Η Ζακλίν Λέντζου επέλεξε 15 τραγούδια που έχουν εμπνεύσει τις ταινίες της (και μας μιλά γι’ αυτές)

Έχει την ολόδική της φωνή, κι αν μέχρι τώρα ήταν γνωστή μόνο στους πολύ σινεφίλ, αυτό πρόκειται να αλλάξει -πιστεύω- σύντομα, με την πρώτη της ταινία μεγάλου μήκους.

Η Λέντζου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1989. Η κινηματογραφική της γλώσσα περιλαμβάνει την αναζήτηση ποίησης σε – φαινομενικά – τετριμμένες καταστάσεις ή και τη δημιουργία εικαστικής ποίησης μέσω λέξεων και εικόνων. Πειραματίζεται με φόρματ, διάρκειες και συναισθήματα.

Έχοντας αποφασίσει να γίνει συγγραφέας / σκηνοθέτης σε ηλικία 14 ετών, γράφτηκε στη  Σχολή Κινηματογράφου του Λονδίνου. Η νεανική μικρού μήκους ταινίας της Thirteen Blue, ταξίδεψε σε πάνω από 60 φεστιβάλ και κέρδισε πολλά βραβεία, μπαίνοντας στη λίστα των επικρατέστερων για υποψηφιότητα στα βραβεία Όσκαρ.

OFFICIAL TRAILER THIRTEEN BLUE

The official trailer for short film, THIRTEEN BLUE. credits and more information soon to be found at: www.thirteenblue.com

Το σενάριο της για την Αλεπού επιλέχθηκε για το Berlinale Short Film Station το 2015. Το φιλμ έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στο Λοκάρνο το 2016 και κέρδισε το Διεθνές Βραβείο Ταινίας Μικρού Μήκους  από την κριτική επιτροπή Cinema & Gioventu. Το HIWA (2017), έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στη Berlinale και κατατάχθηκε ως μια από τις καλύτερες ταινίες μικρού μήκους της χρονιάς στο anOthermag.com, καθώς και στον επίσημο ιστότοπο της Cineuropa.

HIWA Official Trailer

The official trailer for HIWA, world premiering in 67th Berlin International Film Festival. For more info: www.hiwameanswound.com

Με τα χρήματα που συλλέγει από τα βραβεία της Αλεπούς και την επιθυμία της για δημιουργία, η Ζακλίν ολοκληρώνει το Έκτορας Μαλό: Η τελευταία μέρα του χρόνου. Η ταινία κάνει πρεμιέρα στο Semaine de la Critique των Καννών και κερδίζει το διάσημο βραβείο Leica Cine Discovery. Μέχρι σήμερα, η ταινία έχει προβληθεί σε 43 διεθνή φεστιβάλ ταινιών, συμπεριλαμβανομένου του New Directors/ New Films που φιλοξενείται από το MOMA (Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης).

HECTOR MALOT: THE LAST DAY OF THE YEAR [OFFICIAL TEASER 2018]

SOFIA KOKALI – LEICA CINE DISCOVERY AWARD 2018 – CANNES

Προς το παρόν, ολοκληρώνει την πρώτη της ταινία μεγάλου μήκους Σελήνη, 66 Ερωτήσεις, ενώ η πιο πρόσφατη ταινία μικρού μήκους The End of Suffering (A proposal), έκανε επίσημη πρεμιέρα στο  Φεστιβάλ του Λοκάρνο 2020 και κέρδισε το βραβείο Fipresci στη Δράμα καθώς και το βραβείο Χρυσή Αθηνά για Καλύτερη Ταινία Μικρού Μήκους στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας…

-Τι ήθελες να γίνεις όταν ήσουν πολύ μικρή; 

Χαμογελάω τώρα. Σκέφτομαι το πότε ήμουν «πολύ μικρή» και το πότε ήμουν απλώς «μικρή», και το τι είμαι τώρα, παρά τους τότε στόχους. Δυσδιάκριτα τα όρια.

