Δημήτρης Καβατζικλής
Πολλοί από εμάς έχουν μάθει ότι η επαγγελματική εμπειρία οδηγεί σε αυξημένη αξιοπιστία, ταχεία πρόοδο στην εργασία και αύξηση του εισοδήματος. Η εναλλακτική του «ανοιχτού μυαλού» συνήθως απορρίπτεται ως ανούσια, λέει το cnbc.
Αλλά το μέλλον μπορεί να είναι πολύ διαφορετικό: Το εύρος της προοπτικής και η ικανότητα σύνδεσης των πραγμάτων (που προτείνουν οι γενικευτές) είναι πιθανό να είναι εξίσου σημαντικό με το βάθος της εμπειρίας και την ικανότητα δημιουργίας (που προτείνουν οι ειδικευτές).
Η ταχεία πρόοδος της τεχνολογίας, σε συνδυασμό με την αυξημένη αβεβαιότητα, κάνει την λογική του παρελθόντος όσον αφορά τη καριέρα, αντιπαραγωγική. Ο κόσμος έχει αλλάξει, αλλά η φιλοσοφία μας σχετικά με την ανάπτυξη δεξιοτήτων παραμένει η ίδια.
Η πολυπλοκότητα της σύγχρονης ζωής θέλει τις επαγγελματικές ικανότητες να ευδοκιμούν σε διφορούμενες και κακώς καθορισμένες καταστάσεις, ένα πλαίσιο που δημιουργεί άγχος για τους περισσότερους, επειδή η γενίκευση ήταν πάντα πιο ασφαλής.
Σκεφτείτε για παράδειγμα μερικές από τις λέξεις-κλειδιά που χαρακτήρισαν τις επιχειρηματικότητα τα τελευταία 40 με 50 χρόνια: Βασική ικανότητα, μοναδικές δεξιότητες, εις βάθος εμπειρία. Το κλειδί για την επιτυχία ήταν η ανάπτυξη μιας εξειδίκευσης που θα μας επέτρεπε να ανεβούμε στην επαγγελματική κλίμακα.
Δεν ήταν αρκετό να είσαι γιατρός, έπρεπε να ειδικευτείς περισσότερο, ίσως στην καρδιολογία. Αλλά και πάλι δεν ήταν αρκετό να είσαι καρδιολόγος, έπρεπε να ειδικευτείς κι άλλο, ίσως ως καρδιοχειρουργός. Και αυτό δεν συνέβαινε μόνο στην ιατρική, αλλά σχεδόν σε όλα τα επαγγέλματα. Το μήνυμα ήταν σαφές: Επικεντρωθείτε στην ανάπτυξη μιας τεχνογνωσίας για να ανεβείτε επαγγελματικά και να κερδίσετε περισσότερα χρήματα. Η προσέγγιση αυτή λειτούργησε αρκετά καλά για πολλούς. Πολλοί από τους σημερινούς ηγέτες εξελίχθηκαν μέσω της εξειδίκευσης.
Το μέλλον ανήκει σε αυτούς που έχουν γενικές γνώσεις
Όμως, όπως λένε και τα συμβόλαια αμοιβαίων κεφαλαίων, η προηγούμενη απόδοση δεν αποτελεί εγγύηση για μελλοντικά αποτελέσματα. Ήρθε η ώρα να ξανασκεφτούμε το όποιο πάθος μας εις βάθος. Το εκκρεμές μεταξύ βάθους και πλάτους έχει μετακινηθεί υπέρ του βάθους.
