Βάνα Κράβαρη
Στα χρόνια της αθωότητας, η Χίος για εμένα ήταν ο συνδετικός κρίκος με τις Οινούσσες. Η πόρτα του καλοκαιρινού παραδείσου, το τελευταίο «εμπόδιο» μέχρι να φτάσω στο νησί. Το Οινούσσαι ΙΙΙ ήταν το τελευταίο στάδιο πριν αλλάξω πίστα, όταν ήμουν ακόμα σε ηλικία που δεν είχα κανένα δικαίωμα να σνομπάρω την πατρίδα της μάνας μου και γενικώς τα νησιά του Βορείου Αιγαίου, όπως θα έκανα αργότερα, εξασκώντας το δικαίωμά μου στην αφέλεια. Οι ιστορίες από τη Χίο ήταν τα δικά μου παραμύθια για να φάω «όλο μου το φαΐ». Η ζωή των ναυτικών οικογενειών, το τι σημαίνει να συστήνεσαι ξανά και ξανά και κάθε δυο και τρία χρόνια στον πατέρα σου, το να ξεχνάς το πρόσωπό του, την τρυφερή εκδοχή της φωνής του ή τον τρόπο που εκφράζει τον εκνευρισμό του είναι κάτι το δεδομένο. Το να ξεφτίζει η πατρική οικειότητα είναι η μόνη πραγματικότητα, αφού ο μπαμπάς είναι ναυτικός και «στο σπίτι κάνει κουμάντο η μαμά». Οι τρομακτικές ιστορίες από τη Σφαγή, οι αστικοί μύθοι, τα μασουράκια, ο Άγιος Μηνάς και το Μερσινίδι. το μόνο δεδομένο τσαμπουκάλεμα της γυναικείας φύσης, μόνης μα παντοδύναμης, οι ιστορίες των ασυρματιστριών, ο φόβος του ναυαγίου και η σχεδόν αντανακλαστική αναφορά στον Άγιο Νικόλα Νικόλα, τα Κάτω Φανά και η Αγία Δύναμη, το «χάρισμα« των Καρδαμυλιωτών και η αγριάδα του στοιχειωμένου έπους, είναι για μένα η Χίος. Ωραία η μαστίχα, ευλογημένη η ύπαρξή της, μα η Χίος είναι πολλά παραπάνω από αυτή. Και αυτό είναι κάτι που ίσως δεν θυμόμουν ποτέ αν δεν έπιανα στα χέρια μου το KEOS.
«Ήμουν γονατισμένη πάνω στο κρεβάτι. Οι καρέκλες κάτω, οι γλάστρες κάτω. Έκλαιγα εγώ, έκλαιγε και το παιδί μου. Να φύγουμε; Από πού να φύγουμε; Από πουθενά. Κάποια στιγμή έκανα να δω από το φιλιστρίνι. Βλέποντας μπροστά μου ένα θεόρατο κύμα, το μόνο που ξεστόμισα ήταν: “Παναγιά μου, σώσε μας”.
Είχα κάνει εννιάμιση χρόνια τμηματικά μαζί του σε μπάρκα. Αυτό ήταν το πιο άσχημο ταξίδι μου. Φοβήθηκα για το παιδί μου. Άργησα να ταξιδέψω ξανά μετά από αυτό. Η ζωή της γυναίκας του ναυτικού τότε ήταν πολύ, πολύ δύσκολη. Και για να την καταλάβεις, έπρεπε να πας ένα ταξίδι μαζί του, ένα τρίμηνο το λιγότερο, ώστε να δεις τις δυσκολίες και τους κινδύνους της δουλειάς του».
-Ευγενία, σύζυγος καπτάν Διαμαντή
Το KEOS είναι ένα εκδοτικό project. Μια δημιουργία τριών ατόμων που συμμετέχουν ενεργά σε όλες τις φάσεις, από τη θεματολογία ως την παραγωγή. «Καθένας από εμάς έχει αναλάβει συγκεκριμένα καθήκοντα. Ο Παναγιώτης Κλούβας, αρχιτέκτονας, έχει αναλάβει το γραφιστικό κομμάτι του περιοδικού, φροντίζοντας για την αισθητική και το σχεδιασμό. Η Ρίτα Ντούλη, φωτογράφος, είναι υπεύθυνη για τη συλλογή και τη διαλογή των φωτογραφιών, συμμετέχοντας ενεργά στην παραγωγή του φωτογραφικού υλικού που περιέχεται στα τεύχη. Η Μαρία Γεωργίτση, απόφοιτος του Πανεπιστημίου Αιγαίου, έχει αναλάβει κάποια από τα κείμενα του περιοδικού, συνεισφέροντας με τη δημιουργική της γραφή», μου εξηγούν όταν τους ζητάω να συστηθούν σε κάποιον που δεν έχει πιάσει ποτέ στα χέρια του το έντυπο, μα που κυρίως δεν έχει ποτέ μυρίσει τη Χίο σαν τόπο και σαν concept, χωρίς να τρακάρει στο ιερό κλισέ της μαστίχας.
