Βάνα Κράβαρη
Σε ένα TikTok βίντεο μια κοπέλα υποτίθεται δέχεται μια ανθοδέσμη από τον σύντροφό της ο οποίος ουσιαστικά την «επιβράβευε» που αερίστηκε μπροστά του για πρώτη φορά. Τώρα το πρόσωπό σου έχει πάρει μια έκφραση αηδίας. Δεν σου αρέσει αυτό που διαβάζεις. Ούτε εμένα θα μου άρεσε πριν μια δεκαετία και κάτι, όταν έφυγα από το σπίτι ενός αγοριού στις 6 το πρωί, προτιμώντας να πάω τουαλέτα σε κάποιο 24ωρο take away, παρά στο σπίτι του. Τι θα σκεφτόταν για εμένα; Ότι είμαι ένας κανονικός ανθρωπένιος άνθρωπος που έχει φυσικές ανάγκες όμοιες με των ανδρών; Ένας κανονικός άνθρωπος που αντιλαμβάνεται τη χρήση της λεκάνης της τουαλέτας και του χαρτιού υγείας; Δεν το δεχόμουν με τίποτα. Στο μεταξύ, οι γραμμές αυτές γράφονται ενώ φοράω ένα μαύρο φαρδύ παντελόνι, εντελώς νάιλον, εντελώς fast fashion, με μια τρύπα πίσω δεξιά, από μια άγαρμπη κίνηση του σκύλου μου που είχε όρεξη για παιχνίδι. Το πληκτρολόγιό μου είναι απαράδεκτα βρώμικο και ένα μισοάδειο σακουλάκι πατατάκια είναι λίγα εκατοστά πριν πέσει από το γραφείο μου, εδώ και μερικές μέρες. Δεν πέφτει το άτιμο. Δίπλα του κάτι χαρτομάντιλα που μου θυμίζουν το heartbreak που κάνω πως προσπαθώ να διαχειριστώ τον τελευταίο καιρό. Τα μαλλιά μου είναι πιασμένα με ένα άθλιο μπεζ κλάμερ και η μάσκαρα έχει μουτζουρώσει τα μάτια μου από χθες το βράδυ. Δεν έχω μπει στον κόπο να φιξάρω τη μούρη μου, αλλά έχω εφαρμόσει ένα patch πάνω σε ένα σπυράκι που πείραξα και είμαι σίγουρη ότι θα σκάψει μια αηδιαστική λακκούβα στο δέρμα μου. Σε λίγο θα ετοιμαστώ για ένα ποτό, θα φορέσω το κραγιόν μου πάνω στο ίδιο γραφείο, με το σακουλάκι να κρέμεται οριακά στην άκρη του και θα παρατήσω το κραγιόν εκεί, δίπλα στο χρησιμοποιημένο patch που σχεδόν δεν κολλάει πια λόγω της λιπαρότητας. Είμαι αηδιαστική, έτσι δεν είναι;
Ως γυναίκες, ένα μεγάλο μέρος της ζωής μας αναλώνεται στο να περιορίσουμε το κακό, άγριο τέρας που ζει μέσα μας. Όλες αντλούμε μια ενοχικά απολαυστική ικανοποίηση όταν σπάμε ένα σπυράκι, προσποιούμενες ότι ουσιαστικά αυτό που νιώθουμε είναι αηδία. Αρνούμαστε πως έχουμε περάσει μια μέρα ή και δυο χωρίς ντους, ισχυριζόμαστε πως δεν έχουμε αφήσει ποτέ άλουστα τα μαλλιά μας, κάνοντας πως δεν βλέπουμε τη λιπαρότητα (βασικά, αδιαφορώντας) για δυο και τρεις μέρες. Τα sleek buns της Haily Bieber έχουν μεταδοθεί από κεφάλι σε κεφάλι και για κάποιο πρακτικό λόγο. FYI, αν βάλεις, λένε οι μπιουτούδες του TikTok, λίγο νεράκι Μισελέρ στις ρίζες των λαδωμένων σου ριζών, και μετά κάνεις πιστολάκι, τύφλα να έχουν τα dry shampoo και όλα τα κόλπα όσων γυναικών μισούν το λούσιμο περισσότερο και από την πρώτη μέρα της περιόδου. Δεν θα το μάθαινες ποτέ ούτε αυτό. Οι γυναίκες επίσης δηλώνουμε πως το σκάλισμα της μύτης μας απωθεί σαν ιδέα και σαν κίνηση. Επίσης, είναι γνωστό πως δεν πάμε ποτέ τουαλέτα. Μόνο για να φρεσκάρουμε το αψεγάδιαστο makeup μας. Έχουμε έντερο καν; Μπορεί και όχι. Οι γυναίκες είμαστε μικρές, καθαρές, αθώες και μοσχομυριστές πριγκιποπούλες, σιχασιάρες και απαλλαγμένες από αηδιαστικές συνήθειες και «λεπτομέρειες μωρέ» της ανθρώπινης εμπειρίας. Και μετά ξύπνησες.
