Δημήτρης Καβατζικλής
Ο Αυστριακός ζωγράφος, Gustav Klimt, κινητήριος δύναμη του Σετσεσιονισμού έχει ενταχθεί στις τάξεις των διάσημων, νεκρών καλλιτεχνών που τα έργα τους προωθούνται ως ακριβά, υπερμεγέθη, φιλικά προς το Instagram, αριστουργήματα, αναφέρει το openculture.
Ωστόσο, η Jane Kallir, συγγραφέας του βιβλίου Gustav Klimt: 25 Masterworks και συνιδρυτής του Kallir Research Institute, ενός ιδρύματος αφιερωμένου στην προώθηση της μελέτης των Αυστριακών και Γερμανών Μοντερνιστών, δεν συμφωνεί με αυτήν την προσέγγιση.
Έχοντας επισκεφθεί τη έκθεση Gold in Motion στο Hall des Lumières της Νέας Υόρκης που εγκαινιάστηκε πρόσφατα, σίγουρα έχει μερικές διαφωνίες: «Χρησιμοποιούν πολύ ελεύθερα τα πρωτότυπα. Αν γνωρίζεις καλά τα πρωτότυπα, είναι μερικές φορές δύσκολο να καταλάβεις πώς λειτουργούσαν. Το χρώμα μερικές φορές είναι πολύ μακριά. Και μερικές από τις εικόνες δεν είναι καν του Κλιμτ. Μοιάζουν σαν κομμάτια από έργα του Κλιμτ που έχουν κολλήσει μεταξύ τους με διαφορετικούς τρόπους…και αυτοί οι πίνακες φτάνουν σε ύψος τα έξι μέτρα; Πραγματικά δεν λειτουργεί, αισθητικά. Τα σχέδια του Κλιμτ είναι ιδιαίτερα δύσκολα επειδή είναι τόσο ευαίσθητα, μερικές φορές σχεδόν αόρατα», λέει.
Δεν πρέπει, όμως, οι νεαροί επισκέπτες, αφού δημοσιεύουν τις selfies τους, να μάθουν περισσότερα για τον καλλιτέχνη; Φυσικά, και γι’ αυτό ο Paul Priestley δίνει μια εξαιρετική εισαγωγή στη ζωή και το έργο του Κλιμτ στο παρακάτω επεισόδιο της διαδικτυακής του σειράς Art History School.
O Priestley προσφέρει κάτι στο οποίο δεν μπορείτε να εστιάσετε ενώ κοιτάζετε τις τεράστιες προβολές 360º του Φιλιού: ιστορικό πλαίσιο για έναν «ισόβιο εργένη που είχε αμέτρητες σχέσεις κατά τη διάρκεια της ζωής του, συνήθως με τα μοντέλα του και φημολογείται ότι απέκτησε πάνω από δώδεκα παιδιά».
Ο Priestley ξεκαθαρίζει πώς η καριέρα του νεαρού Κλιμτ πήρε μοιραία τροπή με το Philosophy, που ήταν μέρος μιας τεράστιας προμήθειας για την οροφή της Μεγάλης Αίθουσας του Πανεπιστημίου της Βιέννης και τελικά καταστράφηκε από τους Ναζί, αλλά έκτοτε έχει «αναστηθεί» με τη βοήθεια AI, ασπρόμαυρων φωτογραφιών και περιγραφών αυτόπτων μαρτύρων.
Όταν εμφανίστηκε το έργο, θεωρήθηκε από τους κριτικούς ως «χαοτικό, ανόητο και ασυμβίβαστο». Οι κακές κριτικές έβαλαν τέλος στις επίσημες παραγγελίες του Κλιμτ, αλλά οι ιδιωτικές άκμασαν λόγω των «όμορφων γυναικών του μποέμ ζωγράφου σε κομψά αδύναμες και κολακευτικές πόζες».
Όλοι θα ήθελαν ένα τέτοιο πορτρέτο εκτός από τη Margaret Stonborough-Wittgenstein, η οποία χαρακτήρισε την εμφάνισή της στο νυφικό πορτρέτο του Κλιμτ το 1905 ως «πολύ αθώα, συνεσταλμένη και κοριτσίστικη…» και έκρυψε τον πίνακα στη σοφίτα.
