Γιώργος Τσαγκόζης
Πριν το στρατόπεδο της Μόριας στη Λέσβο γίνει γνωστό παγκοσμίως, λόγω της προσφυγικής κρίσης, για τις άθλιες συνθήκες που επικρατούσαν εκεί για τους ανθρώπους που αναγκάζονταν να ζούνε εκεί, υπήρξε και ένα άθλιο στρατόπεδο με πολλά σκοτεινά μυστικά και κατά κάποιους και ένα φάντασμα.
Υπηρέτησα εκεί στο πεζικό για κάποιους μήνες το 2008. Άπειρες ώρες σκοπιάς, κακοί αξιωματικοί και γενικά μία μαυρίλα.Το ότι οι συνθήκες στο στρατόπεδο ήταν σκατά δεν το λέω μόνο εγώ αλλά και τα άρθρα της εποχής που υπηρέτησα Διαβάζουμε το 2009 στη σελίδα “Δίκτυο Σπάρτακος”:
Οι αξιωματικοί στο 296 Τ.Ε. στην Μόρια Μυτιλήνης κάνουν τα πάντα για να συνεχίσουν μια παράδοση που θέλει το στρατόπεδο σκληρό και αυταρχικό. Το στρατόπεδο βρίσκεται δίπλα στην πόλη της Μυτιλήνης και γι’ αυτό από λάθος θεωρείται βισματικό. Φυσικά, τα βίσματα όταν αντικρίζουν την κατάσταση εδώ πέρα κάνουν τα πάντα για να ξαναφύγουν. Βάζουν δηλαδή και δεύτερο βίσμα να τους εξασφαλίσει κάποια απόσπαση. Το αποτέλεσμα είναι να έχουν απομείνει ελάχιστοι φαντάροι στους λόχους. Έξοδοι δεν υπάρχουν, τα υπηρεσιακά έχουν κοπεί. Η ζωή αποκλειστικά μέσα στο στρατόπεδο γίνεται αφόρητη σε ένα κύκλο σκοπιά–αγγαρεία. Πιο αφόρητη γίνεται όμως από την αυθαιρεσία, την ψευτομαγκιά και τον αυταρχισμό των αξιωματικών.
Και δεν ήταν μόνο αυτά, σε ένα άρθρο από το ειδησεογραφικό site της Λέσβου “Εμπρός” διαβάζουμε:
Μία μέρα, στο ΚΨΜ άκουσα τη φήμη για το “φάντασμα” του στρατοπέδου. Όχι, η φήμη δεν ήταν για κάποιον φαντάρο που υπήρχε στα κιτάπια του λόχου και απλά ήταν εξαφανισμένος σε κάποια βισματική υπηρεσία, αλλά για ένα πραγματικό φάντασμα μιας γυνάικας που περιφέρεται τα βράδια στους ελαιώνες που κύκλωναν το στρατόπεδο. Κάποιοι άλλοι φαντάροι έλεγαν ότι ήταν 3 τα φαντάσματα, των τριών στρατιωτών που είχαν ακούσει από κάτι υπαξιωματικούς, ότι είχαν σκοτωθεί στο στρατόπεδο, οι δύο από λάθος με χειροβομβίδα και ένας γιατρός-στρατιώτης επειδή χτύπησε μεθυσμένος το κεφάλι του στην τουαλέτα.
Όταν ήμουν εξοδούχος,παρότι δεν πίστευα τις φανταροιστορίες καθώς οι περισσότερες ήταν “ράδιο αρβύλα” δηλαδή δημιουργήματα της βαρεμάρας των έφεδρων, είπα για πλάκα να το γκουγκλάρω, τότε βρήκα αυτό το άρθρο του 2005.
