Δημήτρης Καβατζικλής
Ο ρατσισμός κατά των κινέζων είναι βαθιά ριζωμένος στην αμερικανική κουλτούρα αλλά και τους νόμους της χώρας, ξεκινώντας από τον 19ο αιώνα, την εποχή του «πυρετού του χρυσού» στην Καλιφόρνια. Οι Κινέζοι μετανάστες αναγκάστηκαν να στριμωχθούν στις πυκνοκατοικημένες περιοχές των πόλεων και στη συνέχεια κατηγορήθηκαν ότι χτίζουν παραγκουπόλεις. Για να κατανοήσουμε το εύρος της προκατάληψης, αρκεί να εξετάσουμε τον νόμο του 1882 που είναι γνωστός ως «νόμος αποκλεισμού των Κινέζων» (Chinese Exclusion Act) και αποτελεί τη μόνη νομοθεσία που ψηφίστηκε για να περιορίσει ρητά τη μετανάστευση μιας συγκεκριμένη εθνικής ομάδας. Ο νόμος χρονολογείται από το 1875 και καταργήθηκε μόλις το 1943, λέει το openculture.
Παρόλο που συχνά αποφεύγονταν, οι αυστηροί περιορισμοί και οι απαγορεύσεις οδήγησαν σε ρατσιστικές ιδέες που εξακολουθούν να υπάρχουν μέχρι σήμερα, όπως για παράδειγμα με τους ρόλους της υποτακτικής παλλακίδας στις ταινίες του Χόλιγουντ που ενσάρκωσε πρώτη η Κινεζοαμερικανή σταρ του κινηματογράφου, Anna May Wong, η οποία, μετά το 1909 έπρεπε να έχει πάντα πάνω της την ταυτότητα της για να αποδείξει ότι είναι νόμιμη κάτοικος.
Η Wong γεννήθηκε στο Λος Άντζελες, μια πόλη που, όπως κάθε άλλη μεγάλη μητρόπολη, έχει τη δική της Chinatown. Ωστόσο, οι πιο γνωστές Chinatown ξεκίνησαν από το Σαν Φρανσίσκο μετά τον σεισμό του 1906, που σχεδόν ισοπέδωσε την πόλη και «οδήγησε σε δεκαετίες βίας και ρατσιστικών νόμων που στόχευαν τις κινεζικές κοινότητες των ΗΠΑ», σημειώνει το Vox. «Ο σεισμός κατέστρεψε την Chinatown, αλλά μέσα στην καταστροφή, οι Κινέζοι επιχειρηματίες του Σαν Φρανσίσκο είχαν μια ιδέα για ένα νέο ξεκίνημα», που θα καθόριζε την αισθητική των Chinatown παγκοσμίως.
Δείτε το βίντεο του Vox
Η νέα Chinatown ήταν κάτι παραπάνω από μια νέα αρχή. Ήταν επιβίωση. Όπως συμβαίνει συχνά μετά από καταστροφές, υπήρξαν προτάσεις για τη μετεγκατάσταση της γειτονιάς των μεταναστών, σημειώνει το 99 Percent Invisible. «Ο δήμαρχος της πόλης ανέθεσε στον αρχιτέκτονα Daniel Burnham να εκπονήσει σχέδια ευθυγραμμισμένα με το κίνημα της όμορφης πόλης. Έχοντας την αίσθηση ότι έπρεπε να ανταποκριθούν στα στερεότυπα των λευκών Αμερικανών για να κερδίσουν την αποδοχή, οι Κινεζοαμερικανοί επιχειρηματίες προσέλαβαν τον αρχιτέκτονα T. Paterson Ross και τον μηχανικό A.W. Burgren, παρόλο που κανένας απ’ τους δύο δεν είχε επισκεφτεί την Κίνα.»
Οι αρχιτέκτονες «βασίστηκαν σε ιστορικές εικόνες, κυρίως θρησκευτικού περιεχομένου, για να σχεδιάσουν τη νέα Chinatown» και το αποτέλεσμα ήταν να φτιάξουν ένα τουριστικό αξιοθέατο, που λίγο έμοιαζε με τις πραγματικές πόλεις της Κίνας, λέει το βίντεο του Vox Missing Chapter. Οι Κινέζοι μετανάστες του Σαν Φρανσίσκο «κράτησαν την κουλτούρα τους ζωντανή εφευρίσκοντας μια νέα και υιοθετώντας εσκεμμένα ανατολίτικα στερεότυπα για μια πόλη στην οποία οι επιχειρηματίες αποφάσισαν να χτίσουν νεραϊδένια παλάτια».
Η Νέα Chinatown δεν ήταν «ούτε πολύ κινεζική, ούτε πολύ αμερικανική», ασφαλής τόσο για τους τουρίστες και τους καταναλωτές της μεσαίας τάξης όσο και για τις κινεζικές επιχειρήσεις. Το μοντέλο εξαπλώθηκε γρήγορα. Πλέον, σε κάθε μεγάλη πόλη εκτός Κίνας, η Chinatown αποτελεί ένα μοναδικό πολιτιστικό υβρίδιο αλλά και έναν θρίαμβο του μάρκετινγκ που προσέφερε ένα μέτρο προστασίας σε πολιορκούμενους Κινέζους μετανάστες απ’ όλο τον κόσμο.
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