Είναι ένας εκπληκτικός πίνακας, αλλά υπάρχουν πολλά ακόμη να ανακαλύψετε για τον Κλιμτ και το έργο του.
Ακολουθούν οι σκέψεις της Jane Kallir για τη Ζωφόρο του Μπετόβεν, το ηδονικό όραμα του Klimt για τον πόθο, την αγάπη και την ασθένεια, το οποίο ενισχύθηκε σκόπιμα με τη συνοδεία γλυπτικής και ζωντανής μουσικής όταν έκανε το δημόσιο ντεμπούτο του το 1902, και επί του παρόντος παρουσιάζεται σε μεγάλη ψηφιακή μορφή στο κτίριο που παλαιότερα ήταν γνωστό ως Emigrant Industrial Savings Bank της Νέας Υόρκης:
«Αναρωτήθηκα αν ο Κλιμτ θα είχε εγκρίνει τις προβολές της Ζωφόρου του Μπετόβεν. Πιστεύω ότι οι περισσότεροι καλλιτέχνες ασπάζονται την τεχνολογία, όποια κι αν είναι αυτή στην εποχή τους. Το τμήμα της Ζωφόρου του Μπετόβεν είναι ένα Gesamtkunstwerk σε μια κλίμακα που θα ταίριαζε στον Κλιμτ. Αυτό είναι το μόνο μέρος της παρουσίασης που θα μπορούσε να θεωρηθεί πιστό στις προθέσεις του».
Τι καλά που ο Klimt, o Schiele, o Picasso και τόσοι άλλοι δεν ζούνε σήμερα. Θα είχαν φάει cancel ως θηρευτές ή παρενοχλητές, o Doré κι ο Χαλεπάς θα έπασχαν από μισογυνισμό και οιδιπόδειο και θα γινόντουσαν cancel κι αυτοί, και θα χανόντουσαν άπαντες στον πολτό των μετρίων που τόσο προσπαθεί να φέρει τον κόσμο στα δικά του μέτρα.
https://www.elle.com/culture/career-politics/a41293/bertolucci-abuse-art/ Τι αηδία. Αλλά κ τι εμμονή! Σε άλλο άρθρο αναρωτιόσουν κ τι κερδίσαμε που κάναμε cancel τον Χαϊκάλη. Οι γυναίκες κέρδισαν, που δε θα παρενοχληθούν ξανά. Ο παιδοβιαστής Polanski ακόμα κάνει ταινίες κ παίρνει κ βραβεία. Άντρες κακοποιητές να γίνονται διάσημοι κ πλούσιοι κ γυναίκες θύματα που η ζωή τους κ η καριέρα τους καταστρέφονται σιωπηλά. Και για να πω το κλισέ αφού πάσχεις από έλλειψη ενσυναίσθησης- δε νομίζω ότι θα ήθελε κανένας γονιός να δει τη κόρη του να έχει σχέση με κάποιον σαν τον Πικάσο. Κανένας δεν είναι υπεράνω κριτικής κ συνεπειών. Μετριότητα είναι να φοβάσαι έναν… Διαβάστε περισσότερα »
Α. Εσύ δεν είχες πει οτι δεν θα μου ξαναμιλήσεις, ότι θα κάνεις εμπάργκο στα Μικροπράγματα κτλ; Δικαίωμά σου είναι, απλά αναρωτιέμαι αν θυμάμαι καλά ή όχι… Β. Είπα εγώ οτιδήποτε για υπεράνω του νόμου; Αυτά είναι δικές σου επιθυμίες/προβολές/εικασίες. Ο Χαϊκάλης δεν είχε κάνει τίποτε άξιο καταγγελίας γι’αυτό και δεν κινήθηκε καμία διαδικασία σε βάρος του. Το cancel δεν είναι νόμος. Το cancel είναι μια ηθική λιντσαρίσματος. Της ίδιας ποιότητας όχλοι που κάποτε κηνυγούσαν μαύρους ή γυναίκες διότι ήταν κλέφτες ή μάγισσες σήμερα κυνηγάνε “κακοποιητές”. Μην γυρνάς την ιστορία τούμπα. Γ. Μετριότητα είναι να μπερδεύεις το ποινικό δίκαιο με… Διαβάστε περισσότερα »