-Πώς αποφασίσατε να δημιουργήσετε το KEOS; Ποια ήταν η έμπνευση; Πόσο καιρό το ετοιμάζατε όλο αυτό;
Η καταγωγή μας είναι από το νησί της Χίου, ακόμα και αν χρειάστηκε να πάρουμε διαφορετικούς δρόμους στην πορεία της ζωής μας για επαγγελματικούς κυρίως λόγους, η βαθιά αγάπη που έχουμε για τη Χίο πάντα μας ένωνε. Ήταν και είναι ο τόπος συνάντησής μας. Πρώτα αντιληφθήκαμε εμείς οι ίδιοι το πόσο μας εμπνέει ο τόπος μας και έπειτα σκεφτήκαμε να το επικοινωνήσουμε αυτό με τον κάθε επισκέπτη που θα ήθελε να γνωρίζει το νησί της Χίου. Να το δει μέσα από τα δικά μας μάτια. Να το γνωρίσει μέσα από τις ιστορίες που έχουν να πουν οι ντόπιοι. Να το αγαπήσει για την ποικιλομορφία του και φεύγοντας από αυτόν τον τόπο, να θέλει κάποια στιγμή να γυρίσει ξανά. Η ιδέα υπήρχε εδώ και 10 χρόνια όμως αφορμή υπήρξε η περίοδος της καραντίνας όπου ήμασταν όλοι “παγωμένοι”, αδρανείς και όντας ανήσυχα πνεύματα το είδαμε σαν μια ευκαιρία να συμβεί κάτι δημιουργικό πρώτα για εμάς τους ίδιους. Στη συνέχεια βέβαια ήρθε και η αποδοχή και η αγάπη από το ευρύ κοινό. Εξάλλου πάντα έτσι δεν γίνεται, όταν κάτι το αγαπάς και το πιστεύεις, σου ανταποδίδει την ενέργεια αυτή.
-Στα τρία τεύχη ως τώρα, τι μαθήματα έχετε πάρει από το σύμπαν της έκδοσης και του εντύπου;
Στα τρία πρώτα τεύχη του περιοδικού μας, έχουμε μάθει πολλά και συνεχίζουμε να μαθαίνουμε καθημερινά. Πρώτα απ’ όλα, συνειδητοποιήσαμε πόσο σημαντική είναι η δύναμη της ομάδας. Η συνεργασία, η αλληλοϋποστήριξη και η δημιουργικότητα κάθε μέλους της ομάδας μας είναι αυτά που δίνουν ζωή στο περιοδικό μας. Έχουμε επίσης μάθει την αξία του να παραμένουμε αυθεντικοί και ειλικρινείς. Οι αναγνώστες μας εκτιμούν τις γνήσιες, προσωπικές ιστορίες και τις εμπειρίες που μοιραζόμαστε. Αυτή η ειλικρίνεια έχει δημιουργήσει έναν ιδιαίτερο δεσμό μεταξύ εμάς και του κοινού μας, κάτι που μας γεμίζει χαρά.
