Δημήτρης Καβατζικλής
Οι ψυχεδελικές ουσίες, αν και ως επί το πλείστον εξακολουθούν να είναι παράνομες, είναι παντού. Κι ενώ οι κυβερνήσεις αρνούνται να αναγνωρίσουν την ιατρική τους χρήση μερικά από τα πιο σημαντικότερα πανεπιστήμια του κόσμου διεξάγουν ενδελεχείς έρευνες για τέσσερις από αυτές: την ψιλοκυβίνη, την κεταμίνη, το MDMA και το LSD, αναφέρουν οι New York Times.
Το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας υποδηλώνει ότι αυτές οι ουσίες έχουν τις προϋποθέσεις να γίνουν μέρος νέων θεραπειών για την καταπολέμηση των ψυχικών ασθενειών. Υπάρχουν επίσης αυξανόμενες ενδείξεις ότι οι ψυχεδελικές ουσίες λειτουργούν διαφορετικά στον εγκέφαλο από τις εθιστικές, και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι υποστηρικτές τους ζητούν τη νομιμοποίηση τους.
Οι ουσίες αυτές δεν είναι όλα ίδιες και συχνά ενέχουν κινδύνους. Για να αποφύγουν τις δυσάρεστες παρενέργειες και να λάβουν μόνο τα οφέλη, κάποιοι λαμβάνουν μικρότερες δόσεις σε τακτά χρονικά διαστήματα. Συχνά όμως το κάνουν χωρίς επαγγελματική καθοδήγηση και πολλοί παραμένουν ανενημέρωτοι για τα σημαντικά μειονεκτήματα των ουσιών αυτών.
Να τι γνωρίζουμε για κάθε μια από αυτές
Ψιλοκυβίνη
Ως ενεργή χημική ουσία στα «μανιτάρια» ή «shrooms», η ψιλοκυβίνη είναι η πιο μελετημένη από τις ψυχεδελικές χημικές ουσίες και είναι η πιο πιθανή να χρησιμοποιηθεί σε θεραπείες για την καταπολέμηση των ψυχικών ασθενειών
Πιθανές χρήσεις: Έρευνα που διεξήχθη την τελευταία δεκαετία δείχνει ότι η ψιλοκυβίνη, που συνήθως λαμβάνεται σε μορφή χαπιού, έχει τη δυνατότητα να θεραπεύσει διαταραχές χρήσης ουσιών, συμπεριλαμβανομένου του αλκοολισμού και του εθισμού στη νικοτίνη, καθώς και την κατάθλιψη.
Τι κάνει: Σύμφωνα με χρήστες που έχουν συμμετάσχει σε δοκιμές, ένα trip με μανιτάρια μπορεί να προκαλέσει ευφορία και αυξημένη ευαισθητοποίηση για τον περιβάλλοντα χώρο. Για παράδειγμα, τα στερεά αντικείμενα μπορεί να φαίνεται ότι κινούνται. Ένα trip μπορεί να διαρκέσει μέχρι και πάνω από έξι ώρες, ενώ κάποιοι χρήστες περιγράφουν μια θετική «μεταλάμψη» που διαρκεί για μήνες.
Κίνδυνοι: Η ψιλοκυβίνη μπορεί να προκαλέσει οδυνηρές παραισθήσεις ή αισθήματα πανικού και άγχους σε ορισμένους ασθενείς, ειδικά όταν λαμβάνεται σε υψηλές δόσεις. Αλλά και η μικροδοσολογία ψιλοκυβίνης μπορεί να είναι επιβλαβής αφού υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι με η μακροχρόνια χρήση προκαλεί βλάβες στην καρδιά.
Κεταμίνη
Η κεταμίνη, που συντέθηκε για πρώτη φορά το 1956, και μερικές φορές ονομάζεται Special K, χρησιμοποιείται σήμερα ως αναισθητικό. Επειδή δεν ήταν ποτέ παράνομη, οι ερευνητές μπόρεσαν να εξερευνήσουν εις βάθος τις δυνατότητες της.
Πιθανές χρήσεις: Πολλές εγκεφαλικές διαταραχές, όπως η σχιζοφρένεια, η κατάθλιψη και το άγχος, χαρακτηρίζονται από ατροφία στον προμετωπιαίο φλοιό. Οι έρευνες δείχνουν ότι η κεταμίνη βοηθά τα άτομα με ψυχιατρικές διαταραχές προάγοντας την αναγέννηση των νευρώνων. Αυτό θα μπορούσε να εξηγήσει τα σχεδόν άμεσα συναισθήματα ανακούφισης που αναφέρουν οι χρήστες, που είναι και ένας από τους λόγους που έχει χρησιμοποιηθεί στη θεραπεία ασθενών με τάσεις αυτοκτονίας.
