Βάνα Κράβαρη
Τρεις μέρες πριν από τα Χριστούγεννα του 2001, και βασικά, τρεις μήνες μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου (της μέρας που άλλαξε τον κόσμο όπως τον ξέραμε), ο 28χρονος Βρετανός Richard Reid ήταν αποφασισμένος να πυροδοτήσει μια βόμβα. Την είχε κρύψει στα παπούτσια του, με τα οποία ταξίδευε με την πτήση 63 της American Airlines από το Παρίσι με προορισμό το Μαϊάμι. Η ιστορία του shoe bomber οδήγησε την αμερικανική Υπηρεσία Ασφάλειας Μεταφορών να αλλάξει το πρωτόκολλο ασφαλείας για τις πτήσεις, αναγκάζοντας τους επιβάτες να αφαιρούν τα παπούτσια τους ώστε αυτά να ελεγχθούν πριν από την επιβίβαση.
Ο Reid ήταν μέλος της Αλ Κάιντα. Είχε εκπαιδευτεί στο Αφγανιστάν και θα έμενε στην ιστορία ως «ο βομβιστής με τα παπούτσια» (shoe bomber). Είναι ο λόγος για τον οποίο μέχρι και σήμερα, σχεδόν σε όλα τα αεροδρόμια, οι ταξιδιώτες ή κάποιοι από αυτούς είναι αναγκασμένοι να βγάζουν και τα παπούτσια τους, περνώντας από τον έλεγχο ασφαλείας.
Με το τραύμα της 11ης Σεπτεμβρίου να είναι ακόμα νωπό, τα πληρώματα των αεροπλάνων, αλλά και οι ίδιοι οι επιβάτες, ένιωθαν νευρικότητα στον αέρα. Οι αεροσυνοδοί αντάλλασσαν πληροφορίες μεταξύ τους, για τους τρόπους με τους οποίους θα μπορούσαν να προλάβουν την καταστροφή, να εντοπίσουν έναν πιθανό τρομοκράτη ανάμεσα στους επιβάτες μιας πτήσης. Για παράδειγμα, ανάμεσα σε όσα τσέκαραν διακριτικά ήταν αν κάποιος από τους επιβάτες αρνιόταν να φάει ή να πιει κάτι σε μια μεγάλη πτήση. Αυτό θα μπορούσε να είναι δείγμα ότι κρύβει κάτι ύποπτο.
Ο Reid έπεσε σε αυτή την παγίδα. Αρνήθηκε να φάει οτιδήποτε σε μια υπερατλαντική πτήση 10 ωρών. Η αεροσυνοδός, Hermis Moutardier, η οποία έλαβε την αρνητική του απάντηση, θεώρησε ύποπτη αυτή τη συμπεριφορά.
Περίπου δυο ώρες μετά την απογείωση από το Παρίσι, και με το αεροπλάνο να πετά πάνω από τον Ατλαντικό, οι επιβάτες άρχισαν να ενημερώνουν τις αεροσυνοδούς ότι μυρίζει κάτι καμένο. Η Moutardier διέσχισε τους διαδρόμους του αεροπλάνου για να βρει από πού έρχεται η μυρωδιά αυτή. Ακριβώς έτσι είδε τον Reid, να κάθεται μόνος του σε μια θέση δίπλα στο παράθυρο και να προσπαθεί να ανάψει ένα σπίρτο. Του είπε αυστηρά πως απαγορεύεται το κάπνισμα στην πτήση και εκείνος της υποσχέθηκε ότι θα σταματήσει. Τότε άρχισε να σκαλίζει τα δόντια του με το μαυρισμένο σπίρτο.
Λίγα λεπτά αργότερα, όταν τον είδε να σκύβει στο κάθισμά του, η Moutardier, πεπεισμένη ότι καπνίζει, τον ρώτησε «συγγνώμη, τι κάνετε εκεί;». Εκείνος την αγνόησε. Μόνο όταν τον τράβηξε, η αεροσυνοδός κατάφερε να δει τι έκρυβε στο κάθισμά του. «Είχε βγάλει το παπούτσι του και το είχε ανάμεσα στα πόδια του. Το μόνο που μπορούσα να δω ήταν καλώδια και το σπίρτο. Το σπίρτο ήταν αναμμένο», θα θυμόταν. Προσπάθησε δυο φορές να του το αρπάξει από τα χέρια, αλλά εκείνος την απώθησε και τις δυο, ρίχνοντάς τη στον διάδρομο.
Η Cristina Jones, έμπειρη συνάδελφός της, προσπάθησε να επέμβει, μόνο που ο Reid τη δάγκωσε πολύ δυνατά στο δάχτυλο. Βλέποντας το περιστατικό, επιβάτες πέρασαν πάνω από τα καθίσματα για να βοηθήσουν. Εκείνοι κατάφεραν να ακινητοποιήσουν τον Reid, δένοντάς τον στο κάθισμα με τις ζώνες από τα παντελόνια τους, τα καλώδια των ακουστικών τους και τις ζώνες ασφαλείας του καθίσματος.
Ένας γιατρός του χορήγησε Valium από το φαρμακείο του αεροπλάνου για να τον αναισθητοποιήσει και μετά από τέσσερις ώρες αγωνίας η πτήση προσγειώθηκε στη Βοστώνη, όπου τον Reid παρέλαβε το FBI. Μάλιστα χρειάστηκε να κόψουν τα δεσμά του για να τον απομακρύνουν από το αεροπλάνο.
Όπως αποδείχθηκε, η αυτοσχέδια βόμβα του επίδοξου τρομοκράτη, την οποία είχε κρύψει στο παπούτσι του, περιείχε 300 γραμμάρια εκρηκτικής ύλης, κάτι που σημαίνει πως αν είχε όντως καταφέρει να την πυροδοτήσει, το αεροσκάφος θα διαλυόταν και θα έπεφτε στον Ατλαντικό.
Ο Reid είπε στους πράκτορες του FBI ότι είχε φτιάξει τη βόμβα μόνος του και στις 4 Οκτωβρίου του 2002 δήλωσε ένοχος σε οκτώ κατηγορίες περί τρομοκρατίας. Το δικαστήριο τον καταδίκασε σε ισόβια κάθειρξη και πρόστιμο 2 εκατ. δολαρίων. «Βρίσκομαι σε πόλεμο με την χώρα σας. Δηλώνω την πίστη μου στον Osama bin Laden, στο ισλάμ και στη θρησκεία του Αλλάχ», είπε ο Reid στον δικαστή. Παραμένει φυλακισμένος στις ΗΠΑ μέχρι σήμερα.