Άρης Δημοκίδης
Είμαστε στη Δράμα, με αφορμή το Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους. Για άλλη μια φορά η Ρομάννα Λόμπατς πρωταγωνιστεί σε αρκετές απ’ αυτές (φέτος ήταν σε τρεις) και αφήνουμε για λίγο τις παρέες μας στο εστιατόριο και πάμε βόλτα στο Πάρκο Αγίας Βαρβάρας για να τα πούμε.
Δεν θυμάται τι ήθελε να γίνει πολύ μικρή (ίσως γιατρός;) όμως πολύ γρήγορα και σε μικρή ηλικία έπαιξε στην πρώτη της ταινία κι όλα άλλαξαν. «Ήμουν 11 όταν έπαιξα στις Νύφες του Παντελή Βούλγαρη» λέει, και πάμε πίσω στο πώς ξεκίνησαν όλα. «Όταν ήρθαμε στην Ελλάδα με τη μαμά μου, γράφτηκα σε μια θεατρική ομάδα για θεατρικό παιχνίδι και αργότερα στη θεατρική ομάδα του Γεννάδιου Πάτση. Εκεί έψαξαν κορίτσια για να εμφανιστούν στις Νύφες – ήταν βασικά στα ρωσικά αλλά και στα ελληνικά. Με πήραν στην ταινία μαζί με μια άλλη κοπέλα να κάνουμε τις κόρες. Ήταν ωραία εμπειρία, τα γυρίσματά μου στο καράβι και κάποιες μέρες στα Χανιά. Τεράστια παραγωγή, άπειροι κομπάρσοι, κάθε στιγμή γινόταν κάτι ενδιαφέρον. Όλοι μας πρόσεχαν και μας φρόντιζαν, αλλά δεν αναρωτιόμουν και πολύ ακόμα πώς θα ήταν αν το έκανα επαγγελματικά.»
Συνεχίζοντας σε μικρή ηλικία να παίζει, δεν ένιωθε ακόμα ηθοποιός (πόσο μάλλον «παιδί θαύμα») – ένιωθε λίγο σα να έπαιζε το «γιατρό». Μεγάλος ρόλος στην περίοδο της προεφηβείας της ήταν αυτός πλάι στον Αλέξανδρο Βούλγαρη στην ταινία του Ροζ (2004). Ήταν μια πολυσυζητημένη και για κάποιους αμφιλεγόμενη ταινία, όμως η Ρομάννα, τουλάχιστον τότε, δεν καταλάβαινε και πολλά.
«Από την αντίδραση των άλλων αντιλαμβανόμουν μία αμηχανία, απ’ αυτά που με ρωτούσαν», θυμάται. «Δεν μου είχε αρέσει πολύ τότε η ταινία, ένιωθα άβολα, λίγο με την ταινία και λίγο με την υποκριτική μου. Πρόσφατα την ξαναείδα και μου άρεσε πολύ!» Σκέφτομαι πως είναι πολύ περίεργο να έχεις τόσο υλικό του παιδικού σου εαυτού καταγεγραμμένου σε ταινίες και να μπορείς να σε βλέπεις μετά από τόσα χρόνια. Είναι σα να πέφτεις πάνω σε ξεχασμένα home movies διαφόρων περιόδων της παιδικής σου ηλικίας, μόνο που στην περίπτωση της Ρομάννας, το υλικό της τυχαίνει να είναι και έργα τέχνης.
Μετά την αποφοίτησή της από το Ωδείο Αθηνών, έκανε και μερικά πράγματα στο θέατρο αλλά έγκωσε λίγο. Ίσως κι επειδή δεν βρήκε μόνιμους συνεργάτες και οικογενειακό κλίμα, δεν ξετρελάθηκε με το σανίδι, κι αυτή ήταν η πρώτη φορά που το ακούω από ηθοποιό, μιας και το κλισέ είναι ότι το θέατρο είναι η κορυφαία μορφή τέχνης για έναν ηθοποιό. «Συγγνώμη, σκέφτηκα, δεν πληρώνομαι, μου φέρονται άσχημα, καλλιτεχνικά δεν κάνω κάτι που να το αξίζει αυτό, άρα γιατί το κάνω; Ποιος ο λόγος;»
Αυτό σε συνδυασμό με την ανάγκη για βιοπορισμό την οδήγησε να αφήσει στην άκρη την τέχνη για λίγο και να δοκιμάσει την κάψα των εφηβικών της χρόνων: τη διαφήμιση. Νιώθωντας πως θα της ταίριαζε να δουλέψει στο δημιουργικό, πήγε σε μια συνέντευξη μιας εταιρίας και την πήραν. «Μάλλον τους έπεισα χάρη στην υποκριτική. Έδειξα φοβερή αυτοπεποίθηση, παρότι δεν είχα στην πραγματικότητα καμία εμπειρία.»
