Γιώργος Τσαγκόζης
Η επιστροφή του Οδυσσέα στην Ιθάκη θεωρείται – και όχι άδικα – το πιο διάσημο, επικό ταξίδι της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Στην Οδύσσεια του Ομήρου, ο βασιλιάς της Ιθάκης χρειάστηκε περίπου δέκα ολόκληρα χρόνια για να επιστρέψει στην πατρίδα του μετά το πέρας του Τρωικού Πόλεμου.
Αν προστεθούν και τα δέκα χρόνια που διήρκεσε ο ίδιος ο πόλεμος στην Τροία, τότε ο Οδυσσέας έμεινε μακριά από το σπίτι και την οικογένειά του πάνω από εικοσαετία.
Στην πραγματικότητα, βέβαια, ο ήρωας δεν καθυστέρησε επειδή έχασε τον μπούσουλα του στη θάλασσα. Σύμφωνα με την ιστορία, η επιστροφή του μετατράπηκε σε περιπέτεια εξαιτίας των αλλεπάλληλων εμποδίων που συνάντησε: από τον Κύκλωπα Πολύφημο και τις Σειρήνες μέχρι τη μάγισσα Κίρκη και τη νύμφη Καλυψώ, η οποία τον κράτησε στο νησί της για κανά επτάρι χρόνια. Καθοριστικό ρόλο φυσικά έπαιξε και η οργή του Ποσειδώνα, που σύμφωνα με τον μύθο έκανε ό,τι μπορούσε για να μην επιστρέψει ποτέ στην πατρίδα του την Ιθάκη και την οικογένεια του.
Αν όμως ο Οδυσσέας είχε στη διάθεσή του σύγχρονη τεχνολογία (περιελαμβανόμένου σε αυτή και κανά κανόνι), το ταξίδι θα ήταν εντελώς διαφορετικό. Με GPS, δορυφορικούς χάρτες, πρόγνωση καιρού και ένα σύγχρονο πλοίο, η απόσταση από την περιοχή της Τροίας μέχρι την Ιθάκη θα μπορούσε να καλυφθεί μέσα σε λίγες μόνο ημέρες.
Ακόμα και με ένα αρχαίου τύπου πλοίο αλλά με σωστή πλοήγηση και χωρίς τις μυθολογικές παρεμβάσεις, ιστορικοί εκτιμούν ότι το ταξίδι πιθανότατα δεν θα ξεπερνούσε τη μία ή δύο εβδομάδες.
Με σημερινό σκάφος, η επιστροφή του Οδυσσέα θα μπορούσε ίσως να ολοκληρωθεί σε μόλις δύο έως τέσσερις ημέρες.
Τελικά, το μεγαλύτερο πρόβλημα του Οδυσσέα μάλλον δεν ήταν ότι δεν είχε χάρτη, αλλά ότι είχε απέναντί του κοτζαμάν θυμωμένο Ποσειδώνα.