Θυμάμαι να θέλω να γίνω συγγραφέας. Βασική μου δραστηριότητα ήταν να γράφω (ή να παριστάνω ότι γράφω σε προ-δημοτικού στάδια.)

-Ποιες είναι οι αγαπημένες ταινίες της παιδικής σου ηλικίας; 

‘Lion King’ ( το είχαμε δει 5 φορές σε ένα μόλις Σαββατοκύριακο με τον μπαμπά μου).

‘MY GIRL’ (το έβλεπα κάθε μα κάθε φορά που το έβαζε το Μega, Κυριακή 13.00)

‘GREASE’ (ΟΛΑ ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΑΠΕΞΩ, ΟΛΑ ΑΝΕΞΑΙΡΕΤΩΣ)

‘Τhe Awakenings’ (μεγάλο σοκ, Χριστούγεννα 1998 στον Alpha που τότε ήταν ΣΚΑΙ)

‘Ο Ταξιτζής’ ( τεράστια αφίσα στο δωμάτιο μου, πάνω από το κρεβάτι μου.)

‘Το Ψάρι που το λέγανε Γουάντα’ ( το αγαπούσε πολύ η μαμά μου και ο μπαμπάς νούμερο δυο ή αλλιώς ο τότε πατριός μου.)

-Και πώς έφτασες στη σκηνοθεσία;  

Έφτασα με συνοπτικές διαδικασίες, αφού είδα τον Ελέφαντα του Gus Van Sant στα 14 μου. Είχε ανοίξει το Seven στη Χαριλάου  και για καιρό στεκόμουν και κοιτούσα το εξώφυλλο του dvd. Tα κίτρινα, γυαλιστερά μαλλιά. Το πήρα και το είδα μεσημέρι Σαββάτου στο δωμάτιο της μαμάς μου, μόνη.

Θυμάμαι ότι κάτι άλλαζε μέσα μου κατά τη διάρκεια της θέασης. Τα μεγάλης διάρκειας πλάνα, η ησυχία και μετά το μακελειό, τόσο διακριτικά και λεπτά δοσμένο, θύμιζε τη ζωή μου καθώς και τον τρόπο με τον οποίον την αποτύπωνα από τα 8 στη Hi8 κάμερα μου.

Αφού τελείωσε η ταινία, ακίνητη στη μοκέτα, θυμάμαι να ανοίγουν μέσα μου πιθανότητες. Αντίστοιχα με όταν διάβασα Καμύ πρώτη φορά.

Σκέφτηκα ότι εφόσον όλοι μου λένε ότι ο συγγραφέας δεν είναι επάγγελμα, θα γίνω σκηνοθέτης. Θα γράφω με εικόνες, ήχους, κινήσεις και ουρανούς.

-Μίλησέ μου για την εμπειρία της δημιουργίας της πρώτης σου ταινίας, της Αλεπούς;

Η ΑΛΕΠΟΥ είναι η πρώτη ‘επαγγελματική’ μου ταινία. Η πρώτη μου εμπειρία στο ‘industry’ ( το φοβερό αυτό industry της Ελλάδος). Ψέματα από παραγωγούς, θολές απαντήσεις από άλλους, προσβλητικές ατάκες του τύπου «Δε σου το ’χα» – αφού με τσέκαραν από πάνω έως κάτω-. Πνιχτά κλάματα απελπισίας σε ένα άδειο ρετιρέ στην Τοσίτσα, ρεπεράζ με Εύα και Κωνσταντίνο σε μια Αθήνα που έλιωνε θερμοκρασιακά και πολιτικά – ήταν ο Ιούλιος του δημοψηφίσματος.

Θυμάμαι την τεράστια ανακούφιση που νιώσαμε όλοι όταν η Φένια Κοσοβίτσα δέχθηκε να είναι η παραγωγός της Αλεπούς, μετά από παρέμβαση της Μέμης Κούπα η οποία είναι μια συγκλονιστική γυναίκα την οποία θέλω να ευχαριστώ όποτε μα όποτε σκέφτομαι την απελπισία εκείνου του καλοκαιριού.