Έμεινε περίπου ένα χρόνο εκεί και μετά στράφηκε προς την παραγωγή. Φέτος έφτιαξε μία εταιρία, την AKRAN, μαζί με άλλα δύο κορίτσια, την Καλλιόπη Παναγιωτίδου και την Κάτια Παπαϊωάννου. Είναι ένα δημιουργικό γραφείο που ασχολείται με την ανάπτυξη(creative direction, copywriting) και την παραγωγή θεατρικών, κινηματογραφικών και διαφημιστικών projects. Έχουν ήδη υλοποιήσει μία καμπάνια ευαισθητοποίησης σχετικά με την έμφυλη βία για το ΚΓΜΕ Διοτίμα,
205K views · 1.6K reactions | Μην το προσπερνάς #DontSkip #GenderBasedViolence #Campaign #Diotima #Papastratos #Womenspower #equality #equalrights | Κέντρο Διοτίμα / Diotima Centre
Μην το προσπερνάς #DontSkip #GenderBasedViolence #Campaign #Diotima #Papastratos #Womenspower #equality #equalrights
μία συνεργασία με την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου και μία θεατρική παράσταση του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου στην Κοκκινιά. Τα επόμενα σχέδιά τους περιλαμβάνουν ανάμεσα σε άλλα, παραγωγή θεατρικών παραστάσεων και κινηματογραφικών ταινιών. «Είναι μεγάλη μου χαρά που βρήκα τα κορίτσια αυτά και δημιουργήσαμε κάτι δικό μας και πλέον έχουμε τη δύναμη να αντιμετωπίζουμε τη δουλειά όσο δημιουργικά θέλουμε και με τους δικούς μας όρους. Φυσικά το επιχειρείν στην Ελλάδα είναι πολύ δύσκολο και γεμάτο λακούβες, αλλά πώς αλλιώς θα είχε ενδιαφέρον;».
Τα τελευταία χρόνια όμως, τα πρότζεκτ της Λόμπατς στην υποκριτική αυξάνονται και πληθύνονται. Και κάθε χρόνο είναι όλο και καλύτερα. Στη Δράμα την είδαμε φέτος «Στο Δωμάτιο» της Γεωργίας Μ. Σωτήρχου, στο «Ρουζ» του Κωστή Θεοδοσόπουλου και στο «Αννα και Φαίδρα» της Ελίνα Πάνικ. Επίσης στο Φεστιβάλ της Νέας Υόρκης προβλήθηκε πριν λίγες μέρες το AUTOMATIC της Έμμας Δοξιάδη.
Η πιο μεγάλη στιγμή της όμως ίσως ήταν το ότι πρωταγωνίστησε στην ταινία της Ariane Labed “Olla” η οποία έκανε πρεμιέρα στις Κάννες. Απ’ ό,τι φαίνεται ο Γιώργος Λάνθιμος την πρότεινε στη σκηνοθέτη, γνωρίζοντας πως υπάρχει στην Ελλάδα αυτή η ηθοποιός που είναι απ’ την Ουκρανία (το σενάριο απαιτούσε κοπέλα από κάποια τέτοια χώρα που να μην καταλαβαίνει γάλλικά).
To trailer της Olla
OLLA – Ariane Labed
TiSFF 19
«Το κάστινγκ της ταινίας κράτησε αρκετό καιρό απ’ όσο ξέρω. Εγώ μίλησα με την Ariane μέσω Skype και συναντηθήκαμε και από κοντά για να διαπιστώσουν αν έχω τις ποιότητες που χρειάζονταν για τον ρόλο, και τελικά, για καλή μου τύχη με πήραν. Είναι φανταστική ταινία και μου άρεσε πολύ με το που διάβασα το σενάριο. Μου άρεσε μου τρομερά ο ρόλος και το ό,τι αυτός αντιπροσωπεύει, και χαίρομαι που υπήρξα κομμάτι μιας ταινίας που είναι φεμινιστική αλλά με ένα τέτοιο τρόπο που δεν είναι βεβιασμένος. Η ηρωίδα είναι μια δυναμική γυναίκα που θέλει να είναι κυρίαρχη του σώματός της. Προσπαθεί μεν να μπει σε ένα κοινωνικό καλούπι, αλλά τελικά το σώμα της δεν μπορεί να το δεχτεί. Παίρνει την κατάσταση στα χέρια της.»
Δεν είναι ακριβώς μια γυναίκα η Olla για τη Ρομάννα, αλλά ένα σύμβολο. Τη δυσκόλεψε βέβαια σε κάποιες στιγμές, αλλά η Labed τη βοήθησε πολύ. «Δεν αρκεί υποχρεωτικά το να ταιριάζεις εμφανισιακά ή υποκριτικά για ένα ρόλο. Αν μοιράζεσαι τις ίδιες ιδέες και τους ίδιους στόχους με τη σκηνοθέτη βγαίνουν όλα πολύ πιο εύκολα και φυσικά. Ήταν μια συνεργασία πολύ ανοιχτή, πρότεινα πράγματα κι εγώ, με βοήθησε πολύ, ήταν πολύ δημιουργικό όλο αυτό.»