Τις κρύβουμε καλά. Από πάντα. Και ενώ αυτές οι μικρές αυτοδιορθώσεις μπορεί να φαίνονταν ακίνδυνες -απλώς μια ένδειξη «καλών τρόπων» κοινωνικής συμπεριφοράς- το γεγονός ότι πολλές από εμάς ακόμα δεν μπορούμε να παραδεχτούμε αυτές τις «ένοχες απολαύσεις», αυτές τις συμπεριφορές και την ανθρωπίλα τους, ούτε καν στους κοντινούς μας ανθρώπους, λέει μια κάπως πιο σκοτεινή ιστορία για τους τρόπους με τους οποίους οι ζωές μας διαμορφώνονται από την πατριαρχία και καταπιέζονται από τον καπιταλισμό.
Το να είσαι επιθυμητή ως γυναίκα, τις περισσότερες φορές ισοδυναμεί με το να είσαι και «χρήσιμη» για την κοινωνία. Έχουμε εκπαιδευτεί ώστε να πιστεύουμε πως εφόσον είμαστε αρκετά όμορφες, αρκετά ήσυχες, αρκετά ευγενικές, θα γίνουμε και αποδεκτές. Ότι θα τα έχουμε όλα: μια επιτυχημένη καριέρα, μια παρέα φίλων και μια οικογένεια. Αρκεί η μάσκα της γυναίκας που είναι όσο ερωτική χρειάζεται, χωρίς να «ενοχλεί» τις αξιώσεις που την κυνηγούν, να μη γλιστράει ποτέ από τα πρόσωπά μας και οι πιο σκοτεινές σκέψεις μας να μη φαίνονται ποτέ στο πρόσωπό μας.
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, ένα απλό doom scroll θα έδειχνε ότι τα δεσμά της αποδοχής αίρονται σιγά-σιγά. Τάσεις στα social media, όπως τα Feral Girls, τα Pearl Memes και το Good For Her είδος διεισδύουν στα feed μας. Οι γυναίκες παντού αρχίζουν να φωνάζουν, οριακά να ουρλιάζουν, πράγματα που σκέφτονταν μόνες καταλήγοντας να τινάζουν τα πρόσωπά τους για να διώξουν τις σκέψεις μακριά. Μια σειρά από εντελώς αναπολογητικές σελίδες με memes ρίχνουν φως σε πτυχές του concept του να προσγειώνεσαι σε αυτόν τον πλανήτη ως γυναίκα, που έμεναν στο σκοτάδι «για το καλό της θηλυκότητας».
View this post on Instagram
Η εμπορευματοποίηση του τέταρτου κύματος του φεμινισμού της δεκαετίας του 2010 μας άφησε όλες κουρασμένες. Βαρεθήκαμε να μας πουλάνε ξυραφάκια με το πρόσχημα του self love και να μας προτρέπουν να εγγραφούμε σε ιδιωτικά κλαμπ για «girl bosses». Βαρεθήκαμε τις ιστορίες αυτοδημιούργητων γυναικών που άφησαν την κορπορετική δουλειά τους και ως δια μαγείας έφτιαξαν την ολόδική τους κορπορετική δουλειά, με το μανικιούρ πάντα στην τρίχα και χωρίς ίχνος οργής. Κάποιον λάκκο έχει η φάβα: οι σκοτεινές, δύσκολες στιγμές έμεναν εκτός βιτρίνας, με τα αβοκάντο, τα eye patches και τα αρωματικά κεριά να φωτογραφίζονται και να ποστάρονται για να μας πείσουν. Και τα patches όχι φορεμένα, έτσι; Μη μας πουν ότι μοιάζουμε ένα βήμα πριν από το Δαφνί.
Οι γυναίκες της Gen Z στράφηκαν προς τα μέσα ενημέρωσης που αντιπροσώπευαν με μεγαλύτερη ακρίβεια. Από το σάπισμα στο κρεβάτι μέχρι το #GoblinMode, οι γυναίκες των νεότερων γενεών αναζήτησαν και συνεχίζουν να αναζητούν την ειλικρινή τους αντιπροσώπευση. Τις καλές, τις κακές και τις εντελώς άσχημες (σχεδόν τερατώδεις στα μάτια πολλών) εμπειρίες του να είσαι γυναίκα. Σήμερα και πάντα. Ναι, και ψήγματα εκείνων των Κυριακών που βγαίνουν να πετάξουν τα σκουπίδια πετώντας ένα ζευγάρι γυαλιά πάνω στη στρουμφομπλέ μάσκα προσώπου που έχουν απλώσει στη φάτσα τους. Γείτονα, τον νου σου, μην τρομάξεις. Αλλά και να τρομάξεις, φιλάκια.
