Γιώργος Τσαγκόζης
Δεν πρόκειται για ψεκασμένη θεωρία συνωμοσίας. Οι περισσότερες smart συσκευές που βρίσκονται μέσα σε ένα σπίτι από την τηλεόραση και τα ηχεία μέχρι τις κάμερες και τα «έξυπνα» ψυγεία συλλέγουν συστηματικά δεδομένα για τους χρήστες τους, χτίζοντας ένα ψηφιακό προφίλ που μπορεί να αξιοποιηθεί εμπορικά.
Πίσω από αυτή τη διαδικασία βρίσκεται μια ολόκληρη βιομηχανία: περισσότερες από 1.000 εταιρείες συγκεντρώνουν, αναλύουν και πουλούν προσωπικά δεδομένα. Οι πληροφορίες αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν από βασικά στοιχεία και προτιμήσεις μέχρι πιο ευαίσθητα δεδομένα, όπως τοποθεσία, συνήθειες και ενδιαφέροντα. Σε πολλές περιπτώσεις, τα δεδομένα αυτά διακινούνται μέσω ενός αόρατου μηχανισμού δημοπρασιών, που λειτουργεί σε πραγματικό χρόνο κάθε φορά που ανοίγεις μια εφαρμογή ή μια ιστοσελίδα.
Οι «έξυπνες» συσκευές παίζουν καθοριστικό ρόλο. Οι τηλεοράσεις, για παράδειγμα, χρησιμοποιούν τεχνολογία που καταγράφει τι παρακολουθείς — όχι μόνο από πλατφόρμες streaming, αλλά και από οποιαδήποτε πηγή, ακόμη και μέσω HDMI. Οι πληροφορίες αυτές αποστέλλονται στους κατασκευαστές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε συνεργαζόμενες εταιρείες.
Αντίστοιχα, τα ηχεία με φωνητικό έλεγχο καταγράφουν τις εντολές και τις προτιμήσεις σου, ενώ οι κάμερες ασφαλείας συλλέγουν βίντεο, ήχο και δεδομένα από αισθητήρες. Όλα αυτά συνθέτουν μια ολοένα και πιο ακριβή εικόνα της καθημερινότητάς σου.
Η εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης εντείνει το φαινόμενο. Νεότερα συστήματα γίνονται πιο «προσωπικά», μαθαίνουν από τις συνήθειές σου και προσαρμόζονται σε αυτές, αυξάνοντας παράλληλα τον όγκο των δεδομένων που συλλέγονται.
Οι εταιρείες υποστηρίζουν ότι τα δεδομένα αυτά χρησιμοποιούνται για τη βελτίωση των υπηρεσιών. Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι ο μέσος χρήστης δύσκολα κατανοεί τι ακριβώς συλλέγεται, πώς χρησιμοποιείται και με ποιους μοιράζεται.
Στην πράξη, η χρήση των smart συσκευών μοιάζει με μια σιωπηρή συμφωνία: περισσότερη ευκολία και αυτοματοποίηση, με αντάλλαγμα ένα σημαντικό μέρος της ιδιωτικότητας.
