Γιώργος Τσαγκόζης
Μια συγκλονιστική ιστορία αποκάλυψε στον προσωπικό της λογαριασμό στο Facebook η Μυρίνα Καλαϊτζή, κόρη του σπουδαίου Έλληνα σκιτσογράφου Γιάννη Καλαϊτζή, που έφυγε από τη ζωή το 2016. Η ανάρτησή της αφορούσε ένα από τα πιο ιστορικά ελληνικά κόμικς που δημιούργησε ο πατέρας της, την «Τσιγγάνικη Ορχήστρα», και τη σχέση του έργου με τον Διονύση Σαββόπουλο.
Έγραψε η Μυρίνα Καλαϊτζή:
“«Κι ένα πουλάκι λαλεί».
Οι στίχοι του διανθίζουν την αφήγηση και πορτραίτα του Διονύση Σαββόπουλου τρυπώνουν σε εισαγωγικές και ενδιάμεσες σελίδες των ενοτήτων της Τσιγγάνικης Ορχήστρας. Στην εισαγωγική σελίδα της πρώτης ενότητας εμφανίζεται υπό τη μορφή που ο Γιάννης Καλαϊτζής τον σχεδιάζει και στο εξώφυλλο του Θούριου (το σκίτσο στην τελευταία εικόνα), σκαρφαλωμένος στο κλωνάρι του, περιτριγυρισμένος από τις νότες του: «κι ένα πουλάκι λαλεί».
Στην εισαγωγική σελίδα της δεύτερης ενότητας τους στίχους του τραγουδά η ψηλόλιγνη κανονικοποιημένη, εξανθρωπισμένη μορφή του, παρέα και πάλι, εδώ “πά να πει” στο ίδιο καρέ, με τον πρωταγωνιστή της ιστορίας.
Στην εισαγωγική σελίδα της τρίτης ενότητας, μπροστά από τον Σαββόπουλο που, με καπέλο και γυαλιά, τραγουδά ο ίδιος το “Μικρέ γαλάζιε ποντικέ μου” , περνάει ένας άντρας με μαύρο κοντομάνικο μπλουζάκι, μαύρα μαλλιά, μουστάκι, και κοιλίτσα, που προχωρά με τα χέρια στις τσέπες, καπνίζοντας πίπα, διασταυρώνεται δηλαδή η μορφή του Σαββόπουλου με αυτήν του Γιάννη Καλαϊτζή, που εμφανίζεται σε cameo αυτοπροσωπογραφία.
Χάρηκα που είδα την Τσιγγάνικη σε αναρτήσεις άλλων φίλων σήμερα και έτσι αναθάρρησα, και είπα να ακολουθήσω το παράδειγμά τους, χωρίς να κινδυνεύει να θεωρηθεί προπετής αυτοναφορά.
Μια γενιά, μια πολιτεία, ένας ζωτικός καλλιτεχνικός διάλογος, οι συλλογικοί μας μπαμπάδες, η ζωή μας.”
Η «Τσιγγάνικη Ορχήστρα» του Γιάννη Καλαϊτζή είναι ένα από τα σημαντικότερα ελληνικά κόμικς. Κυκλοφόρησε το 1984 από τις εκδόσεις Πολύτυπο και αποτυπώνει, μέσα από το αναγνωρίσιμο, λεπτομερές και πολιτικά αιχμηρό σχέδιο του Καλαϊτζή, τη γκρίζα ατμόσφαιρα της μεταπολιτευτικής Αθήνας. Στις σελίδες της «παίζουν» εργάτες, διαδηλωτές, μπάτσοι, περιθωριακοί, τουρίστες — όλοι κομμάτια μιας κοινωνίας που προσπαθεί να βρει ρυθμό, όπως μια παράφωνη ορχήστρα. Με μαύρο χιούμορ και σαρκασμό, ο Καλαϊτζής συνθέτει μια αλληγορία για την Ελλάδα της εποχής του, που παραμένει επίκαιρη, σκληρή και συγκινητικά ανθρώπινη.
Ακολουθήστε τα Μικροπράγματα στο Google News, για άρθρα και κουίζ που θα σας φτιάχνουν τη μερα.