“Στο χωριό Μόρια οι φήμες περί ύπαρξης βρικολάκων υπήρχαν ακόμα και πρόσφατα. Κάποιοι κάτοικοι μάλιστα ισχυρίζονταν ότι ήταν έντονα τα περιστατικά την δεκαετία του 1940. Στην περιοχή του στρατοπέδου της Μ. (*) οι σκοπιές έγιναν διπλοσκοπιές (φυλάσσονταν ταυτόχρονα από 2 άτομα), όταν για μεγάλο χρονικό διάστημα οι στρατιώτες έβλεπαν μια κοπέλα να περιφέρεται τις πρωινές ώρες και λίγο πριν χαράξει με σκισμένα λευκά και αιματοβαμμένα ρούχα στους ελαιώνες γύρω από το στρατόπεδο. Αρχικά υπήρξε αμφισβήτηση και όπως πάντα ειρωνεία. Όταν όμως τα περιστατικά συνεχίστηκαν και επιβεβαιώθηκαν κρίθηκε επιβεβλημένο για ψυχολογικούς λόγους να επανδρωθούν οι σκοπιές με δύο άτομα ( αν και η συγκεκριμένη επιλογή για ευνόητους λόγους διαψευδόταν ) . Η επιβεβαίωση για τη θέαση του φαντάσματος της κοπέλας έγινε και από βοσκούς που είχαν κοπάδια στην περιοχή. Αυτοί απέφευγαν να κινούνται σε αυτό το μέρος και ειδικά τις πρωινές ώρες.”
Μπούρδες σκέφτηκα, εξάλλου, ήμουν ήδη 2 μήνες στο στρατόπεδο και δεν είχε συμβεί τίποτα, αλλά είπα να ψάξω για την άλλη φήμη, για τους νεκρούς στρατιώτες. Τελικά, δεν ήταν φήμη, στη σελίδα iospress στο άρθρο με τίτλο “Πεσόντες εν καιρώ ειρήνης” διάβασα:
“ΦΙΛΟΜΟΥΖΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ και ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΜΟΥΣΙΟΣ, στρατιώτες του 296 ΤΕ. Σκοτώθηκαν από έκρηξη εκπαιδευτικής χειροβομβίδας σε άσκηση κάπου στη Μυτιλήνη στις 17.2.1992. Στην ίδια άσκηση τραυματίστηκαν και οκτώ άλλοι φαντάροι. Τα φέρετρα τους μεταφέρθηκαν με ημιφορτηγό Ντάτσουν προσβάλλοντας τον “πατριωτισμό” των ΜΜΕ και των πολιτικών. Ο εισαγγελέας άσκησε δίωξη κατά του εργολάβου κηδειών. Οι ευθύνες των ανωτέρων αναζητούνται.”
Για τον άλλο στρατιώτη δε βρήκα κάτι, αλλά τις επόμενες μέρες το επιβεβαίωσα από κάποιους Μυτιληνιούς που ήξεραν την ιστορία. Το στρατόπεδο είχε όλα τα εχέγγυα για να είναι στοιχειωμένο, βέβαια για τη βαριά του ατμόσφαιρα και τη δύναμη που είχε να απομυζά οποιαδήποτε θετική σκέψη, δεν έφταιγαν οι νεκροί αλλά οι αξιωματικοί.
Ένα βράδυ που ήμουν θαλαμοφύλακας, είχε κρύο και μία συμπυκνωμένη ομίχλη το είχε κλείσει μέσα της, σαν θόλος. Έξω δεν ακούγονταν τίποτα, ξαφνικά ακούω σφυρίχτρες και συναγερμό, κάτι είχε εμφανιστεί και χτύπαγε τον φράχτη με δύναμη μου είπε ένας στρατιώτης που έκανε περίπολο. Το φάντασμα σκέφτηκα, έκανε την εμφάνιση του… Το πρωί μάθαμε ότι ήταν ένας γάιδαρος από το διπλανό χωράφι που το χε σκάσει και έπεσε κάπως πάνω στο σύρμα του στρατοπέδου.
Μετά από ένα μήνα έφυγα από το στρατόπεδο, ήταν 2009, σε λίγα χρόνια θα άρχιζε η προσφυγική κρίση και άλλοι άνθρωποι, θα έβρισκαν τον θάνατο στο στρατόπεδο που τότε είχε γίνει “δομή” για πρόσφυγες. Το 2020 το στρατόπεδο κάηκε και μόνο κάτι συντρίμμια έχουν μείνει για να θυμίζουν τη σκοτεινή ιστορία αυτού του μέρους.
Eurokinissi
Μπορεί τα φαντάσματα της Μόριας να μην υπάρχουν, αλλά οι ιστορίες αυτών που συνέβησαν εκεί θα στοιχειώνουν το μέρος πάντα.
