Γιώτα Κωνσταντινίδου
Το 59ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου ολοκληρώθηκε στην πόλη μας με μια sold out πορεία καθ’ όλη τη διάρκειά του κερδίζοντας το κοινό της πόλης και όχι μόνο. Μετά το τέλος του, προβήκαμε σε ένα σύντομο απολογισμό με τον καλλιτεχνικό διευθυντή του Φεστιβάλ, Ορέστη Ανδρεαδάκη. Η οργάνωσή του θεσμού, η εμπλοκή πολιτιστικών και εμπορικών φορέων της πόλης, η προσήλωση στη λεπτομέρεια και οι πιο δυνατές εικόνες αποτελούν τους πρωταρχικούς στόχους των ανθρώπων του Φεστιβάλ Κινηματογράφου.
-Το 59ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου, sold out, σε όλη τη διάρκειά του, έριξε την αυλαία του…
Όταν τελειώνει ένα Φεστιβάλ είναι μια περίεργη περίοδος. Το Φεστιβάλ τρέχει σαν αέρας, ότι έγινε αυτό το 10ημερο εξαφανίζεται. Οι ταινίες επιστρέφουν στις χώρες παραγωγής τους, οι επαγγελματίες του χώρου επιστρέφουν στις δουλειές τους, όλα ακολουθούν την προηγούμενη συνηθισμένη ροή τους. Πρόκειται για μια παράξενη περίοδο που την έχω νιώσει πολλές φορές. Προσπαθείς να κρατήσεις κάτι από όλο αυτό, να διορθώσεις λάθη που έγιναν και να ξαναχτίσεις κάτι καινούργιο. Τώρα, ακολουθεί μια μικρή περίοδος ανάπαυλας για να ξεκινήσουμε με καινούργιες ιδέες, να οργανώσουμε το αμέσως επόμενο Φεστιβάλ του Μαρτίου, το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ και φυσικά το 60ο.
-Εστιάζετε στα λάθη, στις παραλείψεις;
Είμαι από τους ανθρώπους που βλέπω μόνο τα αρνητικά. Σε κάθε Φεστιβάλ, κατά τη διάρκειά του και μετά το τέλος του, εστιάζω στα αρνητικά, τα αναλύω με τους συνεργάτες του Φεστιβάλ και τους ανθρώπους του κινηματογραφικού χώρου. Όταν αναλάβαμε, το πρώτο που πράγμα που κάναμε ήταν να μαζέψουμε όσους περισσότερους ανθρώπους μπορούσαμε του κινηματογραφικού χώρου, της πολιτιστικής και εμπορικής ζωής της Θεσσαλονίκης. Παραγωγούς, σκηνοθέτες, ηθοποιούς, δημιουργούς, ενώσεις και συνδικάτα επαγγελματιών, διανομείς, αιθουσάρχες και τους ρωτήσαμε τι περιμένουν από το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Τι θα επιθυμούσαν να διορθωθεί και τι πρέπει να γίνει στο μέλλον. Συγκεντρώσαμε, λοιπόν, όλες αυτές τις επιθυμίες τους και αρχίσαμε να χτίζουμε το Φεστιβάλ πάνω σ’ αυτό το πνεύμα. Πιστεύω αλλά και είμαστε από το νόμο υποχρεωμένοι να υπηρετούμε τον ελληνικό κινηματογράφο και ως δημόσιος φορέας να φροντίζουμε και όσο το δυνατόν καλύτερα να εξυπηρετούμε, αυτό που ονομάζουμε «δήμο». Πέρα από αυτό, είμαστε σε επαφή με όλους τους πολιτιστικούς φορείς της πόλης, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης, το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, το Μουσείο Φωτογραφίας, το Πανεπιστήμιο, τη Σχολή Κινηματογράφου.
-Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου ως θεσμός κρύβει μια πολυπολιτισμικότητα, μια μίξη κουλτούρας, πολιτισμών. Το εντοπίζετε αυτό;
Το Φεστιβάλ είναι διεθνές και φιλοξενεί ανθρώπους από πολύ διαφορετικούς πολιτισμούς ιδιοσυγκρασίες και αυτό είναι και το πιο ενδιαφέρον. Είναι ένα πολιτιστικό σημείο συνάντησης ανθρώπων από όλο τον κόσμο που βλέπουν τα πράγματα μέσα από το δικό τους πολιτισμό, τη δική τους θρησκεία, το δικό τους τρόπο σκέψης. Άνθρωποι από την Ανατολή, από την Κίνα, την Ιαπωνία, από την Ταϊλάνδη, βλέπουν τα πράγματα μ’ έναν τρόπο που εμείς οι δυτικοί δεν έχουμε συνηθίσει και αυτό είναι ένας τεράστιος πλούτος. Αυτό, ίσως, είναι και το πιο ενδιαφέρον σ’ ένα Φεστιβάλ, είτε είναι Κινηματογράφου, Θεάτρου, Εικαστικών, Μουσικής. Το να ποτίζεσαι από κουλτούρες και πολιτισμούς του κόσμου, πολύ διαφορετικές από τη δική σου.
