Γιώργος Τσαγκόζης
Το λεγόμενο “καλοκαίρι της αγάπης”, δηλαδή του 1967, οι Beatles, ήταν διακοπές στην Ελλάδα, και σύμφωνα με άρθρο της Guardian, η Χούντα θεωρούσε ότι αυτό θα ήταν μια καλή ευκαιρία για την υπέρ της προπαγάνδα.
Πηγή: Μοντέρνοι Ρυθμοί, τεύχος 86, 2 Αυγούστου 1967
Ο νεαρός τότε δημοσιογράφος ο Λάμπης Τσιριγωτάκης, τους πέτυχε στην Αράχωβα να πίνουν μπίρες, λίγο πριν αναχωρήσουν για τον προορισμό τους που ήταν οι Δελφοί, ο δημοσιογράφος τότε του Βήματος, δεν ολιγώρησε και πήρε την ευκαιρία να ρωτήσει τον John Lennon που διάβαζε ένα βιβλίο του Όργουελ, για το ποια ήταν η άποψη του για την Ελλάδα, το σκαθάρι χαλαρός του απάντησε:
“Δυστυχώς οι κοινωνικές ανισότητες στην Αγγλία είναι τόσο μεγάλες που με πληγώνουν ψυχολογικά. Η Ελλάδα είναι μια υπέροχη χώρα, φανταστικό κλίμα, υπέροχοι άνθρωποι … και γι’ αυτό σκεφτόμαστε σοβαρά να αγοράσουμε ένα μικρό ελληνικό νησί και να δημιουργήσουμε τη δική μας χίπικη κοινότητα όπου θα μπορούσαμε να ζούμε ανενόχλητοι το μισό χρόνο”
3 μήνες πριν την επίσκεψη των Beatles στην Ελλάδα είχε γίνει το πραξικόπημα των Συνταγματαρχών. Η Χούντα, μισούσε οτιδήποτε ξέφευγε από την Ελληνοχριστιανική αισθητική και ηθική, από τις μίνι φούστες που κατάργησε μέχρι τους χίπηδες, που τους θεωρούσαν τοξικοεξαρτημένους και σάτυρους, οπότε η παρουσία των Beatles στη χώρα φάνταζε παράταιρη.
Παρόλα αυτά η κουτοπόνηρη Χούντα αποφάσισε να χρησιμοποιήσει τη δημοφιλία της μπάντας για να προπαγανδίσει τις θέσεις της. Ο ΕΟΤ λοιπόν έψαχνε εναγωνίως να καταφέρει να τους φωτογραφίσει για να χρησιμοποιήσει τις φωτογραφίες υπέρ της δικτατορίας, λέει ο Τσιριγωτάκης.
Προφανώς, οι δικτάτορες δεν είχαν ιδέα, πόσο αντίθετοι σε οτιδήποτε στρατιωτικό ήταν οι Beatles και ότι ο βασικός λόγος που βρίσκονταν στην Ελλάδα ήταν να τριπάρουν με LSD.
Πάνω από πέντε δεκαετίες αργότερα, το επεισόδιο που αναφέρεται στα πρόσφατα δημοσιευμένα απομνημονεύματα του βετεράνου δημοσιογράφου έχει βάλει σε σκέψεις τους μελετητές που μελετούν τους Beatles. Τον περασμένο μήνα το περιοδικό Beatles Studies του Πανεπιστημίου του Λίβερπουλ δημοσίευσε ένα δοκίμιο 8.000 λέξεων με τίτλο “Χρησιμοποιημένοι για προπαγάνδα”: Τα σχέδια των Beatles για τα ελληνικά νησιά και η διεθνής πολιτική. Ο συγγραφέας του, Jonathan Knott, είναι πεπεισμένος, μετά από αρκετά χρόνια έρευνας, ότι ενώ οι μουσικοί επιθυμούσαν διακαώς να αγοράσουν ένα ερημικό μέρος για να ξεφύγουν από την πίεση της αναγνώρισης και της φήμης, οι Έλληνες αξιωματούχοι είχαν εξίσου σκοπό να εκμεταλλευτούν αυτή την επιθυμία για να ενθαρρύνουν τον τουρισμό.
