Βάνα Κράβαρη
Μπορείς να κάνεις κάτι ευλογημένα «βρώμικο» αν θες μια νέα, φεμινιστική αφήγηση να χαράξει βαθιά το υποσυνείδητο των δεκτών της: να τη συνδυάσεις με τη θηλυκότητα σε προχωρημένη ηλικία. Με γυναίκες που έχουν κλείσει τα 70 και χαμογελούν στον φακό, λες και μέσα στις ρυτίδες τους, γύρω από τα χείλη τους, στην άκρη του ματιού τους, κρύβεται όλα όσα δεν κατάφεραν να μετατρέψουν σε λέξεις τα χρόνια που περπάτησαν τον κόσμο σαν θηλυκά. Είναι λες και μια 18χρονη με τη σιγουριά της νεότητας και τα δικά της δεδομένα να λέει στη γιαγιά της που φτιάχνει ακούραστα (ή και όχι) σπανακόπιτα πως είναι «θύμα της πατριαρχίας». Δαιμόνιο, ελαφρώς αστείο, βαθιά θλιβερό. Κάπως έτσι λειτούργησε το video wall στην performance «The Land of Wanting More» στο ΠΛΥΦΑ την περασμένη Τετάρτη.
The Land of Wanting More | Trailer
𝗧𝗵𝗲 𝗟𝗮𝗻𝗱 𝗼𝗳 𝗪𝗮𝗻𝘁𝗶𝗻𝗴 𝗠𝗼𝗿𝗲 μία έρευνα πάνω στην απενοχοποίηση της γυναικείας σεξουαλικότητας Η έκφραση της σεξουαλικότητας αποτελεί μια από τις βασικές διαστάσεις της προσωπικότητας του ανθρώπου. Η εικόνα, την οποία αποκτά κανείς για το σώμα του, έχει άμεση σύνδεση με τη σεξουαλική του ταυτότητα και συνεπώς με την αυτοεκτίμηση του καθενός.
«Το βίντεο ήθελα να λειτουργεί σαν ένας επιπλέον συμπαίκτης, που να αποτυπώνει τη γλυκύτητα, την τρυφερότητα και την πολυπλοκότητα της γυναικείας φύσης, μέσα από τις υπέροχες γυναίκες που με τόση γενναιοδωρία έδωσαν το πρόσωπο, το σώμα και την καθημερινότητά τους», μου λέει η Μαριάννα Ράντου, η οποία έγραψε και παρουσίασε έναν messy μονόλογο που κατάφερε να κάνει το κοινό να γελάσει και να κρατήσει την ανάσα του και μετά να ξαναγελάσει και τελικά να συγκινηθεί μέσα σε 50 μόλις λεπτά. Στο βίντεο γυναίκες κάθε ηλικίας και κάθε αισθητικού μετεριζιού χάρισαν το χαμόγελο, το σώμα, τις στιγμές τους, θυμίζοντάς μας πως όταν μιλάμε για τη «γυναίκα» δεν μιλάμε για ένα concept απλώς, δεν μιλάμε για ένα άγριο θηρίο που ήρθε για ακόμα μια φορά να διεκδικήσει τα δικαιώματά του (συχνά δυστυχώς και τη ζωή του), αλλά για τις αδερφές, τις φίλες, τις μαμάδες και τις γιαγιάδες μας.
«Ο μονόλογος έχει πολλά δικά μου στοιχεία, τόσο όμορφα όσο και σκληρά -δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς. Οι εμπειρίες μου και οι εμπειρίες των γυναικών γύρω μου με ενέπνευσαν. Ήθελα από το πρώτο κιόλας βήμα να μετατρέψω κάτι σκοτεινό σε κάτι θα μας φέρει κοντά, θα μας ενώσει, μια φωνή που λέει “δεν είσαι μόνη”. Ξεκίνησε σαν μια ιδέα ύστερα από ένα προσωπικό τραυματικό γεγονός και πήρε μορφή μέσα από συζητήσεις, ιστορίες και εμπειρίες από τις γυναίκες της ζωής μου», εξηγεί η Μαριάννα, κάνοντάς με να καταλάβω πως το «Land of Wanting More», στο τέλος της μέρας, «είναι μια γη που δεν ανήκει μόνο σε μια γυναίκα, αλλά σε όλες μας. είναι εκεί που ανακαλύπτουμε τι θέλουμε, ελεύθερα, χωρίς να νιώθουμε την ανάγκη να απολογηθούμε. Είναι ένας χώρος όπου όλα τα “θέλω” μας έχουν σημασία και αξία, χωρίς ντροπή και ενοχές. Όπου ζούμε περισσότερο αληθινά και αναπνέουμε πιο καθαρά».
Όταν ζούμε αληθινά και ελεύθερα και απολαμβάνουμε το σώμα και την καύλα μας είμαστε δημιουργικές και ολοκληρωμένες.