Τι κάνει: Η κεταμίνη μπορεί να δημιουργήσει ευφορία και να προσφέρει μια αίσθηση απόσπασης από την πραγματικότητα. Οι χρήστες που λαμβάνουν χαμηλή δόση αισθάνονται σαν να επιπλέουν ή ότι το σώμα τους είναι μουδιασμένο. Οι υψηλότερες δόσεις μπορεί προσωρινά να κάνουν τους χρήστες αδέξιους, να ξεχάσουν πού βρίσκονται ή ακόμα και ποιοι είναι. Η θολή όραση και οι παραισθήσεις είναι συνηθισμένη παρενέργεια.
Κίνδυνοι: Η κεταμίνη είναι γνωστή για μια συγκεκριμένη και τρομακτική παρενέργεια που ονομάζεται «k-hole». Είναι σπάνια σε κλινικές συνθήκες, αλλά οι χρήστες που «μπαίνουν» στο k-hole αισθάνονται αποκομμένοι από τον εαυτό τους και το περιβάλλον τους και παρουσιάζοντας συμπτώματα πανικού και παράνοιας.
LSD
Το LSD, γνωστό και ως acid, έχει ιστορική θέση στην αμερικανική ποπ κουλτούρα.
Πιθανές χρήσεις: Έχει αποδειχθεί πολλά υποσχόμενο για τη θεραπεία του εθισμού στο αλκοόλ και έχει μελετηθεί για άλλες καταστάσεις όπως η κατάθλιψη. Όπως και με την ψιλοκυβίνη, ορισμένοι υποστηρικτές του LSD χορηγούν μικροδόσεις για να επιτύχουν οφέλη ψυχικής υγείας χωρίς το trip.
Τι κάνει: Οι χρήστες LSD έχουν αναφέρει αισθήματα ευδαιμονίας κατά τη διάρκεια του trip τους, τη δυνατότητα να βλέπουν ήχους και να έχουν μυστικιστικές εμπειρίες καθώς και μια αίσθηση εγγύτητας με τους άλλους.
Κίνδυνοι: Μερικοί άνθρωποι βιώνουν μόνιμο ψυχολογικό τραύμα που προκαλείται από ένα κακό trip, ειδικά όταν λαμβάνουν υψηλότερες δόσεις ή χρησιμοποιούν συχνά LSD. Η μικροδοσολογία LSD μπορεί επίσης να έχει φυσικούς κινδύνους. Σε μια μελέτη σε αρουραίους, η μικροδοσολογία LSD είχε το αντίθετο αποτέλεσμα και έκανε τους αρουραίους να εμφανίσουν σημάδια ψυχιατρικής ασθένειας, όπως επιθετικότητα και κακή συμπεριφορά.
MDMA
Ένα πολύ δημοφιλές club drug, γνωστό και ως έκσταση ή molly, το MDMA έχει μελετηθεί εδώ και δεκαετίες για πιθανά οφέλη για την ψυχική υγεία.
Πιθανές χρήσεις: Το 2010, τα αποτελέσματα μιας μελέτης σχετικά με τη Διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD) ανανέωσαν το ενδιαφέρον για το MDMA. Έκτοτε, η ουσία έχει διερευνηθεί ως θεραπεία για άλλες καταστάσεις όπως η διαταραχή χρήσης ουσιών ή το κοινωνικό άγχος σε αυτιστικά άτομα, αν και έχει περισσότερες πιθανότητες να προκαλέσει μεγαλύτερη βλάβη από κάποια άλλα ψυχεδελικά.
Τι κάνει: Το MDMA είναι συχνά γνωστό με το όνομα έκσταση, από το αίσθημα ευφορίας που προκαλεί στους χρήστες.
Κίνδυνοι: Το MDMA μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στα νεφρά, καθώς και καρδιακές αρρυθμίες ειδικά σε ασθενείς με προϋπάρχουσες παθήσεις.
***
Τα ψυχεδελικά φάρμακα δεν είναι απλές ουσίες. Ο χρόνος και η έρευνα θα δώσουν απαντήσεις σχετικά με τις επιπτώσεις τους στον εγκέφαλο και κατά πόσο είναι δυνατή η χρήση τους για ιατρικές θεραπείες. Προς το παρόν, τα στοιχεία υποστηρίζουν πως οι ψυχεδελικές θεραπείες ενδείκνυνται μόνο σε περιπτώσεις όπου άλλες μορφές θεραπείας δεν έχουν αποτέλεσμα.