Με απλά λόγια: Τι έγινε στ’ αλήθεια με το δημοψήφισμα της ΠΓΔΜ (και τι θα γίνει από δω και πέρα;)

Λίγες μόνο ώρες μετά το δημοψήφισμα που πραγματοποιήθηκε στη γειτονική χώρα των Σκοπίων, οι εκτιμήσεις για τις επόμενες κινήσεις του πρωθυπουργού βρίσκονται στο επίκεντρο των πολιτικών αναλύσεων. Το αποτέλεσμα δε βοηθάει τον Ζόραν Ζάεφ να προχωρήσει μπροστά, με το σενάριο των πρόωρων εκλογών να απέχει ελάχιστα βήματα προτού γίνει πραγματικότητα. Ποια θα είναι τα επόμενα βήματα και τί πρόκειται να συμβεί; Ας τα δούμε όλα με τη σειρά.

Τι συμπεριλάμβανε το δημοψήφισμα;

Στο συγκεκριμένο δημοψήφισμα οι πολίτες της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας κλήθηκαν να εγκρίνουν ή να απορρίψουν τη συμφωνία για την επίλυση του θέματος του ονόματος, η οποία είχε υπογραφεί στις 17 Ιουνίου του 2018, στις Πρέσπες, από τους υπουργούς Εξωτερικών της Ελλάδας Νίκο Κοτζιά και της ΠΓΔΜ, Νικολά Ντιμιτρόφ, παρουσία φυσικά και των πρωθυπουργών των δύο χωρών. Συγκεκριμένα το ερώτημα ανέφερε:

Είστε υπέρ της ένταξης της χώρας στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ, αποδεχόμενοι τη συμφωνία μεταξύ της Δημοκρατίας της Μακεδονίας και της Ελλάδας;

Τα αποτελέσματα

Μετά την καταμέτρηση των ψήφων του δημοψηφίσματος στην πΓΔΜ, η κρατική επιτροπή εκλογών (SEC) ανακοίνωσε τα τελικά αποτελέσματα. Συνολικά ψήφισαν 666.743 με τη συμμετοχή να αγγίζει μόλις το 36,91%. «Ναι» ψήφισε το 91,46% ή 609.813 άνθρωποι ενώ 5,66% (37.700) ψήφισαν «Όχι». Άκυρα ήταν 19.221 ψηφοδέλτια -κάτι που υπολογίζεται ως το 2,89% του συνόλου. Μάλιστα, ο πρόεδρος της κρατικής επιτροπής εκλογών ανακοίνωσε ότι δεν μπορεί να υιοθετήσει το αποτέλεσμα, καθώς η συμμετοχή δεν άγγιξε το 50% ώστε το δημοψήφισμα να θεωρηθεί νόμιμο.

Οι επόμενες κινήσεις

Καταρχάς πρέπει να πούμε ότι το δημοψήφισμα δεν ήταν νομικά δεσμευτικό. Παρ’ όλα αυτά η κυβέρνηση του Ζάεφ βασιζόταν στην επιτυχία του, ώστε να προχωρήσει στις συνταγματικές αλλαγές με έναν πολύ δυνατό άσο στο μανίκι του. Η πρώτη αντίδραση του πρωθυπουργό των Σκοπίων ήταν να διαμηνύσει προς κάθε κατεύθυνση ότι δεν παραιτείται και πώς θα φέρει την την ψηφοφορία στο κοινοβούλιο. Πλέον όμως οι πολέμιοι της Συμφωνίας των Πρεσπών θα μπορούν στηριζόμενοι στο αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος να την καταψηφίσουν ευκολότερα. Αλλά ας μιλήσουμε καλύτερα με αριθμούς.

Οι εθνικιστές της αντιπολίτευσης διατηρούν τις 49 από τις συνολικά 120 έδρες της βουλής των Σκοπίων, αρκετές δηλαδή για να μπλοκάρουν την απαραίτητη πλειοψηφία των δυο τρίτων που απαιτείται για την αναθεώρηση του Συντάγματος.  Η συμφωνία των Πρεσπών κυρώθηκε από 69 βουλευτές στις 120μελή βουλή. Επομένως η κυβέρνηση Ζάεφ υπολείπεται κατά 11 βουλευτές του απαιτούμενου αριθμού για τη συνταγματική αναθεώρηση. Αξίζει να αναφερθεί επίσης ότι ο πρωθυπουργός των Σκοπίων δεσμεύτηκε για προκήρυξη πρόωρων εκλογών στην περίπτωση μη έγκρισης της συμφωνίας από το κοινοβούλιο κάτι που θα έχει ως συνέπεια την επιμήκυνση του χρονικού διαστήματος ολοκληρώσεως της διαδικασίας που προβλέπεται στη συμφωνία των Πρεσπών.

Γιατί πιέζει ο χρόνος;

Μετά τις εκλογές, σε περίπτωση παραίτησης του Ζάεφ, θα χρειασθεί αρκετός χρόνος για να σχηματισθεί νέα κυβέρνηση ειδικά με πρόεδρο τον Ιβανώφ, ο οποίος προέρχεται από το συντηρητικό ΒΜΡΟ. Σε περίπτωση που υπάρξει νέα κυβέρνηση όμως θα πρέπει να συμπληρωθεί και η απαιτούμενη πλειοψηφία των 2/3 για τη συνταγματική αναθεώρηση. Όπως όμως ρητώς ορίζει η συμφωνία των Πρεσπών στο άρθρο 1, παρ. 4, η πΓΔΜ «θα ολοκληρώσει in toto (εξ ολοκλήρου – συνολικά) τις συνταγματικές τροποποιήσεις μέχρι το τέλος του 2018», κάτι που σημαίνει ότι εάν ξεπεραστεί αυτό το χρονικό όριο, η Ελλάδα θα έχει τη δυνατότητα να καταγγείλει τη συμφωνία.