Βάνα Κράβαρη
Τέλη Ιουλίου, ταράτσα ΕΜΣΤ. Φλερτάρω ένα τζιν σόδα στο party της LiFO και ξεφυλλίζω Δημήτρη Παπαϊωάννου. Το τεύχος που δημιούργησε για τη LiFO, κάνοντας ένα flash back στο 2004, την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας, τον καιρό που ένιωθε just a guy που έχει την ευκαιρία της ζωής του. Αλλάζοντας σελίδες, με τις εικόνες να περνούν μπροστά από τα μάτια μου κάπως γρήγορα η σκέψη μου χάθηκε, ασυνείδητα, σε μια προσπάθεια του εγκεφάλου μου να μετατρέψει μια από αυτές σε memes. Ώπα, ώπα. Μισό λεπτό. Πότε το ζήτησα αυτό από το χαωμένο μου μυαλό; Πότε σκέφτηκα συνειδητά «αυτό θα μπορούσε να είναι meme;». Εν τω μεταξύ, χωρίς παρεξήγηση, δεν θα μπορούσε. Δεν είχε καμία ελπίδα κάποιο από αυτά τα clicks να μετατραπεί σε meme. Και αυτό είναι καλό. Πολύ καλό. Επίσης, δεν το ζήτησα. Δεν θα είχε νόημα.
«Να σου πω δεν θα καταλάβεις;», ρώτησα τον Βασίλη που ήταν δίπλα μου εκείνη τη στιγμή. «Το ίντερνετ με έχει γαμήσει». Για εμένα, σε ένα υποσυνείδητο επίπεδο, κάθε προσλαμβάνουσα, κάθε εικόνα, κάθε φωτογραφία και πίνακας μετατρέπονταν αυτομάτως σε μια πρώτη βάση για ένα meme. Ένα πρώτο βήμα για μια σαρκαστική μεταφορά της πραγματικότητας. Σε μια meta-αλληγορία.
Μισό μήνα μετά, σε μια παραλία της Κεφαλονιάς, μια γυναίκα είχε πάρει το καρεκλάκι παραλίας της και το είχε τοποθετήσει ακριβώς εκεί που έσκαγαν τα υπερβολικά ψηλά για τα ελληνικά δεδομένα κύματα. Έδινε μάχη να κρατήσει το βιβλίο της στεγνό, σηκώνοντάς το ψηλά κάθε φορά που το κύμα έσβηνε μπροστά της. Αυτομάτως η πρώτη μου σκέψη ήταν πως η εικόνα της ήταν meme. ΟΚ, αυτό είναι ένα θεματάκι έτσι. Με έχει γαμήσει το ίντερνετ. Το doom scrolling. Η υπό διαμόρφωση ντιτζιταλική ταυτότητα που εκδηλώνεται μέσα από memes, εξυπνάδες, αποψούλες, thirst traps. Είμαι μόνη σε αυτό; Τι στο καλό;
View this post on Instagram
«Εγώ βλέπω φωτογραφία ή meme που μου αρέσει και σκέφτομαι κατευθείαν το κατάλληλο timing για να το ανεβάσω. Ας πούμε είχα αποθηκεύσει ένα meme που έλεγε “brat to work” και το ανέβασα με πλάνο τη μέρα της επιστροφής μου στο γραφείο», μου λέει η Ειρήνη όταν της λέω ότι σκέφτομαι να κάνω θέμα αυτόν τον εγκεφαλικό «εκφυλισμό» που έχει προκαλέσει η ιντερνετική κουλτούρα.