-Φέτος πραγματοποιήθηκε μεγάλο αφιέρωμα στο ελληνικό queer σινεμά που πρωτοστάτησε στις επιλογές του κοινού. Γιατί πιστεύετε συνέβη αυτό;
Γιατί είχε πολύ καλές ταινίες. Όλες οι ταινίες που ήταν στο αφιέρωμα του queer,ήταν ταινίες εμβληματικές που με τον τρόπο τους η καθεμία έχουν επηρεάσει τον κινηματογράφο και τον τρόπο δημιουργίας των επόμενων σκηνοθετών. Οι ταινίες του Τάκη Σπετσιώτη, του Κωνσταντίνου Γιάνναρη, του Πάνου Κούτρα, όλων αυτών των δημιουργών, ταινίες μικρού μήκους ακόμα και ταινίες που ήταν σκηνοθετικά άγνωστες ή είχαν πολλά χρόνια να παιχτούν, όπως ο «Ορέστης» του Βασίλη Φωτόπουλου. Όλοι αυτοί οι δημιουργοί έχουν επηρεάσει άλλους δημιουργούς, οπότε αυτές οι ταινίες είχαν ένα τεράστιο κινηματογραφικό ενδιαφέρον αλλά και πολιτιστικό. Ήταν η πρώτη φορά που έγινε ένα τόσο μεγάλο αφιέρωμα στην ελληνική queer κινηματογραφία.
-Αφορά όμως και σε ένα θέμα που πάντα θα αγγίζει την κοινωνία.
Όλες οι ταινίες είναι πολιτικές έχουν σχέση με την κοινωνία, την πολιτική, την εποχή, με θέματα που μας απασχολούν. Άρα, κι αυτό είχε έναν τέτοιο πολύ σημαντικό χαρακτήρα.
-Εικόνες που κρατάτε από το Φεστιβάλ Κινηματογράφου;
Όταν είναι μια αίθουσα είναι γεμάτη λίγο πριν αρχίσει μια ταινία και μπαίνουμε με τους συνεργάτες μου για να παρουσιάσουμε κάποιον καλεσμένο ή για να δούμε αν πηγαίνουν καλά οι προβολές και κλείνουν τα φώτα, αποτελεί για μένα μια συγκινητική στιγμή. Επίσης, η στιγμή που μια ταινία είναι sold-out και περιμένει ο κόσμος στην ουρά μήπως βρεθεί ένα εισιτήριο την τελευταία στιγμή. Ακόμα, κάποιοι άνθρωποι γύρω στα 60 που παρακολουθούσαν το Φεστιβάλ στα πρώτα του βήματα ως φοιτητές, έρχονταν τώρα με τα παιδιά τους που ήταν αυτοί φοιτητές. Ένας κύριος μου είχε εκμυστηρευτεί, «Εγώ παρακολουθούσα τη δεκαετία του ’70 μέσα στη Χούντα και ήταν παρά πολύ σημαντικό για εμάς, για τη διαμόρφωσή μας και τώρα έφερα την κόρη μου».
-Η σκυτάλη στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ που ακολουθεί και φυσικά στο 60ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου που θα είναι και επετειακό.
Το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ είναι για εμάς πάρα πολύ σημαντικό εξίσου σημαντικό μ’ αυτό του Νοεμβρίου διότι θεωρείται ένα από τα καλύτερα Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ στον κόσμο, έχει πολύ μεγάλη απήχηση στο εξωτερικό και έχει καταφέρει να εκπαιδεύσει ένα κοινό στη Θεσσαλονίκη. Το κοινό της Θεσσαλονίκης έχει ένα προτέρημα που δεν το έχει κανένα άλλο κοινό στην Ελλάδα και θα το βρει κανείς σε λίγες πόλεις στην Ευρώπη γιατί εκπαιδεύτηκε εδώ και 20 χρόνια στο τι σημαίνει Ντοκιμαντέρ. Πριν από 20 χρόνια, πολύς κόσμος νόμιζε ότι το ντοκιμαντέρ είναι απλώς μια ταινία που δείχνει τη ζωή των λιονταριών στην Αφρική. Έμαθε ότι το ντοκιμαντέρ είναι ένα πολύ πλούσιο κινηματογραφικό είδος με υποείδη, μπορούμε να δούμε ντοκιμαντέρ θρίλερ, κωμωδία, περιπέτεια ακόμα και κινούμενο σχέδιο. Αυτά τα γνωρίζει το κοινό της Θεσσαλονίκης και είναι ιδιαίτερα απαιτητικό και ιδιαίτερα ενημερωμένο.