Τα σχόλια δε τα γράφω για σένα αλλά για όσους διαβάζουν. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν μόνο raging misogynists όπως εσύ, αν και μειοψηφία. Επίσης δεν υπάρχουν πολλά mainstream lgbtq+ friendly sites, δυστυχώς. Slim pickings. Δεν είναι “κακοποιητές”. ΕΙΝΑΙ κακοποιητές. Δε γίνονται αυτοί cancel. Τα θύματά τους γίνονται. Υπάρχουν ένα σωρό άρθρα κ στατιστικές που εξηγούν το πρόβλημα με την έλλειψη δικαιοσύνης όσον αφορά τη σωματική ή σεξουαλική κακοποίηση. Σε θυμάμαι από παλιά. Ήσουν ο μόνος που είχες κάνει victim blame τα θύματα του Weinstein που είναι φυλακή. Κάτι πάει στραβά με κάποιον που δικαιολογεί εγκληματικές συμπεριφορές. Δε ζεις στη πραγματικότητα… Διαβάστε περισσότερα »
Στην ελεύθερη αγορά, ο καταναλωτής ψηφίζει με τα χρήματά του και τις προτιμήσεις του, είναι ελεύθερος να επιλέγει ποιό brand (ή στην προκειμένη περίπτωση καλλιτέχνη) θα στηρίξει. Το αν κάποιος Πικάσο ή Χαϊκάλης γίνει cancel από τον “όχλο” στον οποίο εν τέλει πουλάει το προϊόν του, είναι αποτέλεσμα των πράξεών του. Αν ο όχλος του καταναλωτικού κοινού δεν επιθυμεί πια μισογύνηδες, ρατσιστές, ομοφοβικούς, επίσης έχει το δικαίωμα να τους απομακρύνει απο relevance. Το να χαλάσει η καριέρα ενός Χαϊκάλη η Πικάσο, δεν συνιστά καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων (στην τελική, την ελευθερία τους την έχουν, ας αλλάξουν δουλειά, ή να επενδύσουν τον… Διαβάστε περισσότερα »
Τι σχόλιο είναι πάλι αυτό και μάλιστα σε άσχετο τελείως άρθρο; Δηλαδή τι ακριβώς θέλεις να κάνουμε; Όταν κάποιος είναι ιδιοφυΐα πρέπει να του συγχωρούμε οποιαδήποτε συμπεριφορά; Να μην κριτικάρουμε τους «τιτάνες» της Τέχνης ακόμα κι αν είναι βιαστές, παιδόφιλοι, και δεν ξέρω κι εγώ άλλο; Θέλεις να είναι υπεράνω νόμων σε κάποιο βάθρο και να μην τους ακουμπάμε καθόλου; Οι πράξεις του καθενός πρέπει να έχουν και συνέπειες.
Η συνέπεια μπορεί να είναι μόνο ο νόμος. Όχι το λιντσάρισμα που επιφυλάσσουν ανώνυμοι όχλοι στο ίντερνετ.
Όταν αυτά αποσαφηνιστούν μέσα σου συνεχίζουμε.
Ο όχλος όπως πολύ υποτιμητικά αναφέρεις είναι ο καθένας από εμάς που μπορεί και να έχει άποψη και να την εκφράζει και πολύ καλά κάνει. Κανένας δεν είναι υπεράνω κριτικής. Ο Picasso για παράδειγμα ήταν μισογύνης, αυτό δεν αμφισβητείται από κανέναν. Αυτό το γεγονός επιτρέπεται να το σχολιάζουμε ή ο εν λόγω κύριος ανήκει στις ιερές αγελάδες και δεν μπορούμε να τον πιάνουμε στο στόμα μας; Είναι κάτι σαν την «επικρατούσα θρησκεία» που απαιτείς να σεβόμαστε και να μην κριτικάρουμε;