Όχι ραντεβού, όχι σχέσεις, όχι άντρες: Τι είναι αυτό το «4Β Κίνημα» που λένε όλες οι φεμινίστριες μετά την νίκη Τραμπ;

Tις τελευταίες μέρες στο TikTok, γυναίκες δημιουργοί περιεχομένου, ακόμα και Ελληνίδες, ορμώμενες από την εκλογή Τραμπ και από τους κινδύνους για τα δικαιώματα των γυναικών που -καλώς ή κακώς- έρχονται ως συνεπακόλουθα αυτής της εκλογής, στηρίζουν ένθερμα ένα κίνημα που εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην Κορέα τη δεκαετία του 2010. Βασικά, όλες μιλάνε για το 4B κίνημα.

Μετά τα αποτελέσματα των αμερικανικών εκλογών, η Jada Mevs, μια 25χρονη που ζει στην Ουάσινγκτον, ενθαρρύνει τις γυναίκες να λάβουν δράση. Να εγγραφούν σε μαθήματα αυτοάμυνας, να διαγράψουν τα dating apps, να πάρουν σοβαρά την αντισύλληψη και να επενδύσουν σε έναν δονητή.

Ως απάντηση στην εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ για δεύτερη φορά στην προεδρία των ΗΠΑ και στην αποτυχία τριών δημοψηφισμάτων που θα προστάτευαν τα δικαιώματα στην άμβλωση στην Φλόριντα, τη Νεμπράσκα και τη Νότια Ντακότα, η Mevs και άλλοι δημιουργοί περιεχομένου καλούν τις γυναίκες να συμμετάσχουν στο κίνημα 4B. Πρόκειται για ένα ριζοσπαστικό φεμινιστικό κίνημα που ξεκίνησε στη Νότια Κορέα και ενθαρρύνει την απόρριψη του ετεροφυλόφιλου dating, του γάμου και του σεξ, καθώς και της γέννησης παιδιών.

Αν και είναι πολύ νωρίς για να γνωρίζουμε πόσο δημοφιλής θα μπορούσε να αποδειχθεί μια τέτοια στάση στις ΗΠΑ, το γεγονός ότι όλες στο TikTok μιλάνε για αυτό (ακόμα και στο ελληνικό TikTok) κάτι λέει, για το πόσο «καλή ιδέα» περί αυτοπροστασίας θα μπορούσε να φανεί το 4B σε μια μερίδα γυναικών.

«Αν δεν μπορούμε να ελέγξουμε τι κάνουν όσον αφορά τη νομοθεσία και τα δικαιώματα στις αμβλώσεις, πρέπει να κάνουμε κάτι για τους εαυτούς μας», δήλωσε η Mevs. «Ξεκινώντας από το να κόψουμε την ανδρική επιρροή στη ζωή μας και να βεβαιωθούμε ότι λαμβάνουμε μέτρα ασφαλείας, να επισκεπτόμαστε γυναικολόγους και να βεβαιωθούμε ότι είμαστε όσο το δυνατόν καλύτερα προετοιμασμένες για όταν έρθει ο Ιανουάριος και για τα χρόνια μετά από αυτόν».

@wtfaleisabringing this back for ✨no particular reason✨♬ original sound – wtfaleisa

Η Mevs, η οποία δημοσίευσε ένα βίντεο στο TikTok εξηγώντας γιατί πιστεύει ότι οι γυναίκες πρέπει να υιοθετήσουν αυτή τη νοοτροπία, είχε ήδη αρχίσει να παίρνει την προσοχή της μακριά από τους άντρες, να μην τους κάνει κέντρο της ύπαρξής της, αλλά αντιθέτως να δώσει όλο το spotlight στον ίδιο της τον εαυτό. Τώρα, είπε, οι λόγοι της έχουν επεκταθεί στην προστασία της ασφάλειας και της υγείας της.

«Αυτό που πραγματικά με τράβηξε να συμμετάσχω σε αυτό το κίνημα ήταν να πάρω το σώμα μου και το συμφέρον μου στα χέρια μου», είπε.