Άπαξ και συνέβη αυτό, όλα λειτούργησαν μαγικά. Το γύρισμα κυλούσε σαν νεράκι. ΄Ήμουν στο φυσικό μου στοιχείο. Δελφίνι στον ωκεανό.

Ολόκληρη η ΑΛΕΠΟΥ:

FOX [official screener]

short film by Jacqueline Lentzou World Premier at Locarno Film Festival 2016: Best Short Film Award by Cinema&Gioventu Jury, Best Short Film by Panhellenic Critics’ Association, Tonia Marketaki Award at Drama SFF 2016, Best Actor at Pancevo FF and Athens IFF (Opening Nights) www.foxthefilm.com With the support of the Greek Film Center.

-Περίμενες πως τα φιλμ σου θα έπαιρναν τόσα βραβεία (μέσα και έξω;). Πώς αντιμετωπίζεις τις βραβεύσεις;

Η αλήθεια είναι πώς όταν φτιάχνω κάτι, επειδή εναποθέτω όλη μου την ψυχή,  με απόλυτη κυριολεξία, (ω ναι, κυριολεξία σε κάτι που μοιάζει τόσο αόριστο και άυλο!), ξέρω ότι θα επικοινωνήσει με κάποιους σε βάθος. Σε αυτό πιστεύω ακράδαντα. Είναι ο λόγος που κάνω σινεμά.

Τα βραβεία είναι μια άλλη ιστορία. Όχι, δεν το περίμενα, ούτε το περιμένω, ωστόσο πάντα ελπίζω. Τα βραβεία μου θυμίζουν τα χρυσά μετάλια που κέρδιζα στο τρέξιμο όταν ήμουν παιδί. Ποτέ δεν περίμενα ότι θα κερδίσω, αλλά πάντα προσευχόμουν το βράδυ πριν (και στο τέλος κέρδιζα).

Τα αντιμετωπίζω λοιπόν με παρόμοιο τρόπο. Χαίρομαι πολύ, πάρα πολύ, τη στιγμή της ανακοίνωσης. Χαίρομαι που χαίρονται οι συνοδοιπόροι μου και εκείνοι που με αγαπούν. Μετά από λίγες μόλις ημέρες όμως σκέφτομαι τον επόμενο αγώνα, την επόμενη ταινία. Η όποια χαρά, τιμή και αίσθηση τύχης έχει παρέλθει.

-Τι ενέπνευσε το νέο σου φιλμ μικρού μήκους «Το Τέλος του Πόνου (Μια Πρόταση)»; Πες μου και για το τραγούδι του τέλους… 

Το νέο μου φιλμ ενέπνευσαν δυο περιστατικά/δυο καταστάσεις. Το πρώτο είναι ένα βράδυ στα Κύθηρα, όπου περάσαμε καταπληκτικά με τον αγαπημένο μου φίλο και φωτογράφο (όλων των ταινιών μου) Κωνσταντίνο Κουκουλιό. Εκείνο το βράδυ είδα τον Άρη με γυμνό μάτι.

Το δεύτερο είναι μια πολύ βίαιη και ταραχώδης θλίψη που με αγκάλιασε τέλη 2018 και κράτησε αρκετά. Κατάφερα να την νικήσω, λίγο πριν να γράψω την ταινία.

Το τραγούδι αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του σεναρίου. Όταν αποφάσισα ότι θα κάνω ταινία για τον Άρη, ήξερα ότι το τραγούδι θα εμφανιστεί κάπου. Οι στίχοι του και η λογική του επηρέασαν τον διαπλανητικό διάλογο καθώς και την εικονοποίηση του τέλους. Είναι από τα τραγούδια που φέρνουν δάκρυα και χαμόγελα μαζί. Όπως η ζωή.

-Θα ήθελες να μου μιλήσεις για την Σοφία Κόκαλη και τη συνεργασία σας; Νομίζω ότι είναι η καλύτερη, πιο σκανδαλωδώς υποτιμημένη (από άποψη μαζικής δημοσιότητας) ηθοποιός των καιρών μας. 