Μάθαμε επίσης πόσο σημαντικό είναι να παραμένουμε συνδεδεμένοι με την τοπική μας κοινότητα. Οι ιστορίες και τα θέματα που προβάλλουμε προέρχονται από τους ανθρώπους της Χίου και η αλληλεπίδραση μαζί τους μας προσφέρει συνεχή έμπνευση και ενέργεια. Οι συζητήσεις και οι ιδέες τους μας καθοδηγούν και μας βοηθούν να δημιουργούμε περιεχόμενο που πραγματικά έχει αξία για αυτούς. Ένα άλλο σημαντικό μάθημα είναι η ευελιξία. Στην έκδοση, πάντα υπάρχουν απρόβλεπτες καταστάσεις και προκλήσεις. Το να μπορούμε να προσαρμοζόμαστε γρήγορα και να βρίσκουμε λύσεις είναι κάτι που έχουμε μάθει να κάνουμε καλά. Τέλος, κατανοήσαμε την αξία της ποιότητας. Σε μια εποχή όπου οι πληροφορίες είναι τόσο εύκολα διαθέσιμες, το να προσφέρουμε ένα ποιοτικό, καλογραμμένο και καλαίσθητο περιοδικό είναι αυτό που μας ξεχωρίζει. Θέλουμε οι αναγνώστες μας να αισθάνονται ότι κρατούν στα χέρια τους κάτι ιδιαίτερο, κάτι που έχει δημιουργηθεί με φροντίδα και πάθος. Αυτά είναι μερικά από τα μαθήματα που έχουμε πάρει μέχρι τώρα, και ανυπομονούμε να συνεχίσουμε αυτό το ταξίδι, μαθαίνοντας και εξελισσόμενοι μαζί με τους αναγνώστες μας.
-Πώς θα παρουσιάζατε το KEOS σε κάποιον που δεν έχει ιδέα τι ακριβώς είναι;
Το Keos magazine είναι ένα “εκδοτικό project” δηλαδή προσπάθειά μας να δημιουργήσουμε ένα έντυπο καλωσόρισμα στο νησί της Χίου. Ένας τρόπος να μοιραστούμε την ομορφιά της με τους αναγνώστες. Μια απόπειρα να οικοδομήσουμε μια φωτογέφυρα ανάμεσα στους ταξιδιώτες και τον προορισμό τους, με απώτερο σκοπό οι πρώτοι να ενωθούν με τη Μυροβόλο Χίο. Να γνωρίσουν την ποικιλομορφία, την αύρα και τους ανθρώπους της. Είναι ένα έντυπο που επιθυμούμε να λειτουργεί και ως ενθύμιο μιας ζωντανής περιπλάνησης σε ένα νησί με μακραίωνη ιστορία και πολιτισμό. Οι αναγνώστες του KEOS είναι άνθρωποι με ανήσυχο πνεύμα, οι οποίοι αναζητούν την περιπέτεια και την ανακάλυψη. Απολαμβάνουν τα ταξίδια και την εξερεύνηση νέων προορισμών, αναζητώντας πάντα την αυθεντική εμπειρία και τα μυστικά του κάθε τόπου. Εκτιμούν την αισθητική και την ποιότητα. Είναι αυτοί που συλλέγουν μνήμες και εικόνες από κάθε προορισμό.
-Ποια η δική σας σχέση με το νησί της Χίου;
Κάθε φορά που σκεφτόμαστε την Χίο, μας έρχονται στο νου οι μνήμες των καλοκαιριών στις παραλίες, τα αρώματα, οι γεύσεις, τα γλέντια, τα πανηγύρια, οι ιστορίες που ακούσαμε από τους παππούδες και τις γιαγιάδες μας και το πρωινό ξύπνημα για να πάμε μαζί τους στους σκίνους (μαστιχόδεντρα). Και οι 3 μας το έχουμε ζήσει αυτό. Καταλήγουμε ίσως ότι επηρεασμένοι από τις ιστορίες τους θέλουμε να φέρουμε στο προσκήνιο μνήμες και ιστορίες ανθρώπων που έχουν ζήσει στο νησί. Αυτή η σύνδεση μας επιτρέπει να δημιουργήσουμε ένα χώρο που ενώνει το παρελθόν με το παρόν και εμπνέει για το μέλλον.
-Είναι μεγάλο το ρίσκο της έκδοσης ενός εντύπου το 2024; Πόσο μάλλον όταν αφορά κάτι τόσο συγκεκριμένο.
Η έκδοση ενός εντύπου το 2024 αποτελεί πράγματι μια πρόκληση, καθώς ο κόσμος μας βρίσκεται σε μια εποχή όπου οι ψηφιακές πλατφόρμες διαδικτύου κυριαρχούν στον τρόπο με τον οποίο καταναλώνουμε πληροφορίες και τρόπους ψυχαγωγίας. Όταν όμως αγαπάς κάτι τόσο συγκεκριμένο και προσωπικό όπως είναι η κουλτούρα του νησιού, όταν αναζητάς άγνωστες ιστορίες από ανθρώπους της θάλασσας, όταν μαθαίνεις για τα μυστικά της καλλιέργειας της μαστίχας και για την τοπική γαστρονομία που πάει πίσω γενεές και γενεές, τότε οι κίνδυνοι αρχίζουν να φαίνονται μικροί. Είναι σαν να έχεις ένα όνειρο που θέλεις να μοιραστείς με τον κόσμο, να δείξεις την ομορφιά και την πλούσια κληρονομιά του τόπου σου. Και αν και οι προκλήσεις μπορεί να είναι πολλές, η χαρά και η ικανοποίηση που φέρνει το να βλέπεις το έργο σου να παίρνει σάρκα και οστά είναι ανεκτίμητη. Είναι τέτοια η αίσθηση που δεν μπορείς να σταματήσεις να πιστεύεις.
