Δημήτρης Καβατζικλής
Πιθανότατα έχετε ακούσει για την πολυσυντροφικότητα, την πρακτική της εμπλοκής σε περισσότερες από μία ρομαντικές σχέσεις με τη συγκατάθεση όλων των μερών, αλλά μπορεί να μην είστε εξοικειωμένοι με τον όρο «tolyamory», ένα διαφορετικό είδος σχέσεων για το οποίο σπάνια γίνεται λόγος, διαβάζουμε στη Huffpost.
Το Tolyamory είναι ένας όρος που επινοήθηκε από τον αρθρογράφο και podcaster Dan Savage. Είναι ένα portmanteau που συνδυάζει τις λέξεις tolerate και polyamory και αναφέρεται σε ένα είδος σχέσης όπου ο ένας ή και οι δύο σύντροφοι ανέχονται τις σεξουαλικές ή ρομαντικές επαφές του άλλου. Σε αντίθεση με την πολυσυντροφικότητα και άλλες μορφές συναινετικής μη μονογαμίας, δεν είναι κάτι που το ζευγάρι έχει συζητήσει και συμφωνήσει ρητά.
Ο Savage ανέφερε τη λέξη σε ένα επεισόδιο του podcast του Savage Lovecast: «Είναι κάποιος που είναι πρόθυμος να κάνει τα στραβά μάτια μετά από χρόνια γάμου. Είναι σε θέση να επικεντρωθεί σε όλους τους τρόπους με τους οποίους ο σύντροφος του δείχνει την αγάπη του. Αυτοί οι άνθρωποι δεν είναι ανόητοι ή απατεώνες. Δεν πρέπει να τους λυπάσαι, ξέρουν τι κάνουν και έχουν συμβιβαστεί με αυτό».
Η ερευνήτρια σχέσεων, Marie Thouin, συνόψισε τον ορισμό ως εξής: «Το Tolyamory είναι ένα στυλ σχέσης όπου το ένα ή και τα δύο μέλη ενός εξωτερικά μονογαμικού ζευγαριού κλείνουν τα μάτια στο σεξ που κάνει ο ένας σύντροφός με κάποιον άλλον, προκειμένου να διατηρήσουν τη σχέση. Ο ένας ή και οι δύο ανέχονται τη μη μονογαμική συμπεριφορά του συντρόφου τους, αλλά δεν την επιδοκιμάζουν ανοιχτά».
Παρόλο που δεν έχουμε επίσημα στοιχεία, η Thouin πιστεύει ότι είναι «πολύ συνηθισμένο». «Σκεφτείτε διάσημα ζευγάρια όπως η Hillary και ο Bill Clinton, όπου αποκαλύφθηκε η απιστία, αλλά παρόλα αυτά παρέμειναν μαζί ως «κοινωνικά μονογαμικό ζευγάρι», αντί να χωρίσουν. Θα υπέθεσα ότι τέτοιου είδους καταστάσεις συμβαίνουν συχνά».
Η Leanne Yau λέει ότι είναι «πιθανώς η πιο κοινή μορφή πολυγαμίας». Είναι επίσης χρήσιμο ότι διαφέρει από άλλες παρόμοιου είδους σχέσεις, συμπεριλαμβανομένης της πολυσυντροφικότητας υπό πίεση (γνωστή ως PUD) και του don’t ask, don’t tell (γνωστό ως DADT).
Σε αντίθεση με το tolyamory, τόσο το PUD όσο και το DADT είναι μορφές μη μονογαμίας υπό ανοικτή διαπραγμάτευση. Στην πολυσυντροφικότητα υπό πίεση, ο ένας σύντροφος εκφράζει την επιθυμία του να είναι πολύ ερωτικός και ο άλλος συνεργάζεται μαζί του για να διατηρήσει τη σχέση, έστω και διστακτικά.
«Στο PUD μπορεί να δυσκολεύονται με τη μη μονογαμική συμπεριφορά του συντρόφου τους, αλλά συνήθως έχουν συνάψει αυτή τη συμφωνία με συγκατάθεση και διαφάνεια», λέει η Thouin. «Αντίθετα, οι tolyamorous συχνά μπαίνουν σε αυτό αναδρομικά όταν έχουν ανακαλύψει απιστία ή μέσω ενός τελεσίγραφου – π.χ. «Θα κάνω σεξ με άλλους είτε συμφωνείς είτε όχι.»
Το Don’t ask, don’t tell είναι μια μη μονογαμική σχέση, όπου και οι δύο σύντροφοι γνωρίζουν ότι ο άλλος έχει σεξουαλικές ή ρομαντικές σχέσεις με άλλους, «αλλά απλώς δεν κάνουν ερωτήσεις ο ένας στον άλλον γι’ αυτό», λέει η Yau.
