Δημήτρης Καβατζικλής
Όταν ο βρετανός κωμικός Jonny Pelham είπε στον ψυχολόγο του ότι σκεφτόταν να δοκιμάσει νέο υλικό σχετικά με τη σεξουαλική κακοποίηση που δέχτηκε όταν ήταν οκτώ ετών, αυτός τον συμβούλεψε να μην το κάνει, αναφέρει το BBC.
«Γιατί;» ρώτησε ο Pelham. «Πιστεύεις ότι θα είναι πολύ τραυματικό, θα με μπερδέψει;» «Όχι, απλά δεν ακούγεται πολύ αστείο», ήταν η απάντηση.
Βλέποντας το ως πρόκληση, ο κωμικός άρχισε να ανοίγεται στο κοινό του (και στους γονείς του) για πρώτη φορά σχετικά με τις τραυματικές εμπειρίες του ως παιδί. Η ιστορία του αποτέλεσε το σκηνικό της stand-up εκπομπής του «Off Limits». Αμέσως μετά, συμμετείχε στο Live at the Apollo.
Μιλώντας πριν από την έναρξη της περιοδείας του στο Ηνωμένο Βασίλειο ο Pelham είπε στο BBC News ότι υπάρχει «τόση ντροπή, αποστροφή και φόβος» γύρω από το θέμα της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών που ουσιαστικά δεν ξέρουμε πώς να μιλήσουμε γι’ αυτό». Πιστεύει ότι η κωμωδία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέθοδος για να βοηθήσει τους ανθρώπους να το ξεπεράσουν.
«Γράφω αυτοβιογραφικά και νομίζω ότι αυτό ακριβώς συνέβαινε στη ζωή μου», εξηγεί. «Δεν είχα σκοπό να γράψω μια πολιτική εκπομπή. Ήταν πράγματα για τα οποία μιλούσα και ο μόνος τρόπος για να τα καταλάβει πραγματικά το κοινό ήταν να μιλήσω για τους λόγους για τους οποίους συνέβαιναν όλα αυτά».
Η ανταπόκριση των τηλεθεατών ήταν πολύ θετική. «Έλαβα πολλά μηνύματα από ανθρώπους που είχαν παρόμοιες εμπειρίες που μου είπαν ευχαριστώ που μίλησες», λέει. Ενώ υπήρξαν και κάποιοι που του είπαν ότι «δεν πρέπει να αστειεύεται με αυτό το θέμα».
«Προσωπικά πιστεύω ότι αν δεν το συζητήσουμε, απλώς συνεχίζουμε να μένουμε θεατές σε μια επιδημία παιδικής κακοποίησης για την οποία όλοι είναι πολύ φρικιασμένοι για να μιλήσουν», λέει.
Επιτρέπονται τέτοιου είδους αστεία;
Ο Duncan Craig, ιδρυτής του Survivors Manchester, μιας οργάνωσης που υποστηρίζει θύματα σεξουαλικής κακοποίησης, τονίζει ότι «κανείς δεν έχει το δικαίωμα να αποφασίσει πώς κάποιος άλλος θα σπάσει τη σιωπή του, είτε αυτό είναι στην αίθουσα του ψυχολόγου, είτε σε μια αίθουσα δικαστηρίου, σε μια γκαλερί τέχνης μέσα από τη δημιουργική έκφραση, ή στη σκηνή ως stand-up κωμικός». Και προσθέτει: «Όπως κάθε άλλος επιζών, ο Jonny κουβαλάει το μυστικό του για πολλά χρόνια, οπότε το πώς θα απαλλαγεί από αυτό εξαρτάται αποκλειστικά από τον ίδιο».
Ωστόσο, η Tania Woodgate, διευθύνουσα σύμβουλος του The Male Survivors Partnership, λέει ότι ενώ «αναγνωρίζει ότι κάθε άτομο θα έχει τον δικό του τρόπο να μιλάει για την εμπειρία του και ο Jonny δεν διαφέρει», δεν βλέπει την αστεία πλευρά.
«Συμφωνώ με τον Jonny ότι πρέπει να βρούμε νέους τρόπους για να το συζητήσουμε», λέει. «Ωστόσο, δεν είμαι πεπεισμένη ότι αυτός είναι ο δρόμος προς τα εμπρός. Έχοντας δουλέψει με θύματα κακοποίησης για πολλά χρόνια, δυσκολεύτηκα να γελάσω με τα αστεία του Jonny»
«Δεν χρειάζεται να καθορίσει τη ζωή σου»
Ο Pelham, ο οποίος ξεκίνησε να κάνει stand-up ενώ σπούδαζε, τώρα ζει με την κοπέλα του στο Μάντσεστερ. Κατά τη διάρκεια των lockdowns, δοκίμασε να κάνει online gigs, αλλά «δεν ήταν για μένα», λέει, λόγω της έλλειψης «αδρεναλίνης και ενθουσιασμού». Έτσι, αντ’ αυτού, έχει επικεντρωθεί στη συγγραφή τηλεοπτικών σεναρίων.
Στο «Late Bloomer», την εκπομπή που έγραψε και πρωταγωνίστησε, αφηγήθηκε την ημι-αυτοβιογραφική ιστορία ενός 28χρονου παρθένου. Ακολούθησε η κωμική σειρά του Channel 4, «Brad Boyz», όπου μίλησε για την εμπειρία του να μεγαλώνει στο Μπράντφορντ ως το μόνο λευκό παιδί στην παρέα.
Λέει ότι βρίσκεται σε μια καλή περίοδο της ζωής του και ελπίζει ότι η περιοδεία του θα βοηθήσει στο να αλλάξουν οι αντιλήψεις γύρω από τα θύματα σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. «Η μόνη φορά που μιλάμε για αυτό στα μέσα ενημέρωσης είναι όταν κάποιος δολοφονεί την οικογένειά του επειδή κακοποιήθηκε ως παιδί», λέει.
«Δεν θέλω να είμαι επιπόλαιος – γιατί είναι σοβαρό ζήτημα – αλλά θέλω επίσης να πω ότι υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι να το συζητήσουμε. Ο τρόπος που μιλάω γι’ αυτό είναι απλώς να λέω ότι αυτό μπορεί να συμβεί και σε σένα και είναι προφανώς απίστευτα δύσκολο, αλλά δεν χρειάζεται να καθορίσει ολόκληρη τη ζωή σου».