-Στη συλλογική συνείδηση Χίος σημαίνει μαστίχα. Πόσο ανάγκη είχατε να πείτε όλες εκείνες τις ιστορίες που απαρτίζουν τη Χίο ως concept; Τη σχέση της με τη ναυτιλία, όλα όσα σημαίνει αυτή η σχέση στην πράξη για ολόκληρες οικογένειες, τους καλλιτέχνες της, τα χωριά της που ΔΕΝ είναι τα μαστιχοχώρια, κτλ; Νιώσατε αυτό το «κάποιος πρέπει να μιλήσει και για αυτά»;
Ναι, η Χίος είναι πράγματι γνωστή για τη μαστίχα της, ένα μοναδικό προϊόν που έχει γίνει σύμβολο του νησιού. Ωστόσο, η Χίος έχει πολλά περισσότερα να προσφέρει και να αφηγηθεί. Υπάρχει σίγουρα η ανάγκη να αναδειχθούν όλες οι πτυχές που αποτελούν το υφαντό της Χίου ως ένα ολοκληρωμένο concept. Οι οικογένειες που ζουν από τη θάλασσα, οι καλλιτέχνες που βρίσκουν έμπνευση στο τόπο τους, τα παραδοσιακά χωριά που διατηρούν την αυθεντική φύση τους πέρα από την τουριστική προβολή, όλα αυτά αποτελούν σημαντικό μέρος της πλούσιας κληρονομιάς και της ταυτότητας της Χίου. Η σχέση της με τη ναυτιλία είναι βαθιά ριζωμένη στην ιστορία της και έχει διαμορφώσει την κουλτούρα και την οικονομία του νησιού. Η ναυτοσύνη έχει επηρεάσει τη ζωή ολόκληρων οικογενειών, καθιστώντας τη θάλασσα αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς τους. Σύμφωνα με τους καπετάνιους οι γυναίκες τότε ήταν το στήριγμα της οικογένειας, διαχειρίζονταν τα οικονομικά, μεγάλωναν τα παιδιά, πολλά περνούσαν από τα χέρια τους.
Νιώσαμε ότι κάποιος πρέπει να μιλήσει και για αυτά. Είναι σημαντικό να αναδειχθούν όλες οι πτυχές που συνθέτουν την ταυτότητα της Χίου. Μόνο έτσι μπορούμε να κατανοήσουμε πλήρως το νησί και την αξία του, και να εκτιμήσουμε την πολυπλοκότητα και την ποικιλομορφία του. Η αφήγηση αυτών των ιστοριών βοηθά να διατηρηθεί και να προωθηθεί η πολιτιστική κληρονομιά του νησιού, και να δημιουργηθεί μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τους επισκέπτες αλλά και τους κατοίκους.
-Υπάρχει κάποιο τεύχος και κάποιο συγκεκριμένο θέμα που έχετε ξεχωρίσει; Που σας κάνει περήφανους που το εντάξατε στο KEOS;
Ένα από τα τεύχη που μας γεμίζει με ιδιαίτερα δυνατά συναισθήματα είναι το τρίτο τεύχος του περιοδικού με τίτλο ‘Unknown Oceanic Stories’, το οποίο είναι αφιερωμένο στην ναυτική παράδοση. Μέσα από αυτό το τεύχος, είχαμε την τιμή να συναντήσουμε, να φωτογραφίσουμε και να ακούσουμε τις ιστορίες ανθρώπων που έζησαν στη θάλασσα. Από καπετάνιους μέχρι ασυρματιστές που μας άνοιξαν τις καρδιές τους, μας καλωσόρισαν στα σπίτια τους και μοιράστηκαν μαζί μας μοναδικές ιστορίες. Αυτές οι ιστορίες δεν είχαν ποτέ πριν δημοσιευτεί, και η ευκαιρία να τις καταγράψουμε στο KEOS είναι κάτι που μας γεμίζει με συναισθήματα θαυμασμού και ευγνωμοσύνης. Αυτός είναι και ο λόγος που παρά τις δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίζει η έκδοση εντύπου η αλήθεια και η αυθεντικότητα αυτών των ιστοριών μας υπενθυμίζουν γιατί αγαπάμε τόσο πολύ το έργο μας και μας εμπνέουν να συνεχίσουμε να μοιραζόμαστε και να δίνουμε φωνή σε αυτούς που έχουν κάτι το μοναδικό να πουν.
