Δημήτρης Καβατζικλής
Παρόλο που οι όροι «πολιτιστική αποκατάσταση» και «επαναπατρισμός» μπορεί για κάποιους να φαίνονται ως μόδα της εποχής, οι αρχές της Νέας Υόρκης απέδειξαν ότι λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τους την επιστροφή πολιτιστικών θησαυρών. Το Γραφείο της Εισαγγελίας του Μανχάταν ανακοίνωσε δύο ξεχωριστές υποθέσεις επαναπατρισμού αρχαιοτήτων, ενώ και το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης αποκάλυψε ότι θα επιστρέψει ένα αντικείμενο μετά από έρευνα για την προέλευση του, αναφέρει το mymodernmet.
Τα αντικείμενα που επιστρέφονται στην Ελλάδα ανέρχονται σε 11 και η συνολική τους αξία εκτιμάται σε 1 εκατομμύριο δολάρια. Ανάμεσά τους βρίσκονται ένας κανθάρος του 4ου αιώνα π.Χ. με διονυσιακή παράσταση, ένα άγαλμα της μυθικής ηρωίδας Αταλάντης, ένα αναθηματικό ειδώλιο (1300-1200 π.Χ.), καθώς και ένα μαρμάρινο ταφικό ανάγλυφο του 4ου-3ου αιώνα π.Χ.
Οι αρχαιότητες που επιστρέφονται στην Ιταλία, συνολικής αξίας 1,2 εκατομμυρίων δολαρίων συνδέονται με γνωστούς αρχαιοκαπήλους. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν μια χάλκινη φιάλη του 4ου αιώνα π.Χ., ένας απολλώνιος κρατήρας με λαβές (320-310 π.Χ.), καθώς και μια πήλινη κύλιξ του 6ου αιώνα π.Χ.
Σύμφωνα με το Γραφείο της Εισαγγελίας, η χάλκινη φιάλη είχε εξαχθεί παράνομα από την Ιταλία από τον γνωστό αρχαιοκάπηλο Gianfranco Becchina και στη συνέχεια πουλήθηκε από τον έμπορο αρχαιοτήτων Mathias Komor προτού κατασχεθεί από τη Μονάδα Καταπολέμησης Αρχαιοκαπηλίας (ATU).
Ο απολλώνιος κρατήρας, που χρησιμοποιούνταν για την ανάμειξη κρασιού και νερού, προέρχεται από τη νότια Ιταλία και πιστεύεται ότι διακινήθηκε παράνομα από τον Edoardo Almagià πριν από το 1987. Το αντικείμενο κατασχέθηκε από ιδιωτική συλλογή φέτος. Ο Almagià έχει κατηγορηθεί για τη συμμετοχή του σε υποθέσεις αρχαιοκαπηλίας.
Η πήλινη κύλιξ είχε ανασκαφεί παράνομα στη δεκαετία του 1960 από τον ετρουσκικό αρχαιολογικό χώρο του Vulci και διακινήθηκε λαθραία από τον έμπορο Robert Hecht. Το 2017, αποκτήθηκε από το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης μέχρι που κατασχέθηκε από την ATU.
Το Met ανακοίνωσε επίσης την επιστροφή ενός αντικειμένου από τη δική του συλλογή μετά από εσωτερική έρευνα. Πρόκειται για μια χάλκινη κεφαλή του 7ου αιώνα π.Χ., που ανακαλύφθηκε στην Ολυμπία το 1914 και θεωρείται ότι αφαιρέθηκε από το Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας τη δεκαετία του 1930. Το αντικείμενο κατέληξε στις ΗΠΑ και δωρίστηκε στο μουσείο από πρώην επίτροπό του.
Παρόλο που ο δρόμος για την πλήρη αποκατάσταση και επαναπατρισμό των πολιτιστικών θησαυρών είναι ακόμη μακρύς, η επιστροφή αυτών των αντικειμένων στην Ελλάδα και την Ιταλία αποτελεί ένα θετικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση.