Η Σοφία είναι η φίλη μου. Μια εκ των σπουδαιότερων. Εκείνη που στο δευτερόλεπτο αισθάνομαι ουσιαστικό επικοινωνιακό βάθος. Ενωνόμαστε «ψυχικόδιανοητικόσυναισθηματικά» σε φοβερό βαθμό. Εάν γράψω και άλλα θα είμαι γραφική; Την αγαπώ.

Δε θέλω να μιλήσω για τη «συνεργασία» μαζί της, γιατί δεν αισθάνομαι ότι συνεργάζομαι. Αισθάνομαι ότι είναι μια φυσική συνέχεια της φιλίας μας όπου ανταλλάσσουμε υλικά, ιδέες, σκέψεις, ακριβώς με τον τρόπο που θα ανταλλάξουμε όλα τα προαναφερθέντα με αφορμή κάποιο προσωπικό μας θέμα. Είναι παιχνίδι. Έχει κέφι και ειλικρίνεια. Απορία και βόλτα. Μηνύματα και φωτογραφίες.

Η Σοφία είναι η καλύτερη ηθοποιός της γενιάς της, και αυτό δεν είναι η δική μου άποψη, νομίζω το βλέπουμε όλοι. Παρατηρείται ένας σπάνιος συνδυασμός ευαλωτότητας και οξύνειας. Είναι φοβερά λογική και παράλογη την ίδια στιγμή –αν θέλει- και αυτό είναι ο πυρήνας μιας ερμηνείας που προσεγγίζει τα άκρα της ύπαρξης ( ή έστω των δικών μας υπάρξεων, εάν δεν ταυτίζονται όλοι με τη λέξη «άκρα»).

-Τα φιλμ σου είναι εξαιρετικά ιδιοσυγκρασιακά – νιώθω πως μόνο εσύ θα τα έκανες έτσι και δεν θυμίζουν ιδιαίτερα άλλα πράγματα. Όμως, ποιες θα έλεγες πως είναι οι, έστω και συχνά αθέατες, επιρροές σου; 

Η πιο δύσκολη κατάσταση στη δουλειά είναι όταν πρέπει να ‘στηρίξω’ μια ταινία που θέλω να κάνω με προϋπάρχουσες αναφορές. Μια μέρα, υπέφερα φοβερά σε μια συνάντηση με ξένους συνεργάτες μιας που ειλικρινά δεν ήξερα πώς να απαντήσω. Γιατί αυτό έτσι, τι θυμίζει εκείνο, σαν τι θα είναι το άλλο. Ω ρε μπελά λέω, πού να ξέρω πώς μου ήρθε η όποια ιδέα;! Πώς να ξέρω με τι θα μοιάζει; Γιατί να μοιάζει σε κάτι; Κόλαση. Καταπίεση. Κενό νοήματος.

Πήγα σπίτι και σκεφτόμουν γιατί να υποφέρω τόσο και γιατί να αδυνατώ να απαντήσω, ενώ το όραμά μου πάντοτε είναι ολοκάθαρο. Η απάντηση ήρθε δυο μέρες μετά, μέσα σε όνειρο, και ήταν μέσες άκρες το γεγονός ότι με διακατέχει αυτό που ονομάζω «λογική κολάζ». Έτσι, λοιπόν οι αναφορές μου θυμίζουν υλικά κολάζ. Ανοίγεις τα κουτιά και συναντάς ένα κάρο φαινομενικά παράταιρα πράγματα, τα οποία ενώνονται νοητά με μοναδικό νήμα εκείνο της εμπειρίας μου. Έχω λοιπόν δυο υπερμεγέθη κουτιά, ένα της καρδιάς και ένα του μυαλού, και το κάθε ένα εμπεριέχει  τραγούδια, γλυπτά, βιογραφίες, εισιτήρια, κορδόνια παπουτσιών, φωτογραφίες, λέξεις, τραύματα, βιβλία, νησιά!