-Και τελικά τι είναι η Χίος; Από τι υλικά είναι φτιαγμένο αυτό το νησί; Τι δεν ξέρει ο πολύς κόσμος για τη Χίο και τους ανθρώπους της;
Η Χίος είναι πολλά περισσότερα από ένα απλό νησί. Είναι ένας κόσμος γεμάτος πολυπολιτισμικές εμπειρίες, πλούσια ιστορία και εκπληκτική φυσική ομορφιά. Τα υλικά από τα οποία αποτελείται αυτό το νησί είναι οι ιστορίες και οι εμπειρίες των ανθρώπων της, οι παραδόσεις που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά και φυσικά, η γαστρονομία που αποτελεί ένα ακόμα σημαντικό κομμάτι της ταυτότητας της Χίου και η αγάπη για τη θάλασσα και τη φύση.
Αν και πολλοί γνωρίζουν τη Χίο για τη μαστίχα της, λίγοι γνωρίζουν την πολυπλοκότητα και την ποικιλία των πραγμάτων που προσφέρει. Δεν γνωρίζουν την πλούσια ναυτική της ιστορία και τη σημασία της στη διαμόρφωση του νησιωτικού χαρακτήρα της. Επίσης, λίγοι γνωρίζουν την παράδοση και τον πολιτισμό των παραδοσιακών χωριών που αναδεικνύουν μια διαφορετική πλευρά του νησιού. Η Χίος είναι γνωστή για τις νοστιμιές της, τις παραδοσιακές συνταγές και τα εκλεκτά τοπικά προϊόντα που προσφέρει. Από τα κλασικά εδέσματα όπως τα γιαπράκια (ντολμαδάκια) μέχρι τα αυθεντικά γλυκά όπως τα μασουράκια και το γλυκό του κουταλιού τριαντάφυλλο. Οι γεύσεις είναι αυθεντικές και γεμάτες αρώματα που ταξιδεύουν τον επισκέπτη στον κόσμο της νησιωτικής κουζίνας. Γι’ αυτόν τον λόγο, είναι σημαντικό να μάθουμε και να μοιραστούμε τις διάφορες διαστάσεις και πλούτο της Χίου, ώστε να κατανοήσουμε πλήρως τον πολιτισμό και την ταυτότητά της.
View this post on Instagram
-Πού στοχεύετε να φτάσει το KEOS;
Το KEOS στοχεύει να γίνει ένας φορέας που θα αναδεικνύει και θα προβάλλει την πολυπολιτισμική κληρονομιά, τη φυσική ομορφιά και τις ιστορικές πτυχές της Χίου. Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε ένα έντυπο ανάμνηση που θα εμπνέει τους αναγνώστες να ανακαλύπτουν την Χίο με μια νέα και φρέσκια ματιά, να ενθαρρύνει την τοπική κοινότητα να μοιραστεί τις ιστορίες της και να προάγει την κουλτούρα και την τέχνη του νησιού σε διεθνές επίπεδο.
Συνεπώς, θα θέλαμε να προσθέσουμε ότι επιθυμούμε να αναδείξουμε όχι μόνο την Χίο, αλλά και άλλα όμορφα νησιά του βορείου Αιγαίου μέσω του KEOS. Θέλουμε να προβάλλουμε τη μοναδικότητα και την πολυμορφία της κάθε περιοχής, προσφέροντας ένα πλήρες και εμπνευσμένο παράθυρο στον κόσμο. Με αυτόν τον τρόπο, ελπίζουμε να δημιουργήσουμε μια δικτύωση των νησιών του βορείου Αιγαίου, προάγοντας την τουριστική ανάπτυξη και την πολιτιστική ανταλλαγή μεταξύ τους.
_____
Μπορείτε να βρείτε το KEOS σε Instagram, Facebook και στο keosmagazine.com