεία που κατέθεσε πρόσφατα στη Βουλή η αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού Φ. Πάλλη – Πετραλιά, ο αρχικός προϋπολογισμός των δύο έργων Καλατράβα στο Ολυμπιακό Στάδιο ανερχόταν σε 251,1 εκατ. ευρώ και μέχρι τις αρχές Μαΐου είχε παρουσιάσει υπέρβαση κατά 50%, με το κόστος να φτάνει τα 376 εκατ. ευρώ.
Ο ίδιος επισήμανε ότι «παρά τις γκρίνιες και τις ανησυχίες που είναι φυσικό να υπάρχουν για ένα τέτοιο έργο, τελικά θα παραδοθεί στην ώρα του». Πάντως, τα στελέχη που εμπλέκονται στην αισθητική ενοποίηση του Ολυμπιακού Σταδίου, έργο για το οποίο καταβάλλεται πράματι τιτάνια προσπάθεια, δήλωναν χθες ότι θα χρειαστούν «εκπτώσεις» και «τεχνικές αλλαγές» στην περιοχή γύρω από το Στάδιο, με στόχο την ολοκλήρωση των εργασιών μέχρι τις 10 έως 20 Ιουλίου. Οι καθυστερήσεις στο στέγαστρο, «κατά δύο εβδομάδες», αποδόθηκαν από τον κ. Καλατράβα στους ισχυρούς ανέμους, που εμπόδιζαν την πρόοδο των εργασιών, και στα συνήθη απρόβλεπτα κατά την κατασκευή ενός έργου.
Η εκτίναξη του κόστους οδήγησε στην ακύρωση του έργου που αφορούσε στην κατασκευή του Ολυμπιακού Μνημείου, διά χειρός Καλατράβα. O Ισπανός αρχιτέκτονας είπε χθες ότι η απόφαση για κατάργηση του μνημείου (που θα είχε ύψος 100 μέτρα) και η αντικατάστασή του από σιντριβάνι, είναι σωστή γιατί «όλοι έχουμε στο μυαλό μας την οικονομία».
Ενδιαφέρον είχε και η απάντηση του διεθνούς φήμης αρχιτέκτονα στην ερώτηση για το πώς ανέλαβε (απευθείας και χωρίς διαγωνισμό) την κατασκευή του στεγάστρου και την αισθητική ενοποίηση του OAKA. Οπως είπε, κατά τη διάρκεια έκθεσής του στην Εθνική Πινακοθήκη το 2001, τον πλησίασαν «άνθρωποι του πολιτισμού» και του ζήτησαν να προτείνει μια λύση για την αναβάθμιση του Ολυμπιακού Σταδίου. O κ. Καλατράβα πήγε την επόμενη ημέρα στο συγκρότημα και στη συνέχεια συναντήθηκε με τον τέως υπουργό Πολιτισμού Ευαγγ. Βενιζέλο, που του έδωσε το πράσινο φως για την προώθηση της σχετικής μελέτης. Χθες, παραβρέθηκαν στη συνέντευξη Τύπου τόσο η ηθοποιός Ειρ. Παππά, όσο και η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης Μαρ. Λαμπράκη – Πλάκα οι οποίες και υπερασπίστηκαν το έργο του Ισπανού αρχιτέκτονα, με την πρώτη να δηλώνει ότι «δεν πρέπει να κοιτάζουμε το κόστος, αλλά το πόσο όμορφο είναι το σκέπαστρο».
Ο κ. Καλατράβα, συνοδευόμενος από πλήθος δημοσιογράφων, κυρίως του διεθνούς Τύπου, πήγε χθες στο Ολυμπιακό Στάδιο προκειμένου να παρουσιάσει από πρώτο χέρι τις αλλαγές στο συγκρότημα. Αν και είναι εμφανείς οι «εκπτώσεις» που έγιναν λόγω του ασφυκτικού χρονοδιαγράμματος (κυρίως στο πράσινο), η εικόνα του OAKA είναι εντελώς διαφορετική. O αρχιτέκτονας υποστηρίζει ότι τόσο ο σχεδιασμός, όσο και τα χρώματα («ελληνικό μπλε», όπως είπε) ταιριάζουν στο μεσογειακό τοπίο. Παρεμβάσεις, όπως η Αγορά, η Πλατεία των Εθνών (χωρητικότητας περί τους 300.000 ανθρώπους) και το Τείχος των Εθνών (ένας ηλεκτροκίνητος μεταλλικός τοίχος που δίνει την εντύπωση ότι κινείται με τον άνεμο και επί του οποίου θα γίνονται προβολές εικόνων από την Ελλάδα) βελτιώνουν αισθητά το σημαντικότερο ολυμπιακό συγκρότημα.”