Οι TikTokers έπαθαν εμμονή με την καταγραφή της Fleabag Era τους, το Gone Girl έγινε το poster girl μιας ολόκληρης γενιάς και η Frances Ha αντιπροσώπευσε όλες εκείνες που ένιωθαν αποτυχημένες επειδή απλώς δεν τα είχαν όλα σε τάξη στο μυαλό τους. Ενώ αυτά τα κομμάτια της κουλτούρας μόνο καινούργια δεν ήταν, αντιμετωπίστηκαν μέσα από μια νέα οπτική γωνία από τις γυναίκες μιας γενιάς που έβλεπε τον εαυτό της σε αυτούς τους χαρακτήρες, σε αυτές τις αφηγήσεις, σε αυτά τα messes, που αναμασούνταν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Υιοθετώντας αυτές τις ιστορίες ως δικές τους ιστορίες, οι νεαρές γυναίκες φαίνεται ότι άρχιζαν να εγκαινιάζουν μια νέα μορφή γυναικείας μη αποδεκτής συμπεριφοράς -μια εποχή στην οποία το δημόσιο ρέψιμο εξακολουθεί να είναι faux pas, αλλά το να μιλάς για αυτό στο TikTok είναι ένα χτύπημα κατά της πατριαρχίας.
Αλλά ενώ μπορεί να έχουμε κάνει άλματα προόδου όσον αφορά τη μη απόκρυψη της αληθινής μας, άθλιας πτυχής, σε σύγκριση με τη συμπεριφορά μας στο ίντερνετ αλλά και στην πραγματική ζωή, η κανονικοποίηση ή ακόμα και η εξιδανίκευση των messy γυναικών δεν είναι απαλλαγμένη από τα «βρεφικά» της προβλήματα. Η καθιέρωση αυτών των αφηγήσεων, κατά καιρούς, έχει αφήσει εκείνες που πραγματικά τις έχουν ανάγκη στο σκοτάδι. Βλέπουμε τις συμβατικά όμορφες γυναίκες να μετατρέπουν τις ζωές τους σε χάος, αλλά έχουμε ελάχιστο αφηγηματικό χρόνο για εκείνες που δεν ταιριάζουν στα στενά πρότυπα ομορφιάς, παρόλο που θα επωφεληθούμε περισσότερο από το να δούμε τη δική τους πραγματικότητα στις οθόνες μας. Δυστυχώς, ακόμα και σήμερα, πιο εύκολα θα αποδεχτείς μια συμβατικά όμορφη γυναίκα που ρεύεται σε ένα βίντεο, παρά μια τύπισσα που δεν εγκρίνεις επειδή δεν ξυρίζει τις μασχάλες της ή δεν έχει ένα πρόσωπο που να μπορεί να μετατρέψει την «καφρίλα» σε «κουλ στοιχείο μιας messy γκομενάρας».
Δεν περιοριζόμαστε πλέον πλήρως στα έμφυλα πρότυπα που εξασφαλίζουν ότι η «αηδία» είναι αδυναμία. Και ενώ ταινίες όπως το Bones and All ξεφλουδίζουν σιγά σιγά τα στρώματα ντροπής με τα οποία ζούμε εδώ και γενιές, οι νεαρές γυναίκες χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να αναιρέσουν αυτές τις πατριαρχικές παγίδες σε πραγματικό χρόνο.
Το να είσαι γυναίκα σημαίνει και το να κουβαλάς μέσα σου μια μικρή αηδία. Μια παράξενη ανθρωπίλα. Κάτι σαν σαδιστική περιέργεια. Ναι, μέσα σε όλες μας υπάρχει ένα αηδιαστικό κορίτσι, μια εντελώς «ίου» τύπισσα, και ενώ όλες μας μπορεί να νιώθουμε λίγο αμήχανα να το παραδεχτούμε, πρέπει να είμαστε προσεκτικές ώστε να μην επιτρέψουμε σε αυτά τα συναισθήματα να εξαφανιστούν όσο γρήγορα εμφανίστηκαν. Το να αποδεχτούμε πλήρως τον εαυτό μας ως συχνά αηδιαστικό δεν είναι μόνο πράξη απελευθερωτική, αλλά και μια πράξη που θα μπορούσε πραγματικά να αλλάξει τον τρόπο με το οποίο βλέπουμε τις γυναικείες αφηγήσεις τόσο στην οθόνη, όσο και στη ζωή μας.