Ενώ βδομάδες πριν έρθει η βρετανική μπάντα στην Ελλάδα, διαδηλωτές διαδήλωναν κατά της Χούντας που είχε εξορίσει ήδη δεκάδες χιλιάδες κομμουνιστές και δημοκρατικούς πολίτες στα ξερονήσια, σε δεξίωση που έκανε σε Βρετανούς το Εμπορικό και Βιομηχανικό επιμελητήριο Αθηνών, αξιωματούχος του, ζητούσε παθιασμένα, από τους Βρετανούς τουρίστες να έρθουν στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με το wikipedia στο λήμμα για τον τεχνικό ήχου των Beatles τον λεγόμενο Magic Alex (Αλέκη Μάρδα):
Οι Beatles είχαν προσπαθήσει το 1964 να αγοράσουν το νησί Trinity Island, (ελληνικά: Αγια Τριάδα), 14 στρεμμάτων (5,7 εκτάρια), στα ανοικτά των ακτών του ελληνικού νησιού της Εύβοιας (που μοιάζει με κιθάρα στο σχήμα), αλλά οι ιδιοκτήτες δεν ενδιαφέρθηκαν για πώληση.Ο Lennon εξακολουθούσε να ενδιαφέρεται για την αγορά ή τη μίσθωση ενός νησιού για να ζήσουν μαζί και το συζήτησε με τους άλλους Beatles στις 19 Ιουλίου 1967. Ο πατέρας του Μάρδα ήταν ταγματάρχης της ελληνικής μυστικής αστυνομίας και ο Μάρδας εξήγησε ότι μέσω αυτού οι Beatles θα είχαν πρόσβαση στις διασυνδέσεις της ελληνικής κυβέρνησης, γεγονός που θα επιτάχυνε την απόκτηση ενός νησιού, επειδή πολλά νησιά είχαν τα κατάλληλα πιστοποιητικά ιδιοκτησίας και υπόκειντο σε κυβερνητικούς περιορισμούς. Στις 22 Ιουλίου 1967, ο Χάρισον και η σύζυγός του Πάτι Μπόιντ, ο Ρίνγκο Σταρ και ο Νιλ Άσπιναλ πέταξαν για την Αθήνα, όπου διανυκτέρευσαν στο σπίτι των γονέων του Μάρδα, μέχρι που ο Λένον, μαζί με τη Σύνθια Λένον και τον γιο τους Τζούλιαν Λένον, τον Μακάρτνεϊ και την Τζέιν Άσερ, τη 16χρονη αδελφή της Πάτι Μπόιντ, Πόλα, τον Μαλ Έβανς και τον Άλιστερ Τέιλορ ξεκίνησαν για την Αθήνα
Το ναυλωμένο γιοτ τους, το MV Arvi, καθυστέρησε στην Κρήτη λόγω κακοκαιρίας, οπότε η παρέα έπρεπε να περιμένει στην Αθήνα για τρεις ημέρες Ο Τέιλορ παραπονέθηκε ότι σε μια εκδρομή σε ένα μικρό ορεινό χωριό, “γυρίσαμε σε μια γωνία του ήσυχου δρόμου μόνο και μόνο για να βρούμε εκατοντάδες φωτογράφους να μας κάνουν κλικ”, κάτι που είχε οργανώσει ο Μάρδας.Ο McCartney είπε αργότερα ότι ενώ έπλεαν γύρω από ελληνικά νησιά, όλοι απλά κάθονταν και έπαιρναν LSD. Τελικά βρήκαν αυτό που αναφέρεται ως το νησί Leslo (32 εκτάρια) 80 στρεμμάτων (αν και κανένα ελληνικό νησί δεν είναι επίσημα γνωστό με αυτό το όνομα). Το νησί είχε ένα μικρό ψαροχώρι, τέσσερις παραλίες και έναν μεγάλο ελαιώνα. Τέσσερα μικρά γειτονικά νησιά το περιέβαλλαν (ένα για κάθε Beatle). Οι Beatles έστειλαν τον Alistair Taylor πίσω στο Λονδίνο για να χειριστεί την αγορά του νησιού. Ο Τέιλορ έλαβε άδεια από την ελληνική κυβέρνηση για την αγορά του νησιού και αγοράστηκαν 90.000 λίρες από τα ειδικά “εξαγωγικά δολάρια” που απαιτούνταν για τη συναλλαγή. Ωστόσο, οι Beatles άλλαξαν γνώμη πριν ολοκληρωθεί η συμφωνία και τα εξαγωγικά δολάρια πουλήθηκαν με κέρδος 11.400 λίρες λίρες λίρες αργότερα, όταν οι συναλλαγματικές ισοτιμίες ανέβηκαν (ένα από τα λίγα κερδοφόρα επιχειρηματικά εγχειρήματα για τους Beatles).
“Φαίνεται πιθανό να εμπλέκονται επίσημοι εκπρόσωποι του τουρισμού και ο Αλέξης Μάρδας“, γράφει ο Knott.
O John Lennon στο Μοναστηράκι
Αργότερα, ο Barry Miles, φίλος του συγκροτήματος και βιογράφος του Paul McCartney, δήλωσε ότι είχε “τρομοκρατηθεί” από τη στάση των Beatles, λέγοντας στον συγγραφέα Peter Doggett στο βιβλίο του There’s a riot going on: Revolutionaries, rock stars and the rise and fall of 60s counter-culture: “Όπως το θυμάμαι, ο Paul ήταν ελαφρώς αμήχανος με όλο αυτό, αλλά ο John δεν ανησυχούσε. Απ‘ όσο μπορώ να καταλάβω, όλο το ταξίδι στην Ελλάδα ήταν απλώς μια ομίχλη από LSD, όμως. Κανείς τους δεν ήξερε πραγματικά πού στο διάολο βρισκόταν”.
Οι ιστορικοί συμφωνούν ότι η παρουσία των Beatles στην Ελλάδα θα θεωρούνταν ευλογία. “Οι συνταγματάρχες αναζητούσαν απελπισμένα από πολύ νωρίς κάποιου είδους νομιμοποίηση από το εξωτερικό”, λέει ο Αλέξανδρος Ναυπλιώτης, του οποίου η εξειδίκευση είναι στην εποχή του καθεστώτος. “Η παρουσία των Beatles στην Ελλάδα εν μέσω της Beatlemania θα αποτελούσε γι’ αυτούς ένα προπαγανδιστικό πραξικόπημα“.
“Αν και η σκέψη ότι οι Beatles παραλίγο να αγοράσουν το δικό τους ιδιωτικό ελληνικό νησί τείνει να ανακαλείται με μια δόση ρομαντισμού και ιδιοτροπίας, το άρθρο [του Knott] αναδεικνύει πραγματικά ότι η διαδικασία κάθε άλλο παρά ήταν”, δήλωσε η Dr Holly Tessler, η οποία είναι συν-εκδότρια του Journal of Beatles Studies.
“Συχνά επηρεασμένοι και μερικές φορές θαμπωμένοι από κάποιους από τους υπαλλήλους της Apple, η παρ’ ολίγον αγορά των Beatles δείχνει τόσο την αφέλεια όσο και την αθωότητά τους, που μερικές φορές εκμεταλλεύονται όσοι ανήκουν στον στενό τους κύκλο”.