Δεν ήταν η πρώτη φορά που πήγε στις Κάννες και περπάτησε στο κόκκινο χαλί με ταινία που έπαιζε (η πρώτη ήταν με το Xenia του Πάνου Κούτρα) αλλά δεν θα λέγαμε πως είναι μεγάλη φαν των Καννών. «Ωραία είναι, αλλά έχει πάαααρα πολύ κόσμο και όλα μοιάζουν πολύπλοκα. Τα πάντα είναι αυστηρά και αποστειρωμένα. Όλοι σκέφτονται λαμπερή αίγλη, ξέφρενα πάρτι κι ότι γνωρίζεις τους πάντες, αλλά τελικά δεν γνωρίζεσαι σχεδόν με κανέναν – τα πάντα είναι πολύ περιορισμένα και με χρονοδιαγράμματα. Η πιο ωραία εμπειρία ήταν πριν την προβολή, που πήγαμε και φάγαμε στρείδια για πρωινό.» (Συμφωνούμε μεταξύ σοβαρού και αστείου πως το Φεστιβάλ της Δράμας στο οποίο διασκεδάζαμε με την άνεσή μας όλη μέρα και τα πίναμε το βράδυ είναι πιο ωραία εμπειρία τελικά.)
Προσέχω πως απ’ τις 5 φετινές ταινίες που έκανε, οι 4 σκηνοθετήθηκαν από γυναίκες (την Labed, τη Δοξιάδη, τη Σωτήρχου και την Πάνικ). «Αυτό πρώτη φορά μου συνέβη», λέει, «και χάρηκα πραγματικά πολύ. Μακάρι να βγαίνουν ακόμα περισσότερες ταινίες με γυναικεία -με βαθιά γυναικεία- ματιά».
Πριν μερικές μέρες την είχα σχεδόν κρυφακούσει να αφηγείται κάτι που της συνέβη στο τρένο. Με την άδειά της το μεταφέρω. Ήταν στο τρένο και πήγε στην καντίνα, και καθώς περνούσε πήγε κάποιος να την χουφτώσει από μπροστά κι αυτή τραβήχτηκε επιδέξια και τον αγνόησε. Τη φάση παρακολουθούσε ένας μεθυσμένος Ρώσος που έμοιαζε να τα έχει χαμένα, και μουρμούριζε κάτι στα ρώσικα. Η Ρομάνα που μιλά ρώσικα κατάλαβε τι μονολογούσε με τη μπίρα στο χέρι: «Καλά τι κάνει αυτός; Πήγε να της πιάσει το μ****; Δεν έμαθε τρόπους στη χώρα του; Τι μαλάκας;» Η Ρομάννα σχολίασε πως βρήκε φοβερό πρώτον ότι κατά σύμπτωση κατάλαβε τι είπε ο μεθυσμένος αυτόπτης μάρτυρας και ακόμα πιο φοβερό πως παρότι ήταν μεθυσμένος έλεγε σωστά πράγματα. «Ήταν μεγάλη παραδοξότητα» συμπληρώνει.
Δεν είναι σπάνιο το να την αντιμετωπίζουν αλλιώς επειδή είναι γυναίκα. «Οι άντρες δεν το καταλαβαίνουν. Δεν το καταλαβαίνουν γιατί δεν βιώνουν ήδη από μικροί συνεχόμενη σεξουαλική παρενόχληση, ή και υποτίμηση λόγω του φύλου της. Εμάς όμως μας έχει γίνει καθημερινότητα. Και μόνο που γεννήθηκα γυναίκα πρέπει να κάνω τον διπλάσιο κόπο σχεδόν σε όλα. Ακόμα και για να με πάρουν στα σοβαρά κάποιοι, ως εν δυνάμει παραγωγό ή ως διαφημίστρια.»
Κλείνοντας, τη ρωτώ να μου πει πράγματα που της αρέσει να βλέπει. Όταν ήταν πολύ μικρή έβλεπε όλα τα σοβιετικά καρτούν, μεγαλώνοντας αγάπησε τον Σορεντίνο, η καλύτερη ταινία που είδε φέτος ήταν το Midsommer. Επίσης, μετά από ψάξιμο και διάφορες περιγραφές, βρήκαμε πως ο σκηνοθέτης που της αρέσει επειδή κάνει τα γρήγορα κατ και φτιάχνει γκανγκστερικές ταινίες ήταν ο Γκάι Ρίτσι.
«Έτσι τον λένε;» λέει, συμπληρώνοντας ότι η μνήμη της είναι πολύ κακή. «Ναι», απαντώ, «είναι αυτός που ήταν παντρεμένος με τη Μαντόνα κι έκαναν και παιδί μαζί». «Αλήθεια;» εκπλήσσεται, και συνειδητοποιώ πόσο ξένο πρέπει να της είναι το gossip γενικώς. «Ήταν παντρεμένος με τη Μαντόνα; Για δες… Κάθε μέρα μαθαίνω κι από κάτι.»
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Οι 10 ελληνικές ταινίες μικρού μήκους που ξεχώρισα στο φετινό Φεστιβάλ της Δράμας