Το 2005 υπήρξε και ένα άρθρο πάλι στα ΝΕΑ, στο οποίο επισημαίνονταν τα προβλήματα που είχαν προκύψει, όσον αφορά τα χρήματα που αναζητούσε το κράτος για τη συντήρησή των Ολυμπιακών Εγκαταστάσεων:
Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΟΑΚΑ κινδυνεύει να μην εισπράττει ούτε καν τα
μίνιμουμ έξοδα συντήρησης του συγκροτήματος που υπολογίζονται σε 27
εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Μόνο στη ΔΕΗ το ΟΑΚΑ πληρώνει 200.000 ευρώ τον μήνα.
Σε αυτά τα έξοδα μάλιστα δεν υπολογίζονται τα έξοδα συντήρησης ειδικών
κατασκευών που σχεδίασε ο Σαντιάγκο Καλατράβα.
«Τα έξοδα συντήρησης του ΟΑΚΑ είναι 26-27 εκατ. ευρώ ετησίως», υποστηρίζει ο
διευθυντής-συντονιστής του ΟΑΚΑ κ. Κυριάκος Γιαννόπουλος. «Από αυτά τα 16
είναι η ετήσια τακτική κρατική επιχορήγηση που παίρνουμε, τα οποία βεβαίως δεν
επαρκούν για να συντηρηθεί το συγκρότημα. Έχουμε κληρονομήσει πάνω από 300
εργαζομένους στο ΟΑΚΑ και έχουμε μόνο 2 υδραυλικούς για όλο τον χώρο. Όμως δεν
κάναμε καμία πρόσληψη. Στόχος μας, και πιστεύουμε θα τα καταφέρουμε, είναι να
εισπράξουμε άλλα 10 εκατομμύρια ευρώ από τις διάφορες χρήσεις που έχουν δοθεί.
Απο ό,τι συμπεραίνουμε απο το παραπάνω άρθρο, η κακοσυντήρηση, είχε ξεκινήσει ήδη απο την πρώτη χρονιά μετά τους αγώνες.
10 χρόνια μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες τον Αύγουστο του 2014, στο Πρώτο Θέμα διαβάζουμε:
“Για να γίνει η συντήρηση στη στέγη Καλατράβα πρέπει πρώτα να νομιμοποιηθεί, καθώς έγινε με άδεια πέργκολας» καταγγέλλει ο πρόεδρος του ΟΑΚΑ, Πέτρος Γαλακτόπουλος, μιλώντας σήμερα σε ραδιοφωνική εκπομπή.
Ο κ. Γαλακτόπουλος σημείωσε, κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, ότι δεν υπάρχει κίνδυνος να πέσει και ότι αντέχει άλλα 30 χρόνια.
Επίσης τόνισε ότι και όλα τα κολυμβητήρια είναι χωρίς άδεια και συμπλήρωσε:
Στο δικό μας κολυμβητήριο έγιναν Ολυμπιακοί Αγώνες, έγιναν Μεσογειακοί και δεν μπορούμε να κάνουμε πρωτάθλημα Ελλάδος γιατί δεν έχουμε άδεια».
Ο πρόεδρος του ΟΑΚΑ, Πέτρος Γαλακτόπουλος, παραχώρησε συνέντευξη στο ραδιοφωνικό σταθμό RealFm.”
Η ιστορία των εργασιών του Καλατράβα απασχολεί απο ό,τι φαίνεται την πολιτεία και κατ’επέκταση την χώρα, διαχρονικά, την τελευταία 20ετία, και απο ό,τι φαίνεται το “έργο” δεν πρόκειται να τελειώσει σύντομα.
