Δημήτρης Καβατζικλής
Σύμφωνα με τους νόμους της φυσικής ένα αντικείμενο σε κίνηση θα παραμείνει σε κίνηση, αν δεν ενεργήσουν άλλες δυνάμεις πάνω του. Όλα αυτά είναι καλά στη σφαίρα της θεωρίας, αλλά στη σύνθετη πραγματικότητα της Γης, φαίνεται ότι υπάρχει πάντα μία άλλη δύναμη που παρεμποδίζει. Όχι ότι αυτό σταμάτησε την επιθυμία της ανθρωπότητας να κατασκευάσει μια μηχανή αέναης κίνησης. Σύμφωνα με το Google Arts & Culture, αυτή η αναζήτηση χρονολογείται τουλάχιστον από τον έβδομο αιώνα στην Ινδία, όταν «ο μαθηματικός Brahmagupta, που ήθελε να αναπαραστήσει την κυκλική και αιώνια κίνηση των ουρανών, σχεδίασε έναν υπερβολικά ισορροπημένο τροχό του οποίου η περιστροφή τροφοδοτήθηκε από ροή υδραργύρου μέσα στις κοίλες ακτίνες του», αναφέρει το openculture.
Πιο ευρέως γνωστό είναι ο σχεδιασμός του συμπατριώτη και συναδέλφου του Bhaskara, ο οποίος τον 12ο αιώνα «τροποποίησε το σχέδιο του τροχού δίνοντας στις κοίλες ακτίνες ένα καμπύλο σχήμα, δημιουργώντας μια ασύμμετρη πορεία σε συνεχή ανισορροπία». Παρά την αξιομνημόνευτη κομψότητα αυτής της θεωρίας, δεν συνεχίζει, όπως ο προηγούμενος υπερισορροπημένος τροχός, να περιστρέφεται για πάντα. Υπαίτιοι είναι οι ίδιοι νόμοι της φυσικής που ακολούθησαν και τα επόμενα 900 περίπου χρόνια προσπαθειών κατασκευής μηχανών αέναης κίνησης, τις οποίες μπορείτε να δείτε στο βίντεο TED-Ed παρακάτω.
Κάθε φορά που οι μηχανές φαίνεται να ξεπερνούν αυτό το πρόβλημα, «στην πραγματικότητα, αποδεικνύεται ότι αντλούν ενέργεια από κάποια εξωτερική πηγή». Αλλά ακόμα κι αν δεν ίσχυε ο πρώτος νόμος της θερμοδυναμικής, θα παρέμενε το θέμα του δεύτερου, που υπαγορεύει ότι «η ενέργεια τείνει να εξαπλώνεται μέσω διεργασιών όπως η τριβή», «μειώνοντας έτσι τη διαθέσιμη ενέργεια για την κίνηση του ίδιου του συστήματος, έως ότου το μηχάνημα σταμάτησε αναπόφευκτα». Εξ ου και η εγκατάλειψη του ενδιαφέροντος για την αέναη κίνηση από μεγάλα επιστημονικά μυαλά όπως ο Γαλιλαίος και ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι.