Το 4Β στη Νότια Κορέα

Το αρχικό κίνημα 4Β ή 4Nos, άρχισε να αποκτά δυναμική το 2019, κατά τη διάρκεια μιας περιόδου κατά την οποία οι γυναίκες στη Νότια Κορέα περνούσαν από μια δύσκολη περίοδο με τις μακροχρόνιες ανισότητες στα δικαιώματα των φύλων στη χώρα τους να εντείνονται όλο και περισσότερο. Το κίνημα ενισχύθηκε περαιτέρω κατά τη διάρκεια των εκλογών στη Νότια Κορέα το 2021. Τα εν λόγω τέσσερα Β είναι αναφορές σε κορεάτικους όρους που αφορούν τον γάμο, τον τοκετό, το dating και τις σεξουαλικές σχέσεις. Συγκεκριμένα, bihon, που σημαίνει όχι ετεροφυλόφιλος γάμος, bichulsan, που σημαίνει όχι τοκετός, biyeonae, που σημαίνει όχι dating, και bisekseu που σημαίνει όχι ετεροφυλόφιλες σεξουαλικές σχέσεις. Τα μέλη του 4B κινήματος θεωρούν τον γάμο μια υπαρξιακή απειλή για τις γυναίκες. «Το να κάνεις πράξη το bihon σημαίνει πως μειώνεις τα ρίσκα που φέρνει ο ετεροφυλόφιλος γάμος ή το dating», δήλωσε μια Κορεάτισα στο The Cut.

Σύμφωνα με την Katarine Moon, καθηγήτρια πολιτικών επιστημών στο Wellesley College, η μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ των εκκολαπτόμενων ιδεών για το πώς θα μπορούσε να είναι το 4B κίνημα στις ΗΠΑ και αυτού που έχει όντως υπάρξει στη Νότια Κορέα είναι η κεντρική θέση του γάμου.

@jada__nicohl Please add onto this if you can‼️ These are just the first few things that came to mind for me #4bmovement #4b ♬ original sound – WALKING BESTIE

«Αυτό δεν υποβαθμίζει τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι Αμερικανίδες, ιδίως οι νεότερες γυναίκες, όσον αφορά τα αναπαραγωγικά δικαιώματα», δήλωσε η Moon στους New York Times. «Αλλά για τις γυναίκες και τους άνδρες στη Νότια Κορέα, μέχρι πολύ πρόσφατα, για να είσαι κοινωνικά ενήλικας -όχι να ενηλικιώνεσαι στα 18 περίπου, αλλά να είσαι κοινωνικά αναγνωρισμένος ενήλικας- ο γάμος ήταν υποχρεωτικός».

Τα τελευταία 20 χρόνια, οι γυναίκες της Νότιας Κορέας έχουν αποκτήσει πιο ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση και έχουν ξεπεράσει τους άνδρες σε ποσοστά εγγραφής σε πανεπιστήμια, επιτρέποντάς τους να σκέφτονται την πιθανότητα μιας εργένικης ζωής, αναλύει η Μοοn. Ωστόσο, το να μην είναι παντρεμένες μπορεί να οδηγήσει τις γυναίκες να γίνουν κοινωνικοί παρίες και η απόρριψη των ιδεωδών του γάμου έχει μετατραπεί σε μια “ριζοσπαστική δήλωση”, πρόσθεσε η Moon.

Οι αναζητήσεις για το «4B Movement» στις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατακόρυφα την επόμενη των εκλογών, σύμφωνα με το Google Trends. Χιλιάδες βίντεο σχετικά με το θέμα έχουν εμφανιστεί στο TikTok τις τελευταίες μέρες, με τους χρήστες να μοιράζονται τους λόγους για τους οποίους είναι υπέρ ή κατά του κινήματος που κερδίζει έδαφος στις Ηνωμένες Πολιτείες. Με την ανατροπή της απόφασης Roe v. Wade και την αντίθεση του Τραμπ στις αμβλώσεις, υπάρχει ανησυχία ότι η κυβέρνησή του θα μπορούσε να θεσπίσει μια ομοσπονδιακή απαγόρευση των αμβλώσεων. Σε συνδυασμό με την εξάπλωση του manosphere (διαδικτυακός μισογυνισμός) και του υποσυνόλου της κουλτούρας των incels, υπάρχει μια αυξημένη ανησυχία ότι τα δικαιώματα των γυναικών θα διαβρωθούν περαιτέρω. Τη στιγμή, άλλωστε, που το 4Β άρχισε να εξαπλώνεται διαδικτυακά, ο Νικ Φουέντες, γνωστός podcaster και υποστηριχτής του Nτόναλντ Τραμπ μετατράπηκε στον πιο μισητό άνθρωπο στο ίντερνετ, εξαιτίας του θράσους του να αντιστρέψει το γνωστό σλόγκαν για την αυτοδιάθεση του γυναικείου σώματος, λέγοντας «your body, my choice».