Ο έρωτας που μετατρέπεται σε φυλακή και καταπίεση, το love bombing που μετουσιώνεται σε βία, η αγάπη που ποτέ δεν αποκτά τον ελευθεριακό της χαρακτήρα για να αναπτυχθεί όπως της αξίζει, η καταπιεσμένη γυναικεία σεξουαλικότητα και τα κοινωνικά “πρέπει” που βαραίνουν τους ώμους των γυναικών λες και δεν γίνεται αλλιώς, είναι μόλις μερικές από τις θεματικές πάνω από τις οποίες ακροβατεί η Μαριάννα κατά τη διάρκεια αυτών των 50 λεπτών. «Το να μιλάς για τη γυναικεία σεξουαλικότητα και το τι σε καυλώνει είναι σαν να κλάνεις σε ένα επαγγελματικό meeting», λέει σε ένα σημείο του performance, μόνο για να καταλήξει μετά από λίγο να χρησιμοποιεί το πιο ταιριαστό στον γυναικείο πόθο ρήμα της ελληνικής γλώσσας: πεινάω. Ναι, οι γυναίκες πεινάνε. Πεινάνε πολύ. Σχεδόν θέλουν να φάνε το αντικείμενο του πόθου τους σαδιστικά και βίαια. Κι όμως, η κοινωνία κοιμάται με την ονείρωξη ενός θηλυκού σεξουαλικού μεν, σεμνού δε.
«Ο κόσμος γίνεται φτωχότερος και πιο συρρικνωμένος όταν ο γυναικείος ερωτισμός καταπιέζεται. Η ελευθερία της γυναίκας δεν είναι απειλή, είναι πλούτος. Όταν ζούμε αληθινά και ελεύθερα και απολαμβάνουμε το σώμα και την καύλα μας είμαστε δημιουργικές και ολοκληρωμένες. Το να κρύβεις την επιθυμία είναι σαν να κρατάς την αναπνοή σου: σταματά τη ροή της ζωής σου», αναφέρει η Μαριάννα. Κι αν μια γυναίκα φτάσει στη συνειδητοποίηση ότι δεν χρωστάει τίποτα και σε κανέναν; «Τότε είναι αυτόματα εγωίστρια, άκαρδη και επικίνδυνη», με προλαβαίνει η Μαριάννα.
Για να μην το ξεχάσω, άλλη μια συμπαίκτρια της Μαριάννας on stage -εκτός του βίντεο- είναι μια εκπληκτική μουσικός, η Shushan Kerovpyan, «ένα μαγικό πλάσμα από την Αρμενία, μεγαλωμένη στη Γαλλία, που μπήκε στη ζωή μου εντελώς τυχαία και κατάφερε να δώσει χρώμα σε όλα όσα σκεφτόμουν, χωρίς να ξέρω πώς να τα εκφράσω. Δεν θα μπορούσα να φανταστώ καλύτερο άτομο για αυτό».
Ένας λόγος για τον οποίο δίσταζα να παρακολουθήσω την performance ήταν το trigger warning της. Ναι, περιέχει αναφορά σε βιασμό και αυτό είναι ένα trigger warning που συχνά δεν αφορά αποκλειστικά τις επιζώσες. Πρόκειται για ένα τραύμα συλλογικό. Πρόσφατα, έχοντας αυτή τη συζήτηση, ήρθα αντιμέτωπη με την κλισέ θεωρία πως η όλη φάση με τα tw έχει φτάσει σε μια υπερβολή. Ξέρετε πώς οι γυναίκες μετουσιωνόμαστε σε χιονονιφάδες σε κάποια μυαλά, όταν ο μυς της ενσυναίσθησης έχει ατροφήσει. «Για εμένα έχει μεγάλη σημασία [το trigger warning]», τονίζει η Μαριάννα Ράντου. «Είναι εκεί για να προστατεύσει όσες μπορεί να έχουν παρόμοιες εμπειρίες και ίσως να μην είναι έτοιμες να τις ξαναβιώσουν. Δεν είναι τρόπος για να αποφύγουμε δύσκολες συζητήσεις· είναι η επιλογή να δείξουμε ευαισθησία, και αυτό είναι κάτι που πρέπει να υπάρχει σε κάθε μορφή τέχνης. Καμία δεν θα έπρεπε να πιέζεται να αντιμετωπίσει κάτι επώδυνο αν δεν είναι έτοιμη και σίγουρη γι’ αυτό.
Ρωτάω τη Μαριάννα ποιο ήταν το ωραιότερο σχόλιο που άκουσε στο τέλος της performance της την Τετάρτη. «Το ωραιότερο ήταν όταν μια μεγαλύτερη σε ηλικία γυναίκα μου είπε “ήταν σαν να άκουσα για πρώτη φορά αυτό που ένιωθα. Ότι είναι εντάξει να πεις επιτέλους όχι και ο κόσμος δεν θα καταρρεύσει”. Ένιωσα ότι είχαμε φτάσει εκεί που έπρεπε. Αν αυτό που λέω αγγίξει κάποια καρδιά, τότε ξέρω πως αξίζει τον κόπο».
INFO
Land of Wanting More
Κάθε Τετάρτη από 13 Νοεμβρίου έως 4 Δεκεμβρίου
ΠΛΥΦΑ – Κτήριο 7Γ
Εισιτήρια στο more.com