«Ωστόσο, το DADT είναι πιο πιθανό να είναι μια σχέση ισότητας όπου και τα δύο μέλη ενός ζευγαριού επιτρέπουν το ένα στο άλλο να κάνουν σεξ με άλλους, αρκεί να το κρατούν κρυφό. Υποψιάζομαι ότι το tolyamory εμφανίζεται πιο συχνά ως μονόπλευρη δυναμική, όπου το ένα άτομο παραμένει μονογαμικό ενώ το άλλο είναι σεξουαλικά ενεργό με άλλους», λέει η Yau.
Στο PUD και το DADT, οι σύντροφοι εμπλέκονται σε πολυγαμία, αλλά τουλάχιστον γίνεται συζήτηση για την επιθυμία τους να μην είναι μονογαμικοί. Με το tolyamory αυτές τις συνομιλίες δεν συμβαίνουν και οι άνθρωποι απλώς προσποιούνται και αρνούνται ότι κάτι συμβαίνει.
Γιατί τα ζευγάρια καταλήγουν σε τέτοιες σχέσεις;
Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους κάποιοι άνθρωποι μπορεί να βρεθούν σε μια τέτοια σχέση ακόμα κι αν δεν είναι η προτίμηση τους. Ορισμένοι πολιτισμοί αναγνωρίζουν ότι η δια βίου μονογαμία δεν είναι ρεαλιστική και πιστεύουν ότι το εξωσυζυγικό σεξ είναι πιθανό να συμβεί, «αλλά πρέπει να γίνεται διακριτικά προκειμένου να διατηρήσουν τη δημόσια εικόνα της μονογαμίας. Επιπλέον, οι κοινωνίες όπου η ισότητα των φύλων είναι λιγότερο προηγμένη τείνουν να έχουν διπλά πρότυπα όσον αφορά αυτές τις προσδοκίες: Οι γυναίκες αναμένεται να ανέχονται την απιστία των συζύγων τους, ενώ οι ίδιες παραμένουν μονογαμικές», λέει η Thouin.
Και προσθέτει: «Η κοινωνικοοικονομική κατάσταση παίζει επίσης σημαντικό ρόλο. Αν μια γυναίκα εξαρτάται οικονομικά ή κοινωνικά από τον άντρα της, «θα είναι πιο πιθανό να «ανεχθεί» την μονόδρομη απιστία, επειδή η εναλλακτική λύση – να φύγει και να βρεθεί μόνη της – είναι χειρότερη».
«Ωστόσο, σε πιο προοδευτικές κοινωνικά κοινωνίες, οι γυναίκες κλείνουν γρήγορα το «χάσμα της απιστίας» – πράγμα που σημαίνει ότι, κατά ειρωνικό τρόπο, όλοι έχουν περισσότερες ίσες πιθανότητες να καταλήξουν σε μια ερωτική δυναμική».
Ωστόσο, αν και η πολυγαμία έχει γίνει πιο mainstream, εξακολουθεί να θεωρείται σε μεγάλο βαθμό ταμπού στις ΗΠΑ, μια κοινωνία που ανταμείβει το μονογαμικό ζευγάρι και συχνά στιγματίζει την αγαμία και την πολυγαμία.
Μερικά ζευγάρια μπορεί να σκέφτονται: «Δεν θέλω να δημιουργήσω την εντύπωση ότι είμαι ασυγκράτητος ή ότι πρόκειται να διαδώσω ΣΜΝ ή ότι καταστρέφω τον γάμο και την οικογένεια ή οτιδήποτε άλλο, και έτσι Θα προσποιούμαι ότι είμαστε όντως μονογαμικοί και θα κρατάμε τα προσχήματα. Κι αν ο σύντροφός μου κάνει σεξ με άλλους ανθρώπους, εγώ, τουλάχιστον, μπορώ να διατηρήσω την αθωότητά μου προσποιούμενος ότι δεν συμβαίνει», προσθέτει η Yau.
Η ύπαρξη του tolyamory δείχνει πόσο απρόθυμοι είναι πολλοί άνθρωποι να επικοινωνήσουν ανοιχτά στις σχέσεις τους και πόσο φοβούνται να εκφράσουν τις αληθινές τους επιθυμίες στον σύντροφό τους. Ο τερματισμός μιας σχέσης είναι συχνά αρκετά περίπλοκος, επομένως δεν είναι παράξενο που πολλά ζευγάρια εξακολουθούν προτιμούν το tolyamory αντί να χωρίζουν τους δρόμους τους.
