Άρης Δημοκίδης
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΣΑΙΤ Α,ΜΠΑ
Σήμερα το ‘Α μπα’ έχει την τιμή να ανακοινώσει ένα κάλεσμα πολύ σημαντικό μέσω του μέλους «αμύριστο λουλούδι». Είναι μια ευκαιρία να κάνουμε πράξη όσα πρεσβεύουμε και να στηρίξουμε μια προσπάθεια με την παρουσία μας. Τα κλικ, τα σχόλια, η ονλάιν παρουσία δεν είναι αμελητέες πράξεις, γιατί οδηγούν στην ενημέρωση. Σας παρακαλούμε να μοιραστείτε αυτό το κείμενο με τους φίλους και τις φίλες σας όσο πιο πολύ μπορείτε. Αυτή η συζήτηση πρέπει να ξεκινήσει, τώρα.
Ο βιασμός είναι η βιαιότερη μορφή επιθετικότητας
Ακόμη και σήμερα μερικά κράτη δεν έχουν νόμους, άλλα έχουν ελλιπείς νόμους που μπορούν να τιμωρήσουν μερικές μορφές βίας κατά των γυναικών αλλά εξαιρούν άλλες. Ακόμη όμως και με την κατάλληλη νομοθεσία σε ισχύ, πολλά κράτη δεν εφαρμόζουν το νόμο.
Στην Ελλάδα της πολυνομίας οι διατάξεις για τις ποινικές κυρώσεις που αφορούν τον βιασμό (άρθρο 336 ΠΚ) δεν περιλαμβάνουν την έννοια της συναίνεσης. Αυτό σημαίνει ότι το θύμα πρέπει να αποδείξει ότι του ασκήθηκε βία, ή ότι έστω απειλήθηκε με βία. Το ίδιο ισχύει και στον ομαδικό βιασμό. Η απόδειξη της βίας και του βιασμού είναι πάντα ευθύνη του θύματος. Το αποτέλεσμα του ελλείμματος αυτού είναι ότι οι προϋποθέσεις για τις κυρώσεις τελικά πληρούνται όταν το θύμα είναι νεκρό (βλ. περίπτωση Ρόδου) ή κοντά στον θάνατο.
Αν ληφθούν υπόψη και οι επιπλέον δυσκολίες στην απόδειξη καθώς ο εθνικός νομοθέτης τελικά δεν θέλει να διευκολύνει τα ενήλικα θύματα να αποδεικνύουν το βιασμό τους διότι απαγορεύει την άρση τηλεφωνικού και ηλεκτρονικού απορρήτου όταν το θύμα είναι ενήλικο, διαπιστώνουμε με μια βόλτα στις αίθουσες των δικαστηρίων ότι η παραπάνω διάταξη του άρθρου 336 ΠΚ ως τώρα έχει εφαρμοστεί μόνο σε μειονότητες αφού οι μόνες καταδικαστικές αποφάσεις έχουν εκδοθεί όταν οι δράστες ανήκουν σε μειονότητες (λ.χ. ρομά, αλλοδαποί) και όχι όταν ο δράστης είναι λευκός ευρωπαίος.
Η ίδια νοοτροπία περί ατιμωρησίας επικρατεί και στις υπηρεσίες στις οποίες απευθύνονται τα θύματα, καθώς στην πλειοψηφία τους αστυνομικοί και ιατροδικαστές είναι άνδρες και αντιμετωπίζουν το θύμα με δυσπιστία και τον βιαστή με επιείκεια. Είναι χαρακτηριστικό ότι στις ιατροδικαστικές υπηρεσίες τις αργίες ο ιατροδικαστής υπηρεσίας θα ασχοληθεί μόνο με ανθρωποκτονίες και όχι με βιασμούς.
Από τα παραπάνω φαίνεται ότι οι ποινικές διατάξεις αποσκοπούν στη δημιουργία ψευδαίσθησης στην κοινωνία ότι το αδίκημα αυτό τιμωρείται από τον ποινικό κώδικα ενώ κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Επιπλέον φαίνεται ότι τα τελευταία έτη περισσότερα θύματα επιθυμούν να καταγγείλουν το βιασμό τους αλλά οι υπηρεσίες τα αποθαρρύνουν.
Ενδεχομένως αυτό να οφείλεται στο ότι δεν υπάρχουν ειδικά τμήματα στελεχωμένα και από γυναίκες, με εκπαιδευμένο προσωπικό για την αντιμετώπιση αυτών τω περιστατικών, τα οποία θα έχουν τα μέσα και τη γνώση ώστε να παραλαμβάνουν τις καταγγελίες αυτές, να ενημερώνουν τα θύματα για τα δικαιώματά τους και για τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθηθούν ώστε να διασφαλιστούν οι απαιτούμενες αποδείξεις και να γίνουν αμέσως οι κατάλληλες εξετάσεις.
Στις 5 Απριλίου του 2018 κυρώθηκε με το ν. 4531/2018 (φεκ 62α) η συνθήκη της Κωνσταντινούπολης η οποία αφορά στην καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών. Στο αρχικό νομοσχέδιο που είχε κατατεθεί στη βουλή στις 6.3.2018 περιλαμβανόταν διάταξη που αφορούσε στην τροποποίηση της διάταξης του άρθρου 336 ΠΚ, έτσι ώστε να συμπεριληφθεί στην αντικειμενική υπόσταση του αδικήματος και η έννοια της συναίνεσης, όπως έχει γίνει σε κάποιες προηγμένες ευρωπαϊκές χώρες (λχ Σουηδία). Η διάταξη δεν ψηφίστηκε από τη βουλή, γεγονός που αποσιωπήθηκε από όλες τις πολιτικές παρατάξεις.
Αν εμείς οι ίδιες δεν απαιτήσουμε να αλλάξει το νομικό πλαίσιο, η στάση της αστυνομίας και των δικαστικών αρχών δεν πρόκειται να αλλάξει ποτέ.
Για αυτό απευθύνω μέσω του Α,μπα δημόσια πρόσκληση σε όλες και όλους που τους απασχολούν τα παραπάνω ζητήματα και έχουν τις σχετικές ανησυχίες προκειμένου να συσταθεί ένωση προσώπων με νομική προσωπικότητα (σύλλογος) που ως σκοπό θα έχει την αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου των διατάξεων των αδικημάτων κατά της γενετήσιας ελευθερίας ώστε να συμπεριληφθεί στην αντικειμενική υπόσταση η έννοια της συναίνεσης. Επιπλέον να αιτηθεί από το κράτος τη δημιουργία ειδικών υπηρεσιών με στελέχη που θα έχουν σχετική επιμόρφωση και θα είναι τα κυρίως αρμόδια να παραλαμβάνουν μηνύσεις που αφορούν αδικήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας ενώ θα παραπέμπουν τα θύματα προς συμβουλευτική και ψυχολογική υποστήριξη.