Δημήτρης Καβατζικλής
Όταν μιλάμε για το τι κάνει τον άνθρωπο ξεχωριστό, συνήθως αναφερόμαστε στον εγκέφαλο, στους αντίχειρες που πιάνουν τα πάντα, στην ικανότητά μας να φτιάχνουμε εργαλεία κτλ. Αλλά, σύμφωνα με τους επιστήμονες, υπάρχει κάτι ακόμη που μας διαφοροποιεί από κάθε άλλο πλάσμα στη Γη. Κάτι τόσο κοινό, που πιθανότατα δεν του δίνεις σημασία καν όταν κοιτάζεσαι στον καθρέφτη. Το πηγούνι σου. Αυτή η μικρή καμπύλη κάτω από το χαμόγελό σου είναι ένα από τα πιο περίεργα και μυστηριώδη χαρακτηριστικά στην ιστορία της εξέλιξης, σύμφωνα με το upworthy.
Κανένα άλλο ζώο δεν έχει πηγούνι. Ούτε οι χιμπατζήδες. Ούτε οι γορίλες. Ούτε καν οι Νεάντερταλ, οι πιο κοντινοί μας συγγενείς. Κάπου στην εξελικτική μας πορεία, οι άνθρωποι εμφάνισαν πηγούνι και από τότε, οι επιστήμονες προσπαθούν να εξηγήσουν πώς και γιατί. Υπάρχουν, ωστόσο, κάποιες θεωρίες.
Θεωρία #1: Για να μασάμε καλύτερα
Η επικρατέστερη και πιο μελετημένη θεωρία αφορά το φαγητό. Καθώς οι πρόγονοί μας άρχισαν να τρώνε διαφορετικά, η γνάθος και τα δόντια τους μίκρυναν. Ίσως, λοιπόν, το πηγούνι εξελίχθηκε να ενισχύει τη δύναμη και τη σταθερότητα της γνάθου. Η ανθρωπολόγος Flora Gröning από το Πανεπιστήμιο του York δοκίμασε αυτή την υπόθεση δημιουργώντας ψηφιακά μοντέλα ανθρώπινων γνάθων. Και πράγματι, διαπίστωσε ότι το πηγούνι προσφέρει επιπλέον στήριξη κατά τη μάσηση.
Θεωρία #2: Για να μιλάμε
Μια άλλη θεωρία λέει ότι το πηγούνι συνδέεται με τη γλώσσα. Από το 1913, ο γιατρός Louis Robison πρότεινε ότι το πηγούνι αναπτύχθηκε για να προστατεύει τη γνάθο από τους μυϊκούς κραδασμούς της ομιλίας λειτουργώντας σαν μικρό «αμορτισέρ».
Θεωρία #3: Για να ελκύουμε
Σύμφωνα με τη θεωρία της σεξουαλικής επιλογής, το πηγούνι μπορεί να είναι κάτι σαν το πρώτο φυσικό dating filter. Έρευνες δείχνουν ότι οι γυναίκες υποσυνείδητα έλκονται περισσότερο από άνδρες με πιο έντονα, φαρδιά πηγούνια δείγμα υψηλής τεστοστερόνης και «καλών γονιδίων». Οι άνδρες, αντίστοιχα, προτιμούν γυναίκες με πιο απαλά, στενά πηγούνια, που σχετίζονται με υψηλότερα επίπεδα οιστρογόνων. Αυτό το επιβεβαίωσαν και οι ερευνητές Zaneta Thayer και Seth Dobson, εξετάζοντας σχεδόν 200 κρανία απ’ όλο τον κόσμο: τα ανδρικά πηγούνια ήταν όντως πιο ψηλά και έντονα, κάτι που δείχνει ότι η έλξη ίσως έπαιξε ρόλο στην εξέλιξή τους.
Θεωρία #4: Για να κάνουμε τις δουλειές του σπιτιού
Κι αν νομίζεις ότι τα άκουσες όλα, υπάρχουν θεωρίες που υποστηρίζουν ότι το πηγούνι εξελίχθηκε για να κρατάμε καλύτερα τα ρούχα με τα δόντια μας ενώ τα διπλώνουμε ή για να αντέχουμε καλύτερα ένα χτύπημα στο σαγόνι. Άλλοι, πάλι, λένε πως το πηγούνι απλώς «έτυχε». Ένα παράπλευρο αποτέλεσμα της εξέλιξης, χωρίς πραγματική λειτουργία. Ίσως να μην υπάρχει μία και μοναδική απάντηση. Ίσως να είναι λίγο απ’ όλα: λίγο μάσημα, λίγο ομιλία, λίγο φλερτ… και λίγο αυτοάμυνα. Η εξέλιξη, φαίνεται, έχει φαντασία.