Δεν μπορώ λοιπόν παρά να γράψω συνειρμικά εντελώς, τις επιρροές μου, έτσι όπως νιώθω αυτήν την μικρή στιγμή: Anne Frank (με ή χωρίς το ημερολόγιο), η σελήνη, η Chantal Akerman, ο Giacommetti,  ο Duchamp, ο Monet, οι Roxy Music, ο Κασαβέτης, The Awakenings, η Jane Campion, το Π. Ψυχικό, το γιασεμί, αστρολογικοί χάρτες, ουράνια τόξα, ελάφια, Man Ray, Blue Velvet, Τζένη Χειλουδάκη, Τζένη Βάνου, Brackage, Magritte, Χατζιδάκις, Lion King, Camus, Lacan, Sartre, ο DOF, ο εαυτός μου παιδί, ο Κορίν, η Mαργαρίτα Καραπάνου, τα νοσοκομεία, το κασμίρ, ο Escher,η Βιέννη, ληγμένα φαγητά, όλα τα σκυλιά μου, η γιαγιά μου η Αγάπη, η Louise Bourgeois, η Νέα Υόρκη, οι χελώνες, η Ύδρα, ο Leonard Cohen, η λεβάντα, η Margeurite Duras, ο Barthes,  παγωτό με το κιλό, το ELEPHANT,  οι ναοί (σαν ιδέα και σαν αρχιτεκτονική),οι Nirvana,ο Salinger, η Φοίβη, (οι) Σιμχά, το χρώμα μπλε.

-Μέχρι στιγμής έχεις παρουσιάσει μόνο ταινίες μικρού μήκους (η μία καλύτερη απ’ την άλλη κατά τη γνώμη μου). Σε φοβίζει η μετάβαση στο μεγάλο μήκος, – και σε τι φάση βρίσκεται αυτή; 

Δε με φοβίζει καμία μετάβαση. Ζω για τις μεταβάσεις, μιας που αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εξέλιξης του ατόμου, ανεξαρτήτως πεδίου. Στο παρόν μας, είμαστε σε στάδιο τελικού μοντάζ και ο ενθουσιασμός βαράει κόκκινο.

Αυτό που με φοβίζει είναι η καφκική πραγματικότητα στην οποία καλούμαστε να βουτήξουμε ως κινηματογραφιστές στην Ελλάδα του χάους.

Οι ιδέες καταφτάνουν στο κεφάλι μου σαν πεταλουδίτσες σε λουλούδια την άνοιξη. Για την επόμενη μεγάλου, για την επόμενη μικρού, για οτιδήποτε. Και εκεί που είμαι ευτυχισμένη και άνετη στον κόσμο των ιδεών, τσουπ έρχεται η γραφειοκρατική δυστοκία, η καθυστέρηση, η ανασφάλεια, το άγχος. Εύχομαι να αλλάξει κάπως και κάποτε.

Είναι τόσο οξύμωρο να είναι ΤΟΣΟ δύσκολο εγχείρημα να φτιάξεις κάτι όμορφο.

-Πώς είναι η καθημερινότητά σου σήμερα; 

«Η καθημερινότητα μου σήμερα» θα μπορούσε να είναι ένας ιδανικός τίτλος για χρονογράφημα των τελευταίων εβδομάδων. Αναγκαστική μετακόμιση, κούτες μικρές, κούτες μεγάλες, κούτες που σπάνε στη μέση, αναμνήσεις που καίω, αναμνήσεις που κρατώ, νέα γειτονιά, συνεχής, επίμονη, έντονη σκέψη για Σελήνη66, βόλτες με Λέξη, πολλοί φίλοι, φίλοι που πλέον δεν είναι φίλοι, νέοι φίλοι, ελάχιστο γράψιμο – ενώ θα ήθελα παραπάνω- , μονταζιακές συνεδρίες με τη λατρευτική Σμαρώ, μάσκες, βραβεία, παγωτό από την πλατεία Αγ. Γεωργίου.

-Ποια είναι τα όνειρά σου;  

Να είμαι ευτυχισμένη με τρόπο μόνιμο.

15 τραγούδια που έχουν εμπνεύσει τις ταινίες της (έμμεσα ή άμεσα)

Πάντα με πυξίδα τη συνειρμική σκέψη