Μικροπράγματα
Γράφει ο Δημήτρης Μακρίδης
1) Το πανηγύρι προέρχεται από την λέξη πανήγυρις, που ετυμολογικά αποτελείται από τις λέξεις πας=όλοι και άγυρις= αγορά, συνάθροιση. Είναι η γενική συγκέντρωση όλου του λαού για γιορτή. Συμμετέχουν δηλαδή οι πάντες. Δεν είναι κανένα πριβέ πάρτυ για να δυσανασχετούνε κάποιοι με την παρουσία των υπολοίπων. Ας μην μας προβληματίζει η πάνδημη πλέον συμμετοχή σε αυτά αλλά το αντίτιμο εισόδου που εμφανίστηκε σε κάποια νησιά. Μιλάμε για μία δημόσια γιορτή και όχι είσοδο σε κάποιο club .
2) H στροφή στην παραδοσιακή μουσική ξεκίνησε με την κρίση. Σταδιακά δεκάδες μπάντες άρχισαν να δημιουργούνται και να μελετούνε την παράδοση. Τα μερικά λεπτά με ελληνικά τραγούδια που ακούγονταν σε έναν ωκεανό από ξένη μουσική στα μαγαζιά, έγιναν διασκέδαση για όλο το βράδυ.
3) Έχουμε μεγαλώσει γράφοντας και παπαγαλίζοντας στην έκθεση δεκάδες κείμενα για την παράδοση που χάνεται μέσα στην παγκοσμιοποίηση. Ε πλέον η παραδοσιακή μουσική δεν χάνεται. Δεκάδες χιλιάδες την τιμάνε συμμετέχοντας στα νησιώτικα και στεριανά πανηγύρια σε όλη την επικράτεια.
4) Ο Ναξιώτης Μανώλης Γλέζος πάντα ανέφερε πως οι καλύτεροι χορευτές είναι από την Κύθνο. Εντάξει συμφωνώ, οι συμμετέχοντες δεν χορεύουν σαν παλιοί Θερμιώτες. Οι περισσότεροι όμως μία χαρά τα πάνε τα βήματα. Μετά από κάποια ώρα και κάποιες μπύρες είναι φυσιολογικό να μην μπορείς να πάρεις τα πόδια σου.
5) Η ιδέα του Αιγαίου είναι αξεπέραστη. Ολόκληρη Μέρκελ το αγνάντευε νεαρή από τα βουνά της Βουλγαρίας και ονειρευόταν να βρισκόταν πέρα στην θάλασσα. Να χορεύεις και να τραγουδάς με όλη αυτή την κοσμογονία που βιώνεις είναι πολύ δυνατή εμπειρία. Να βρεθείς στην Λαγκάδα τον Δεκαπενταύγουστο, στην Αμοργό παραμονή της Αγίας Παρασκευής και σε άλλα πολλά νησιά ημέρα γιορτής είναι αξία ανεκτίμητη.
6) Με την μαζικοποίηση των πανηγυριών στα νησιά παρουσιάστηκαν και οι Ζάχοι Χατζηφωτίου του πελάγους . Σχολιάζουν αφ’ υψηλού αυτούς που πρωτοανακαλύπτουν το Αιγαίο και επαναλαμβάνουν μηχανικά πως «τα πανηγύρια χάλασαν». Μεγάλε, να μίλαγες για τα νησιώτικα πριν δέκα και είκοσι χρόνια όταν αν χόρευες παραδοσιακά ντρεπόσουνα να το πεις. Τι να σε κάνω τώρα που έχουν γίνει τελείως mainstream. Σταμάτα την γκρίνια, ετοιμάσου και πάμε πανηγύρι!
7) « Μάαατια μου κι εγώ για σένα έεεχω» Είναι ωραίο να πιστεύεις στην δύναμη ενός τραγουδιού και μετά από είκοσι χρόνια να το ακούς μαγικά παντού. Ο συνθέτης του Νίκος Οικονομίδης ηχογράφησε «το Γλέντι» στο δίσκο Αντικέρι το μακρινό 2006. Με την σύντροφό του στην ζωή και στο πάλκο Κυριακή Σπανού μας ταξιδεύουν στο αρχιπέλαγος.
8) Αυτή η κραυγή που ακούγεται κάθε Παραμονή της Παναγίας στην Άνω Μερά Μυκόνου αξίζει να καταγραφεί. Χιλιάδες κόσμου αφήνουν για λίγο την πόζα του λάιφσταιλ και ανεβαίνουν για να γιορτάσουν την Παναγία την Τουρλιανή. Και να θυμίσουν πως η Μύκονος πέρα από τις κοσμικότητες είναι νησί σαμπουνιέρηδων και πανηγυριστών με κραταιό πολιτιστικό αποτύπωμα. Ρεζερβέ ξαπλώστρες εναντίον λαούτου και τσαμπούνας χωρίς κράτηση σημειώστε πανηγυρικά διπλό!
9) Τα «παλιά καλά χρόνια» που χόρευαν ανά οικογένειες όποιος «έσκαγε» πιο πολλά χρήματα χόρευε περισσότερη ώρα και ολόκληρο το τραγούδι που είχε παραγγείλει. Αν ήσουν κανένας φουκαράς άντε να άκουγες το μισό και κάπως αργοπορημένα. Τώρα, με κάποιες εξαιρέσεις, χορεύουν όλοι από την αρχή. Σίγουρα και σε πολλά άλλα σημεία έχει χαθεί το παλιό τελετουργικό. Αλλά σημασία έχει πως συνεχίζεται μία σύναξη με υψηλούς συμβολισμούς. Μία άσκηση ενότητας σε εποχές καθημερινής διαίρεσης.
10) Άφησα για το τέλος αυτό το σουρεαλιστικό σκηνικό που ζούμε κάθε φορά όσοι συμμετέχουμε σε κάποιο πανηγύρι. Σε εποχές, σχεδόν μόνο, διαδικτυακής επικοινωνίας τα σώματα μπαίνουν ξανά σε λειτουργία. Και τραγούδι το τραγούδι δημιουργείται ένα διονυσιακό και απίθανο μωσαϊκό. Φασαίοι αγκαλιά με γριές να χορεύουν κάτω από τον έναστρο ουρανό. Κοπελάρες ζευγάρι με ηλικιωμένους νησιώτες να χορεύουν παθιασμένα τον μπάλο. Και όλοι μαζί στους κύκλιους χορούς που έρχονται από μακριά και με πείσμα συνεχίζουν να προχωρούν. Και εκείνη η χαρμολύπη όταν ακούγεται το « Άμα χαράζει στο Αιγαίο» ενώ ο ήλιος βγαίνει καταμεσής του Αιγαίου Πελάγους. Παρμένο από την ίδια την ζωή.
Και του Χρόνου σωστοί στο μέτρημα!
