Γιώργος Τσαγκόζης
Η άφιξη ενός μεγάλου σούπερ μάρκετ σε μια γειτονιά συχνά παρουσιάζεται ως συνταγή ανάπτυξης. Μια μελέτη όμως από το Σικάγο δείχνει ότι η πραγματικότητα μπορεί να είναι πολύ διαφορετική.
Το 2006, λίγο πριν ανοίξει ένα κατάστημα της Walmart στη συνοικία Όστιν, στη δυτική πλευρά του Σικάγο, ερευνητές κατέγραψαν 306 επιχειρήσεις στην ευρύτερη περιοχή. Δύο χρόνια αργότερα, 82 από αυτές είχαν βάλει λουκέτο.
Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Economic Development Quarterly, το φαινόμενο δεν ήταν τυχαίο. Όσο πιο κοντά βρισκόταν μια επιχείρηση στο νέο κατάστημα, τόσο μεγαλύτερη ήταν η πιθανότητα να κλείσει. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι για κάθε μίλι που μια επιχείρηση βρισκόταν πιο κοντά στη Walmart, η πιθανότητα λουκέτου αυξανόταν κατά 6%.
Σε ορισμένους κλάδους οι επιπτώσεις ήταν ακόμη πιο έντονες. Τα φαρμακεία, τα καταστήματα ειδών σπιτιού, τα καταστήματα εργαλείων και τα παιχνιδάδικα κατέγραψαν ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά κλεισίματος. Στις περιοχές που βρίσκονταν ακριβώς γύρω από το κατάστημα, το ποσοστό των επιχειρήσεων που έκλεισαν κυμαινόταν από 35% έως 60%.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι τα οικονομικά οφέλη που είχαν προβλεφθεί δεν φαίνεται να επιβεβαιώθηκαν. Τα έσοδα από τον φόρο πωλήσεων στις δύο ταχυδρομικές ζώνες που επηρεάζονταν περισσότερο από το κατάστημα αρχικά αυξήθηκαν μετά το άνοιγμα της Walmart. Ωστόσο, μέχρι το 2008 η τάση είχε αντιστραφεί και καταγράφηκαν μειώσεις στα φορολογικά έσοδα.
Οι ερευνητές υποστήριξαν επίσης ότι οι θέσεις εργασίας που χάθηκαν λόγω των λουκέτων ήταν σχεδόν ίσες με εκείνες που δημιούργησε το νέο κατάστημα. Με άλλα λόγια, το τελικό ισοζύγιο για την τοπική οικονομία ήταν ουσιαστικά μηδενικό.
Η Walmart αμφισβήτησε τα συμπεράσματα της έρευνας, υποστηρίζοντας ότι τα καταστήματά της λειτουργούν ως πόλοι ανάπτυξης και δημιουργίας θέσεων εργασίας. Επικαλέστηκε μάλιστα ξεχωριστή μελέτη που εκτιμά ότι μετά το άνοιγμα του καταστήματος δημιουργήθηκαν περισσότερες από 400 καθαρές νέες θέσεις εργασίας στην περιοχή.
Παρόλα αυτά, η έρευνα αναζωπύρωσε τη συζήτηση για το κατά πόσο η εγκατάσταση ενός εμπορικού κολοσσού μπορεί να ενισχύσει μια τοπική οικονομία ή ακόμα και μια γειτονιά αν τελικά οδηγεί στον αργό μαρασμό των μικρών επιχειρήσεων που αποτελούν τον πυρήνα της.
