Γιώργος Τσαγκόζης
Ναι, υπήρχε μια εποχή που το κάπνισμα επιτρεπόταν στα αεροπλάνα, για αυτό ακόμα και σήμερα σε κάποια υπάρχει ένα μικρό τασάκι στις θέσεις. Προσωπικά έχω προλάβει αεροπλάνο που επιτρεπόταν το κάπνισμα το 2001 σε μια πτήση Λονδίνο – Αθήνα…
Μία από τις πιο σοκαριστικές αεροπορικές δικαστικές υποθέσεις των τελευταίων δεκαετιών συνδέεται με την παλιά Ολυμπιακή Αεροπορία και έναν επιβάτη που πέθανε μέσα σε πτήση έπειτα από έκθεση σε παθητικό κάπνισμα.
Η υπόθεση έφτασε μέχρι το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ και θεωρείται ιστορική για τα δικαιώματα των επιβατών και τους κανονισμούς γύρω από το κάπνισμα στις πτήσεις.
Όλα ξεκίνησαν στις 4 Ιανουαρίου 1998, στην πτήση 417 της Ολυμπιακής από το Κάιρο προς τη Νέα Υόρκη, με ενδιάμεση στάση στην Αθήνα. Ο δρ. Άμπιντ Χάνσον, που είχε σοβαρή αλλεργία στον καπνό του τσιγάρου και ιστορικό αναφυλακτικών αντιδράσεων, είχε ζητήσει θέση μη καπνιστών.
Όταν όμως επιβιβάστηκε στο αεροσκάφος στην Αθήνα, διαπίστωσε ότι οι θέσεις της οικογένειάς του βρίσκονταν μόλις λίγες σειρές μπροστά από το τμήμα καπνιζόντων της οικονομικής θέσης. Σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα, δεν υπήρχε καν διαχωριστικό ανάμεσα στα δύο τμήματα.
Η οικογένεια ζήτησε επανειλημμένα να αλλάξει θέση, καθώς υπήρχαν άδειες θέσεις πιο μακριά από τους καπνιστές. Ωστόσο, αεροσυνοδός της πτήσης αρνήθηκε να μετακινήσει τον επιβάτη.
Λίγη ώρα αργότερα ο Χάνσον άρχισε να παρουσιάζει έντονη αλλεργική αντίδραση εξαιτίας του καπνού. Παρά τη βοήθεια γιατρού που βρισκόταν στην πτήση, πέθανε μέσα στο αεροσκάφος.
Η σύζυγός του, Ρουμπίνα Χουσέιν, προσέφυγε στη Δικαιοσύνη στις ΗΠΑ ζητώντας αποζημίωση βάσει της Συνθήκης της Βαρσοβίας, που ρυθμίζει τις ευθύνες των αεροπορικών εταιρειών στις διεθνείς πτήσεις.
Το κρίσιμο νομικό ερώτημα ήταν αν ο θάνατος μπορούσε να θεωρηθεί «ατύχημα», δεδομένου ότι ο επιβάτης είχε ήδη υποκείμενο πρόβλημα υγείας.
Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάσισε τελικά, με ψήφους 6-2, υπέρ της οικογένειας του επιβάτη. Το δικαστήριο έκρινε ότι η άρνηση της αεροσυνοδού να μετακινήσει τον Χάνσον αποτέλεσε το «απρόσμενο γεγονός» που οδήγησε στον θάνατό του.
Η απόφαση υποχρέωσε την Ολυμπιακή να καταβάλει αποζημίωση εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων και θεωρείται μέχρι σήμερα μία από τις πιο χαρακτηριστικές υποθέσεις γύρω από το παθητικό κάπνισμα στις αερομεταφορές.
Η ειρωνεία είναι ότι εκείνη την περίοδο οι διεθνείς αεροπορικές αρχές ήδη πίεζαν για πλήρη απαγόρευση του καπνίσματος στις πτήσεις, κάτι που τελικά εφαρμόστηκε παγκοσμίως τα επόμενα χρόνια.