@alexialestrange_ Τι είναι πια αυτό το 4Β? #γυναικες #φεμινισμος #εκλογες #τραμπ #fyp #fy #φοργιου #ελληνικοτικτοκ #greektiktok #ellada🇬🇷 #ellada #women #4B ♬ original sound – Alexia LeStrange 🍉

Η Alexa Vargas, μια 26χρονη τεχνικός εργαστηρίων, που ζει στη Βοστώνη, έχει ενσωματώσει τις ιδέες του 4B κινήματος στον τρόπο ζωής της. Ήδη απείχε από τα ραντεβού και το σεξ για περισσότερα από δυο χρόνια και μετά τα αποτελέσματα των αμερικανικών εκλογών αποφάσισε να δεσμευτεί στο κίνημα.

«Νομίζω ότι τώρα περισσότερο από ποτέ υποστηρίζω την ιδέα του 4Β επειδή οι γυναίκες έχουν απλά κουραστεί από τους άνδρες που δεν ενδιαφέρονται πραγματικά για την υγεία και την ασφάλειά μας», δήλωσε στους New York Times. Παρόλο που το dating ήταν μια πιθανότητα για εκείνη κάποια στιγμή, δήλωσε αποτελεί προτεραιότητά της τη δεδομένη στιγμή.

«Νομίζω ότι θα χρειαζόταν ένας πραγματικά ξεχωριστός άνδρας για να σπάσει αυτό το κίνημα για εμένα προσωπικά», πρόσθεσε.

Η Moon δήλωσε ότι δεν πιστεύει ότι το 4Β κίνημα θα απογειωθεί στις ΗΠΑ, επειδή η έμφαση στο να μην ανταμείβονται οι άνδρες με πρόσβαση στο σώμα κάποιας βασίζεται σε ένα ζήτημα -τα δικαιώματα στην άμβλωση- όχι σε έναν τρόπο ζωής.

«Είναι ένα προσωρινό μέσο για να τραβήξουμε την προσοχή στην επισφαλή κατάσταση των γυναικών, με τον Τραμπ και την άνοδό του στην εξουσία», είπε. «Έτσι, δεν πρόκειται πραγματικά για μια συνολική δέσμευση, σε έναν τρόπο ζωής χωρίς άνδρες. Ενώ στη Νότια Κορέα, πρόκειται για έναν τρόπο ζωής».

Υπάρχουν ανησυχίες ότι το 4Β κίνημα μπορεί να εντείνει τη βία μεταξύ των ανδρών που διαφωνούν με το δικαίωμα μιας γυναίκας να απέχει από τα τέσσερα Β, ένας λόγος για τον οποίο η Mevs ψάχνει μαθήματα πυγμαχίας. Τόνισε ότι για τις γυναίκες η ασφάλεια δεν ήταν ποτέ εγγυημένη μετά από μια απόρριψη. «Αν οι γυναίκες που το κάνουν αυτό επηρεάζουν ολόκληρη τη χώρα, καλώς, και αυτό είναι το μήνυμα», είπε. «Αν θέλετε αυτή η χώρα να λειτουργεί αποτελεσματικά, ίσως πρέπει να δώσετε πίσω στις γυναίκες τα δικαιώματά τους. Είναι τόσο απλό».

Τα «ψιλά γράμματα»: ομοφοβία και τρανσφοβία στο κίνημα

Ο ριζοσπαστικός φεμινισμός στο σύνολό του στη Νότια Κορέα είχε μια αξιοσημείωτη τρανσφοβική και ομοφοβική παρουσία, με εσωτερική διαμάχη σχετικά με την αποδοχή τέτοιων πεποιθήσεων. Το 4Β κίνημα ήταν σημαντικά δημοφιλές (και έντονα συνδεδεμένο) με τον νοτιοκορεάτικο ιστότοπο Womad, ο οποίος ήταν ανοιχτά μισανδριστικός, ομοφοβικός και τρανσφοβικός. Ο ιστότοπος ιδρύθηκε επειδή η Megalia (ονλάιν φεμινιστική κοινότητα και κίνημα) είχε αρχίσει να απαγορεύει τις ομοφοβικές και τρανσφοβικές προσβολές. Τα μέλη του Womad φέρεται να υποστήριζαν την αυτοκτονία αντιπαθών ανθρώπων, ενώ ορισμένοι απείλησαν με βία και διέπραξαν εγκλήματα κατά ανδρών. Όσες γυναίκες είχαν παιδιά επικρίθηκαν ότι υποθάλπουν την πατριαρχία, ενώ κάποιες παρομοιάστηκαν με σκλάβες.

_____

Με πληροφορίες από New York Times, Independent, The Cut, Wikipedia