Ευθύμης Κάλφας
Παγκόσμια αναταραχή προκαλεί στη Βρετανία η κατάρρευση της «Carillion», της 2ης μεγαλύτερης κατασκευαστικής εταιρίας της χώρας, καθώς οι τράπεζες αρνήθηκαν να της χορηγήσουν περαιτέρω οικονομική στήριξη. Τι σημαίνει όμως, πρακτικά, αυτό για τους 43.000 εργαζόμενους της σε ολόκληρο τον κόσμο;
Ας τα πάρουμε τα πράγματα από την αρχή
Η Carillion Α.Ε είναι μια Βρετανική πολυεθνική εταιρεία διαχείρισης εγκαταστάσεων και κατασκευαστικών υπηρεσιών με έδρα το Wolverhampton, στο Ηνωμένο Βασίλειο. Δημιουργήθηκε τον Ιούλιο του 1999 από τη διάσπαση του ομίλου Tarmac, ο οποίος είχε ιδρυθεί το 1903. Το νέο σχήμα περιλάμβανε την εταιρεία δομικών υλικών Tarmac και μια εταιρεία που εστίασε στις υπηρεσίες υποστήριξης και στις κατασκευαστικές υπηρεσίες, την Carillion.
Εξαγορές και έργα
Η εταιρεία απασχολεί 43.000 ανθρώπους για την παροχή υπηρεσιών στην άμυνα, την εκπαίδευση, την υγεία και τις μεταφορές. ‘Ολα αυτά τα χρόνια είχε αναλάβει μεγάλα δημόσια έργα τα οποία, όπως ανακοινώθηκε στα συμβόλαιά της, θα τα αναλάβουν άλλες κατασκευαστικές αλλά και το ίδιο το δημόσιο. Μεταξύ των εν’ ενεργεία συμβολαίων της είναι το νέο σιδηροδρομικό δίκτυο της Βρετανίας, η κατασκευή φυλακών και η συντήρηση σχολικών κτιρίων.
Πάντως από το 1999, η Carillion είχε προχωρήσει στην εξαγορά γνωστών εταιρειών όπως η Mowlem (εξαγοράστηκε το 2006), η Alfred McAlpine (το 2008), η Vanbots (το 2008) και η Eaga (το 2011). Έχει εμπλακεί στην ανάπτυξη μεγάλων έργων όπως η Βασιλική Όπερα του Λονδίνου, η Σήραγγα της Μάγχης, η Πινακοθήκη Μοντέρνας Τέχνης Τέιτ και η Βιβλιοθήκη του Μπέρμιγχαμ. Η Carillion βρίσκεται επίσης πίσω από τη δημιουργία εμβληματικών κτιρίων στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων του κοινοβουλίου του Ομάν και του εντυπωσιακού ξενοδοχείου Yas Viceroy στο Αμπου Ντάμπι.
Ποιοι πιστωτές έχουν προτεραιότητα;
Όποιος κατέχει μετοχικό κεφάλαιο βρίσκεται ήδη στο τέλος του καταλόγου των πιστωτών. Είναι γνωστό εξάλλου ότι σε μια χρεοκοπημένη επιχείρηση οι ομολογιούχοι προηγούνται πάντα από τους μετόχους στην ουρά για χρήματα. Ποιοι είναι στην κορυφή του καταλόγου; Μα φυσικά οι εξασφαλισμένοι πιστωτές, δηλαδή οι τράπεζες και άλλοι δανειστές. Τα χρήματα που αντλούνται από την εκκαθάριση των περιουσιακών στοιχείων μιας πτωχευμένης εταιρείας πηγαίνουν πάντα προς αποπληρωμή όλων των εκκρεμών χρεών. Σε περιπτώσεις όπως της Carillion, όπου το χρέος είναι τόσο υψηλό, οι μέτοχοι σπάνια παίρνουν χρήματα πίσω. Τα πιο πρόσφατα οικονομικά αποτελέσματα της Carillion (για το εξάμηνο έως τις 30 Ιουνίου 2017) δείχνουν περιουσιακά στοιχεία ύψους £ 138,2 εκατ.
Ποιες κινήσεις πρόκειται να κάνει η κυβέρνηση;
Η κυβέρνηση αναφέρει ότι θα συνεχίσει να παρέχει την απαραίτητη χρηματοδότηση για τη διατήρηση των δημοσίων υπηρεσιών που πραγματοποιούνται από το προσωπικό της Carillion. Ποια έργα όμως είχε αναλάβει η χρεοκοπημένη εταιρεία;
Η Carillon παρείχε υπηρεσίες προς τη Εθνικό Σύστημα Υγείας της Αγγλίας καθώς και υπηρεσίες διαχείρισης εγκαταστάσεων σε 50 φυλακές και 245 σχολεία. Σύμφωνα με σημερινή δήλωση της Κυβέρνησης, οι συντάξεις των υπαλλήλων της εταιρείας, που ήδη δίνονταν, θα συνεχίσουν να καταβάλλονται κανονικά.
Ο Υπουργός της κυβέρνησης David Lidington δήλωσε:
Από τότε που άρχισαν οι προειδοποιήσεις για την Carillion, για πρώτη φορά τον Ιούλιο, η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά την κατάσταση και βρίσκεται σε εποικοδομητική συζήτηση μαζί της, ενώ προσπάθησε να υποχρηματοδοτήσει την επιχείρηση. Ελπίζαμε ότι θα μπορούσε να βρεθεί λύση με την εφαρμογή ισχυρών σχεδίων έκτακτης ανάγκης για κάθε ενδεχόμενο. Φυσικά είναι απογοητευτικό το γεγονός ότι η Carillion έχει πτωχεύσει, αλλά η πρωταρχική μας ευθύνη ήταν πάντα να διατηρούμε τις βασικές δημόσιες υπηρεσίες μας ασφαλείς.
Πώς έφτασε στην πτώχευση;
Εταιρείες όπως η Carillion πρέπει να κρατήσουν τα έργα μέσα στο όριο του προϋπολογισμού αλλά και να συνεχίσουν να κερδίζουν νέες συμβάσεις. Όταν ένα από αυτά τα δυο αποτύχει, τότε ξεκινάνε τα προβλήματα. Η εταιρία τον Ιούλιο του 2017 είχε σοκάρει την αγορά με μια μαζική προειδοποίηση κέρδους, ανεβάζοντας την αξία της κατά £ 845εκ. Ακολούθησαν δύο ακόμη προειδοποιήσεις κέρδους και τότε ήταν που η εταιρεία παραδέχτηκε ότι χρειάστηκε μετρητά για να μην παραβιάσει τους όρους των τραπεζικών δανείων της.
Έχοντας χρέη ύψους £ 900 εκατομμυρίων, προσπάθησε να οργανώσει μια εισφορά μετρητών ύψους £ 300 εκατομμυρίων. Ωστόσο, οι δανειστές δεν θα παρείχαν τα μετρητά αυτά χωρίς κρατικές εγγυήσεις. Σύμφωνα πάντως με δημοσίευμα της ισπανικής εφημερίδας Expansion, η εκκαθάριση της Carillion θα πλήξει την ισπανική Banco Santander, καθώς το υποκατάστημά της στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι ένας από τους κύριους πιστωτές της εταιρείας.