Για την Εύα όλο αυτό εκδηλώνεται αλλιώς: «Πλέον νιώθω ότι δεν σκέφτομαι να βγάλω απλώς μια ωραία φωτογραφία. Σκέφτομαι αν είναι post-worthy για τα social media». Όποιος θυμάται με τύψεις να ακούει το αγαπημένο του τραγούδι live μέσα από την οθόνη του κινητού του, ας σηκώσει το χέρι του για να μη νιώθει μόνος. Η Εύα μου θυμίζει και το πώς το ίντερνετ μάς κάνει κάπως χαζούς. Ναι, χαζούς. «Αντί να βάλω το κεφάλι μου να δουλέψει ή να συζητήσει, googlάρω», τονίζει και περνάνε από το μυαλό μου όλες οι φορές που έχω αναζητήσει λέξεις στο Google των οποίων την ορθογραφία δεν είχα την υπομονή να θυμηθώ με ψυχραιμία.
Ο Άρης νιώθει ότι το ίντερνετ φταίει για το doomscrolling που κάνει με ειδήσεις που αφορούν τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Πούτιν, «πράγμα που με αγχώνει για το μέλλον του πλανήτη και με στεναχωρεί», περιγράφει. Και μιλώντας για ειδήσεις, ο Γιώργος βιώνει FOMO με αυτές. Όχι γιατί δεν του αρέσει να μένει ανενημέρωτος, αλλά δεν γουστάρει να μην είναι ο πρώτος (ή από τους πρώτους) που θα τις σχολιάσει στα social media. Ο Θοδωρής, από την άλλη, το έχει περάσει αυτό το στάδιο. Το φάση της αποψάρας, του σχολιασμού, της επίδειξης εξυπνακισμού και της διάθεσης για ένα beef στα σχόλια για να περάσει η ώρα. «Πλέον έχω γκώσει, δεν ασχολούμαι. Και αν γράψω μια άποψη και λάβω κανένα μήνυμα από κάποιον που διαφωνεί θα σκεφτώ τι το ήθελα;».
Το ίντερνετ μπορεί να σε γαμήσει δι’ αντιπροσώπου. «Μου έχει γαμήσει τις διακοπές, γιατί περνάω καλά και ξεχνάω μονίμως να βγάζω φωτογραφίες. Και πολλές φορές βλέπω στορυ από κόσμο που αράζαμε μαζί, και λέω καλά, ήταν τόσο όμορφα κι εγώ δεν το είχα καταλάβει; Ή γιατί δεν σκέφτηκα κι εγώ να βγάλω κάτι εκείνη την ώρα», μου λέει ο Ίωνας και κάπως τον ζηλεύω γιατί ξέρω πώς είναι να ανεβάζεις αντανακλαστικά το κινητό σου με ανοιχτή κάμερα πριν καλά καλά προλάβεις να νιώσεις ευτυχισμένος.
Ο Γιάννης νιώθει ότι το ίντερνετ τον έχει ρίξει σε μια «υπερβολική κοινωνικότητα, που μου προκαλεί άγχος». Λέει πως έχει καταλήξει να υπεραναλύει τις διαδικτυακές σχέσεις και να περνά πολλή ώρα στο κινητό.
Ναι, το ίντερνετ προκαλεί στρες. Με κάθε τρόπο. Κυρίως με τον πυρηνικό λόγο ύπαρξής του. «Μου προκαλεί άγχος το γεγονός ότι μπορεί να μου στείλει μήνυμα ανά πάσα ώρα και στιγμή ο οποιοσδήποτε και εγώ πρέπει να απαντήσει, ειδάλλως είμαι αγενής», λέει ο Χάρης. «Το βρίσκω τόσο παρεμβατικό. Παλιά έστελνες ένα SMS και ανέμενες απάντηση εντός 24ώρου ή αν έπαιρνες κάποιον τηλέφωνο και δεν το σήκωνε δεν τρελαινόσουν. Τώρα είσαι αναγκασμένος να ανταποκρίνεσαι κατευθείαν απλώς επειδή φαίνεσαι online».
*Το κείμενο τελείωσε. Κάνε refill το αναψυκτικό σου and keep scrolling, απωθώντας την παραδοχή πως το ίντερνετ έχει γ@μήσει και εσένα, αλλά ίσως αυτή είναι η φυσική πορεία των πραγμάτων. Ο νέος τρόπος να υπάρχεις σε αυτόν τον πλανήτη έτσι κι αλλιώς.