Λέει μια παροιμία: «Γι’ αυτόν που έχει το σφυρί, τα πάντα μοιάζουν με καρφιά». Τι θα γινόταν όμως αν αυτός ο άνθρωπος είχε ένα σφυρί, ένα κατσαβίδι και ένα κλειδί; Θα κοιτούσε αν η επίπεδη κορυφή είχε σχισμή και θα χρησιμοποιούσε το κατσαβίδι. Η απόκτηση και μόνο αυτών των εργαλείων ενθαρρύνει την καλύτερη κατανόηση ενός προβλήματος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η εις βάθος γνώση είναι άχρηστη. Αντιθέτως. Δεν είναι κακό να έχεις το σφυρί, απλά ο κόσμος μας αλλάζει τόσο γρήγορα που όσοι διαθέτουν περισσότερα εργαλεία θα διαχειριστούν καλύτερα την όποια αβεβαιότητα. Για να πετύχεις στο σύγχρονο κόσμο, πρέπει να είσαι ευέλικτος.
Τι σημαίνει να έχεις γενικές γνώσεις
Για αρχή, είναι σημαντικό να κάνεις zoom out και να δώσεις μεγαλύτερη προσοχή στο πλαίσιο με το οποίο λαμβάνεις αποφάσεις.
Διάβασε ολόκληρη την εργασία, όχι μόνο την ενότητα που αφορά στο επάγγελμα σου. Εργάζεσαι στον τομέα του πετρελαίου ή του φυσικού αερίου; Μελετήστε τον τομέα λιανικής. Ασχολείσαι με τα οικονομικά; Διαβάσετε ένα βιβλίο για το μάρκετινγκ. Σκέψου ανοιχτά και πέρα από τα συνηθισμένα.
Όσοι έχουν γενικές γνώσεις έχουν στην διάθεση τους πολλά εργαλεία κι έτσι μπορούν και προσαρμόζονται καλύτερα σε νέες καταστάσεις. Δείτε για παράδειγμα πόσο γρήγορα άλλαξε ο κόσμος με την ανάπτυξη του διαδικτύου. Ο Jeff Bezos δεν ήταν απλός πωλητής, είχε μόλις αρχίσει να ασχολείται με το λιανικό εμπόριο αλλά κατάφερε να προσαρμοστεί γρήγορα για να εκμεταλλευτεί μια τεράστια ευκαιρία.
Επαγγελματική επιτυχία
Πολλές εταιρείες όταν προσλαμβάνουν υπαλλήλους ζητούν πολυλειτουργική εμπειρία. Αυτό είναι απαραίτητο για μεγάλες εταιρείες όπως η Google για παράδειγμα, όπου οι εργαζόμενοι μετακινούνται από ομάδα σε ομάδα και από ρόλο σε ρόλο.
Στην πραγματικότητα, η Lisa Stern Hayes, μια από τους κορυφαίους συνεργάτες της Google, είπε σε συνέντευξη της ότι η εταιρεία αναζητά «επιλυτές προβλημάτων» με γενικές γνωστικές ικανότητες: «Δείτε πόσο γρήγορα εξελίσσεται η Google», είπε. «Αν προσλάβεις κάποιον για να κάνει μια συγκεκριμένη δουλειά, αλλά αργότερα χρειαστεί να κάνουμε αλλαγές, πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι το άτομο αυτό θα μπορέσει να μεταφερθεί σε άλλο πόστο».
Για τους νέους εργαζόμενους, η συμβουλή του καθηγητή είναι να φροντίσουν να αποκτήσουν λειτουργική εμπειρία. Οι αναλυτικές ικανότητες που θα αναπτύξετε θα σας βοηθήσουν να ανταγωνιστείτε εκείνους που είναι επικεντρωμένοι σε δεξιότητες που αφορούν μόνο συγκεκριμένους τομείς.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι το μέλλον θα είναι αβέβαιο. Η ταχεία πρόοδος της τεχνητής νοημοσύνης και της τεχνολογικής καινοτομίας έχουν εμπορευματοποιήσει την πληροφορία. Η ικανότητα δημιουργίας χάνει την αξία της. Η πιο απαραίτητη δεξιότητα για το μέλλον είναι περισσότερο μια προσέγγιση, μια φιλοσοφία και ένας τρόπος σκέψης και είναι σημαντικό να την υιοθετήσετε όσο το δυνατόν συντομότερα.
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